Meta’nın Genç Kullanıcı Anlaşması YouTube ile TikTok’u da Etkileyebilir

Meta, çocukların sosyal medya kullanımına ilişkin açılan davaları sona erdirmek için 10 yıla yayılan ve yaklaşık 18 milyar dolara ulaşan bir anlaşma üzerinde uzlaştı. Şirketin 26 Ağustos 2026’da açıkladığı anlaşma, Facebook ile Instagram’da 18 yaş altındaki kullanıcılar için günlük kullanım sınırı, gece erişim engeli, bildirim kısıtlamaları ve daha güçlü yaş doğrulama uygulamalarını içeriyor. Meta’nın anlaşması mahkeme onayını beklerken YouTube ile TikTok’un benzer kuralları kabul etmesi halinde ek 5,3 milyar dolarlık bölüm de devreye girecek.

Yaş Doğrulama Teknolojisi Yeni Dönemin En Kritik Noktası Olacak

Oakland’daki federal dava süreci sırasında California Başsavcısı Rob Bonta ile diğer eyalet başsavcıları, Meta’nın Facebook ile Instagram’ı çocuklar ve gençlerde kompulsif kullanımı artıracak özelliklerle tasarladığını savundu. Savcılık makamları ayrıca şirketin platformların gençler üzerindeki riskleri konusunda kullanıcıları, aileleri ve kamuoyunu yanılttığını ileri sürerken 13 yaşından küçük çocuklara ait verilerin ebeveyn onayı olmadan toplanması iddiasını da dosyaya taşıdı.

2023 yılında açılan dava, çocukların çevrim içi gizliliğini koruyan Children’s Online Privacy Protection Act (COPPA) ile California’nın tüketici koruma ve yanıltıcı reklam düzenlemeleri üzerinden de şekillendi. Federal mahkeme Haziran 2026’da Meta’nın davayı durdurmaya yönelik özet karar talebini reddederken California’nın COPPA kapsamındaki bazı iddialarını da yargılamanın ilerlemesi açısından korudu.

Meta’nın anlaşması şirketin suçlamaları kabul ettiği anlamına gelmiyor ancak şirketin genç kullanıcı güvenliği konusunda ürün tasarımına doğrudan müdahale eden kapsamlı kuralları kabul etmesini sağlıyor. Meta, anlaşmayla birlikte yaklaşık 18 milyar dolarlık ödemeyi 10 yıllık döneme yayacağını açıklarken yaklaşık 12,7 milyar dolarlık kısmın katılımcı eyaletlere aktarılacağını bildirdi.

Facebook ile Instagram’ın 18 yaş altındaki kullanıcıları için günlük iki saatlik varsayılan kullanım sınırı uygulanacak. Ebeveyn izni olmadan kapatılamayacak olan sınır, Meta’nın genç kullanıcıların platformlarda geçirdiği süreyi doğrudan ürün seviyesinde kontrol etmeye yönelik en kapsamlı değişikliklerinden biri olacak.

Gece erişimi için Meta’nın uygulamaları varsayılan olarak 00.00 ile 06.00 arasında genç kullanıcıların kullanımına kapatılacak. Bildirim sistemi de 22.00 ile 07.00 arasında büyük ölçüde sessize alınırken okul saatlerinde gönderilen bildirimler de varsayılan olarak azaltılacak; ebeveynler bazı ayarları değiştirebilecek. Doğrudan mesajlar ile hesap güvenliği ve güvenlik uyarıları ise belirli kısıtlamaların dışında tutulacak.

Meta ayrıca genç kullanıcıların gönderilerdeki beğeni ile tepki sayılarını görmesini engelleyecek, kozmetik cerrahi temalı filtreleri kaldıracak ve kişiselleştirilmemiş akış seçeneği sunacak. Ebeveyn denetimleri de genişletilirken platformlar yaş doğrulama teknolojilerini kullanarak 18 yaş altındaki hesapları belirlemeye, 13 yaşından küçük çocukların erişimini engellemeye çalışacak.

YouTube ile TikTok’un anlaşmada öngörülen korumaları kabul etmesi halinde Meta’nın ödeme yükümlülüğünün yaklaşık 5,3 milyar dolarlık ek bölümü devreye girecek. Her iki platformun da genç kullanıcılar için bir saatlik günlük kullanım sınırı, gece modu ile yaş güvence mekanizmaları uygulaması şartı bulunurken şirketlerin ayrıca Meta’nın ödediği ek tutara denk gelen ödemeler yapması gerekiyor.

