Anasayfa » Linux Sistemlerinde En Sık Kullanılan Komutlar – Bölüm 1

Makaleyi Paylaş

Blog

Linux Sistemlerinde En Sık Kullanılan Komutlar – Bölüm 1

Merhaba, bu yazımda Linux işletim sistemleri üzerinde işlerimizi kolaylaştıracak ve en sık kullanılan komutları sizler için listeleyerek kullanımlarını 2 bölüm olarak anlatmaya çalışacağım. Dilerseniz hemen bölüm 1 kısmına başlayalım.

Linux sistemleri üzerinde kullanılan en önemli komutlardan birisi pwd komutudur. Bu komut, bulunduğunuz dizini ekrana basmaktadır. Siz pwd enter dediğinizde hangi dizinde iseniz o görünecektir.

Dosya sistemindeki sık kullanılan komutları aşağıda kullanımları ile birlikte listeliyorum.

Change directory anlamına gelen cd komutu dizinler arasında geçiş yapmak için kullanılmaktadır. Eğer bir üst dizine çıkmak istiyorsanız cd.. komutunu kullanmanız gerekmektedir. Bu komutu aşağıdaki gibi dilediğiniz parametre ile kullanabilirsiniz.


cd. şeklinde çalışan dizinde kalmayı sağlayabilirsiniz.

cd.. şeklinde kullanım yaparsanız, bir üst dizine geçiş yapabilirsiniz.

cd şeklinde yapmış olduğunuz kullanım kullanıcıya ait olan bir dizine geçiş yapabilirsiniz.

cd- şeklinde kullanım yaparsanız, bir önceki dizine geçiş yapabilirsiniz.

Dosya ve dizin listelemek için aşağıdaki komutları kullanabilirsiniz. Linux sistemi üzerinde oluşturulmuş olan dizin ve dosyaları görüntülemek için ls komutunu kullanmanız gerekmektedir. Bu komutun da birkaç parametresi bulunmaktadır.

ls -l komutu ile detaylı bir listeleme yapmanız mümkün olacaktır. Linux sistemi üzerinde başında . bulunan dosyalar gizli anlamına gelmektedir.

ls -a ile gizli olan dosyaları listeleyebilirsiniz.

ls -h komutu ile anlaşılan bir dosya boyutu görmeniz mümkün olacaktır.

Dizin ve dosya listelemenin ardından, disklerimizi ve disk bölümlerimizi görüntülemeye bakalım. BU işlemi df komutu ile kolaylıkla yapabilirsiniz.

df -h komutunu kullanarak, disk ve bölümlerinizi MB ve GB formatında görüntüleyebilirsiniz.

Dosya içeriğini okumak için cat komutu kullanılır. Bu komutu cat abc.txt olarak kullandığınızda, dosya içeriğini kolaylıkla okuyabilirsiniz.

Bazı dosyaların içeriği uzun olabilir. Bu dosyaları ekrana sayfa sayfa getirmek isterseniz, more seçeneği kullanılır. Çünkü dosya ekranın sığdığı bölüm kadar gösterilecektir. Dosyanın dahasını görmek istediğinizde space tuşu ile aşağı doğru kayabilirsiniz.

more komutundan daha gelişmiş bir komut less komutudur. Bu gelişmiş komut sayesinde dosyanın dilediğiniz satırına gidebilirsiniz. 25. Satıra gitmek için :25 komutu kullanılır.

Eğer seçilen bir dosanızın ilk X satırını ekrana basmak isterseniz, head komutunu kullanabilirsiniz. Bunun kullanım şekli head -n şeklinde olmalıdır. -n parametresini kullanmazsanız, ilk 10 satır birden ekrana gelecektir. Tam tersi olarak seçilen dosya içerisindeki son X satırı ekrana basmak isterseniz, tail komutunu kullanmanız gerekecektir. tail komutunda da -n parametresi kullanılmalıdır ki, aksi halde 10 satır ekrana basılacaktır. tail -f şeklinde kullanım yaptığınızda ise sürekli olarak okunan dosyada, yalnızca yeni kayıt geldiğinde ekrana basacaktır.

