Yeni nesil yapay zekâ sistemleri, vadedilen otomasyon devrimini gerçekleştirmekten hâlâ uzak. Ajan teknolojileri her geçen gün gelişse de üretim hattına girebilmek için insan kontrolüne ihtiyaç duyuyor. Süreçlerin büyük kısmı hâlâ manuel denetim gerektiriyor.
Görev Zincirinde Küçük Hatalar Büyük Riskler Doğuruyor
Ajan tabanlı sistemler, bir hedef doğrultusunda birbirine bağlı görevleri otomatik olarak yerine getirmek üzere tasarlanıyor. Ancak her görev, bir öncekine bağlı olduğu için başarı oranı zincirleme şekilde düşüyor. Örneğin yüzde 90, 80 ve 95 başarı oranına sahip üç görev sıralandığında genel başarı oranı yüzde 68’e geriliyor. Bu oran, onlarca görevi içeren bir sürece uygulandığında istenen güvenlik düzeyine ulaşmak zorlaşıyor.
Sistemin birkaç adımda başarısız olma ihtimali, şu anki ajan teknolojilerinin kurumsal ortamda tek başına çalışmasını engelliyor. Bu durum, insan müdahalesini devre dışı bırakmak yerine daha da zorunlu hâle getiriyor.
Ajan sistemleri çıktı üretse bile bu çıktının doğruluğunu kontrol edecek bir uzmana ihtiyaç duyuluyor. Bu kontrol ya düşük ücretli dijital iş gücüyle ya da yüksek nitelikli profesyoneller aracılığıyla yapılıyor. Kontrol mekanizmasının maliyeti arttıkça, ajan teknolojisinin tasarruf avantajı ortadan kalkıyor. Bazı durumlarda işi baştan sona bir uzmanın yapması, ajan çıktısını kontrol etmekten daha verimli ve ekonomik olabiliyor. Bu da otomasyon yatırımlarının beklentilerin altında kalmasına neden oluyor.
Hataları Ayıklamak Yeni Bir Meslek Alanı Oluşturuyor
Ajan teknolojilerinin yaygınlaştığı senaryolarda, insanlar üretim bandındaki son kontrol noktasına dönüşüyor. Otomatik sistemlerin ürettiği hatalı çıktıları ayıklamak, yeni bir iş tanımı hâline geliyor. Bu görev zamanla bir uzmanlık alanına dönüşebilir. Özellikle karmaşık işlerde insan gözetimi olmadan ajan kullanımı güvenli bulunmuyor. Sistemlerin otomatikleşmesi, kontrol sürecini ortadan kaldırmak yerine çeşitlendiriyor. Bu nedenle kurumsal yapılar, yalnızca teknolojiye değil insan kaynağına da yatırım yapmak zorunda kalıyor.
Ajan teknolojilerinin görev tamamlama oranı son iki yılda artış gösterdi. Ancak hâlâ üretim kalitesinde çıktı üretmekten uzak. Basit ve az sayıda adımdan oluşan görevlerde ajanlar başarılı olabiliyor. Ancak karmaşık iş akışlarında bu başarı oranı ciddi şekilde düşüyor. Bu da gelecekte ajanların yalnızca sınırlı alanlarda kullanılabileceğini gösteriyor. Geliştiriciler, sistemleri daha güvenilir hâle getirmeye çalışırken şirketler de bu teknolojilerin ne kadarına güvenebileceklerini test ediyor.
Şirket yöneticileri, küçük ekiplerle büyük işler başarma hayalini sürdürüyor. Ancak mevcut tabloda ajan teknolojileri bu hayali gerçekleştirmek yerine yeni tür bir iş gücüne ihtiyaç doğuruyor. Her görev zinciri sonunda uzman denetimi şart hâline gelirken bu süreç, üretkenliği artırmak bir yana yüksek maliyet riskini beraberinde getiriyor.
Gelişmiş otomasyon sistemlerinin tam anlamıyla devreye girmesi için yalnızca teknolojik ilerleme yeterli değil. Aynı zamanda iş süreçlerinin de insan denetimini dışlamayacak şekilde yeniden şekillendirilmesi gerekiyor.