Meta’nın şartları rakip platformlara bağlaması, davanın yalnızca Facebook ile Instagram’ın kullanım politikalarını değiştiren bir uzlaşma olmaktan çıkmasını sağlıyor. YouTube ile TikTok’un aynı standartları benimsemesi halinde sosyal medya şirketleri arasında yaş doğrulama, ekran süresi yönetimi ve gece erişimi konusunda daha ortak bir ürün politikası ortaya çıkabilir.

Yaş doğrulama sistemi, anlaşmanın uygulanmasındaki en tartışmalı teknik başlıklardan biri olarak öne çıkıyor çünkü platformların reşit olmayan kullanıcıları belirlerken yanlış sınıflandırma ile mahremiyet arasında denge kurması gerekiyor. Meta daha önce kimlik kontrolü ile yüz analizi gibi yöntemleri yaş tahmini süreçlerinde kullanmış olsa da uzmanlar yaş güvencesi teknolojilerinin doğruluk, gizlilik ile farklı kullanıcı gruplarında hata oranları açısından sorunlar taşıyabildiğine işaret ediyor.

Bağımsız denetçi, Meta’nın anlaşmada üstlendiği yükümlülükleri yerine getirip getirmediğini inceleyecek. Denetim mekanizması ayrıca şirketin genç kullanıcı güvenliği konusunda yanıltıcı veya gerçeğe aykırı açıklamalar yapmasını engelleyen hükümlerin uygulanmasını da takip edecek.

California, anlaşmadan yaklaşık 1,5 milyar dolar ile 2,1 milyar dolar arasında gelir elde edecek. California Başsavcılığı, eyaletin alacağı paranın önemli bir bölümünün sosyal medya kullanımının gençler üzerindeki ruh sağlığı veya diğer zararlarını önleme ya da azaltma amacı taşıyan programlarda kullanılmasının öngörüldüğünü açıkladı.

Meta’nın mali kayıtlarında anlaşmanın şirket üzerindeki etkisi de ayrı bir kalem oluşturacak. Şirket, 2026’nın üçüncü çeyreğinde anlaşmayla bağlantılı yaklaşık 10 milyar dolarlık hukuki gider tahakkuku beklediğini bildirdi. Meta’nın açıklaması, anlaşmanın yalnızca gelecekte yapılacak ödemelerden oluşmadığını, şirketin 2026 finansallarında da doğrudan mali sonuç yaratacağını gösteriyor.

Sosyal medya platformlarının genç kullanıcı politikaları, anlaşmanın yürürlüğe girmesi halinde yalnızca ebeveyn kontrol araçlarına bağlı olmaktan çıkarak varsayılan ürün ayarlarına daha fazla dayanacak. Instagram ile Facebook’ta süre, gece erişimi, bildirimler, içerik akışı ve yaş kontrolü gibi işlevlerin kullanıcı hesabı oluşturulduğu andan itibaren belirli korumalarla çalışması, çocuk güvenliğini doğrudan platform mimarisinin bir parçası haline getirecek.

Türkiye’deki kullanıcılar açısından anlaşmanın doğrudan bir ABD hukuk düzenlemesi olması nedeniyle aynı kurallar otomatik olarak uygulanmayacak ancak Meta’nın küresel ürün politikaları üzerindeki etkisi yakından izlenecek. Avrupa Birliği’ndeki Digital Services Act gibi düzenlemeler de çevrim içi platformların çocukların korunmasına yönelik sorumluluklarını artırdığı için ABD’deki yeni yaklaşımın küresel ürün standartlarıyla kesişmesi, teknoloji şirketlerinin farklı pazarlardaki yaş güvenliği politikalarını yeniden değerlendirmesine yol açabilir.

Anlaşmanın sonraki aşamasında mahkeme onayı belirleyici olacak. Meta’nın önümüzdeki 10 yıl boyunca uygulaması gereken korumalar, YouTube ile TikTok’un vereceği kararlar ile bağımsız denetimin sonuçları, genç kullanıcıların sosyal medya deneyiminde kalıcı bir politika değişikliği oluşup oluşmayacağını belirleyecek.