Linux sistemlerinde bir diğer önemli komut ise dosya ve dizin oluşturmaya yarayan mkdir komutudur. mkdir kullandığınızda dizin oluşturursunuz. Eğer mkdir -p parametresini kullanırsanız, oluşturmuş olduğunuz dizine bir alt dizin oluşturabilirsiniz. Eğer boş bir dosya oluşturmak isterseniz, touch komutunu touch abc şeklinde kullanabilirsiniz. Bu komut abc adında boş bir dosya oluşturacaktır.

Bir dosya veya bir dizini kopyalamak isterseniz, kullanmanız gereken komut cp olacaktır. cp -r parametresi ile dizini içerisindekiler ile birlikte taşımış olursunuz. Eğer bu komutu cp -p olarak kullanırsanız, dosya ilgili hakları ile birlikte taşınacaktır. cp komutunun farklı parametre kullanımları da aşağıdaki gibidir.

cp -d parametresi sayesinde dosyaya ait bir linkin kopyalanması sağlanmış olacaktır.

cp -l parametresi ile link oluşturabilirsiniz.

cp -s parametresi ile sembolik bir link atama işlemi yapabilirsiniz.

cp -f parametresi ile de yaptığınız işlemi force etmiş olursunuz. Bu komut kullanıcıya soru sormadan işlemleri tamamlayacaktır.

Linux sistemlerinde dosyalarınızı veya dizinlerinizi taşımak içinse mv komutu kullanılmalıdır. mv komutunun birkaç parametresi bulunmaktadır.

mv -f şeklinde kullanırsanız, kullanıcıya hiçbir soru sorulmadan işlem force edilir ve dosya ya da dizininiz taşınmış olur.

mv -i komutu ile taşıma için kullanıcıdan onay alınmasını sağlamaktadır.

mv -u parametresi ise sadece kaynak dosyanın daha güncel olduğu durumlarda taşıma işlemi gerçekleştirilmesini sağlamaktadır.

Linux sistemlerinde eğer dosya silmek isterseniz kullanmanız gereken komut rm olmalıdır. rm -f şeklinde kullanırsanız, silme işlemini force etmiş olursunuz. Eğer rm -r yaparsanız, bütün dosya ve dizinleri alt klasörler ile silebilirsiniz. Genellikle kullanımı rm -rf abc şeklindedir.

Bu yazımda Linux işletim sistemleri üzerinde işlerimizi kolaylaştıracak ve en sık kullanılan komutları sizler için listeleyerek kullanımlarını, bölüm 1 kısmımızda anlatmış oldum. Bölüm 2 yazımda diğer kullanımları da sizlere aktaracağım. Faydalı olması dileğiyle.

Makaleyi Paylaş

1988 İstanbul doğumluyum. Bilgisayar dünyasına olan hayranlığım çok küçük yaşlarda başladı. Bu sebeple sistem alanında kendimi geliştirmeye karar verdim. Celal Bayar Üniversitesi Bilgisayar Programcılığı ve Anadolu Üniversitesi İşletme mezunuyum. 2005 yılında Bilge Adam Sistem & Network Mühendisliği eğitimi aldım. Hemen ardından IT dünyasına giriş yaptım. Collezione şirketinde 2006 - 2018 yılları arasında Sistem Uzmanı olarak görev yaptım. 2018 Temmuz ayından beri LCWAIKIKI şirketinde IT System Engineer pozisyonunda çalışmaktayım. Sektörde 14 yıllık deneyime sahibim. Birçok önemli projede görev aldım. Linkedin üzerinden profilime ulaşabilirsiniz. Bilgi ve tecrübemi bu blog üzerinde paylaşıyorum. Bilgi paylaştıkça güzeldir.

1 Yorum

  1. Eline sağlık.

    Cevapla

Cevap bırakın

Email adresiniz gizli kalacak Zorunlu alanlar * olarak işaretlenmiştir

Bunları kullanabilirsinizHTML etiketler ve öznitelikleri: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>