Made in Europe Planı AB İçinde Yaşanan İtirazlar Nedeniyle Yeniden Ertelendi
Avrupa Birliği’nin sanayi üretimini güçlendirme hedefiyle hazırladığı Made in Europe planı, üye ülkeler arasındaki görüş ayrılıkları ile dış ticaret ortaklarından gelen eleştiriler sonrası bir kez daha takvim değişikliğine uğradı. Avrupa merkezli üretimi teşvik etmeyi amaçlayan düzenleme için planlanan tanıtım tarihi mart ayına kaydırıldı. Sürecin uzaması, Avrupa sanayi politikalarının geleceğine yönelik tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
Sanayi Stratejisi Üye Ülkeler Arasında Görüş Ayrılıklarına Yol Açtı
Avrupa Komisyonu ekipleri, Made in Europe planı üzerinde yürütülen çalışmalarda ülkeler arasındaki ekonomik hassasiyetleri dengelemeye odaklandı. Komisyon yetkilileri, erteleme kararının siyasi anlaşmazlıklardan çok düzenlemenin uygulanabilirliğini güçlendirme amacı taşıdığını ifade etti.
Taslak düzenleme, kamu alımlarında Avrupa sınırları içinde üretilen ürünlere öncelik verilmesini içeriyor. Otomotiv, kimya, yapay zekâ, savunma ile uzay teknolojileri stratejik sektörler arasında yer alıyor. Plan kapsamında elektrikli araç üretiminde yüksek oranlı Avrupa menşei şartı gündeme gelirken alüminyum ile plastik ürünlerde de benzer yerli üretim kriterleri değerlendiriliyor.
Avrupa Komisyonu ayrıca düşük karbonlu sanayi ürünleri için yeni bir etiket sistemi hazırlıyor. Avrupa üretim standartları doğrultusunda geliştirilecek etiketleme yaklaşımı özellikle çelik sektöründe karbon emisyonuna dayalı rekabet modeli oluşturmayı hedefliyor.
ABD yönetimini temsil eden diplomatik kaynaklar, Avrupa öncelikli tedarik yaklaşımının küresel ticaret dengelerini zorlayabileceğini savundu. Washington yönetimi, Avrupa kamu alımlarında bölgesel üretim şartlarının tedarik esnekliğini sınırlayacağı görüşünü paylaştı.
Birleşik Krallık tarafı ise düzenlemenin korumacı ekonomik politikalara zemin hazırlayabileceği uyarısında bulundu. İskandinav ile Baltık ülkeleri de katı üretim kurallarının yatırım akışını yavaşlatabileceğini değerlendiriyor. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Avrupa üretimini destekleme yaklaşımının gerekli olduğunu ancak ticaret ortaklarıyla dengeli ilerlenmesi gerektiğini vurguladı.
Made in Europe planı etrafında yürütülen görüşmelerde “öncelikli ortak” tanımı özel önem kazandı. Türkiye, Avrupa ile uzun süredir devam eden ticaret hacmi nedeniyle düzenleme kapsamına dahil edilme ihtimali üzerinde diplomatik temaslarını sürdürüyor.
Uzmanlar, Avrupa dışındaki üretim merkezlerinin statüsünün netleşmesinin yatırım kararlarını doğrudan etkileyebileceğini değerlendiriyor. Çin merkezli otomotiv üreticilerinin Türkiye’ye yönelen yatırım planları da söz konusu sürecin sonucuna bağlı şekilde şekilleniyor.
Fransız otomobil üreticisi Renault’nun Türkiye’de elektrikli araç üretimi planladığına yönelik sektör bilgileri, Avrupa tedarik zinciri açısından yeni bir denge oluşturabileceğine işaret ediyor. Batarya tarafında Togg ile Farasis ortaklığıyla kurulan Siro tesisinin adı da Avrupa üretim ekosistemine entegrasyon tartışmalarında anılıyor.
Avrupa Komisyonu kaynakları, Made in Europe planı için alınan erteleme kararının kriz göstergesi olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirtiyor. Komisyon ekipleri, hangi ülkelerin stratejik ortak kabul edileceğini netleştirmeye yönelik teknik çalışmalarını sürdürüyor.
Mart ayında yapılacak yeni sunumun ardından Avrupa sanayi politikalarının yönü daha belirgin hale gelecek. Made in Europe planı, yalnızca Avrupa üreticilerini değil Türkiye gibi güçlü ticaret ortaklarını da doğrudan etkileyebilecek bir ekonomik çerçeve oluşturuyor.
