Windows’un eski sürümlerini uzun süre kullanan birçok kullanıcı, bilgisayarı yeniden başlatırken Shift tuşuna basmanın sistem davranışını değiştirdiğini gözlemlemişti. Bu alışılmadık yöntem, tam bir soğuk yeniden başlatma yerine daha hızlı bir başlatma sürecini tetikliyordu. Microsoft’ta uzun yıllar Windows geliştirme sürecinde yer alan Raymond Chen, bu ilginç davranışın perde arkasını ayrıntılarıyla paylaştı.
Shift Tuşuyla Yeniden Başlatma Windows 95’te Hızlı Bir Yol Sunuyordu
Raymond Chen, The Old New Thing adlı köşesinde kaleme aldığı yazıda, Windows 95 dönemine uzanan bu yöntemin teknik temelini açıkladı. Chen’e göre Windows, yeniden başlatma sırasında 16 bitlik ExitWindows işlevini kullanıyordu ve EW_RESTARTWINDOWS parametresi devreye girdiğinde sistem klasik bir kapatıp açma sürecine girmiyordu. Bu yaklaşım, donanımı tamamen sıfırlamak yerine Windows’un kendini hızlı biçimde yeniden yüklemesini hedefliyordu.
Bu süreçte önce 16 bitlik Windows çekirdeği kapanıyordu. Ardından 32 bit sanal bellek yöneticisi devreden çıkıyordu. Son aşamada ise işlemci gerçek moda dönüyordu. Sistem kontrolü, özel bir sinyalle win.com adlı önyükleme programına aktarılıyordu ve Windows yeniden başlatma mesajı ekranda yer alıyordu.
Chen’in aktardığı bilgilere göre win.com dosyası, DOS tabanlı Windows sürümlerinin yüklenmesinde kritik bir rol üstleniyordu. Bu dosya, açılış sırasında kullanılmayan bellek alanlarını serbest bırakarak korumalı mod Windows için geniş ve kesintisiz bir bellek bloğu oluşturmaya çalışıyordu. Sistem belleği başka programlar tarafından parçalanmışsa hızlı yeniden başlatma başarısız oluyordu ve Windows tam yeniden başlatma yoluna gidiyordu.
Bellek yapısı uygun olduğunda ise Windows, sanal makine yöneticisini yeniden kuruyor ve grafik arayüzü tekrar yüklüyordu. Kullanıcılar, bu süreci çoğu zaman fark etmiyor ve sistemi kısa sürede yeniden açılmış halde görüyordu.
Raymond Chen, bu eski Windows yeniden başlatma yönteminin kusursuz çalışmadığını da vurguladı. Bazı kullanıcılar, art arda iki hızlı yeniden başlatma denemesinde sistem çökmesi yaşadıklarını bildirdi. Bazı kullanıcılar ise aynı yöntemi defalarca sorun yaşamadan kullandı. Chen, bu farkın büyük olasılıkla bazı aygıt sürücülerinin kendini doğru şekilde sıfırlayamamasından kaynaklandığını belirtti. Bellekte kalan bozuk veriler, kapanış sırasında ortaya çıkıyor ve kararsızlığa yol açıyordu.
Güncel Windows 10 ve Windows 11 sürümlerinde Shift ile yeniden başlatma seçeneği artık Windows Kurtarma Ortamı’nı açıyor. Yine de bu eski yöntem, Microsoft’un yıllar önce performans odaklı farklı çözümler üzerinde çalıştığını gösteren ilginç bir örnek olarak dikkat çekiyor.
