Kurumsal Yapay Zekâ Yatırımları Yavaşlıyor: Maliyet Endişesi Öne Çıkıyor
Küresel ölçekte yapay zekâ kullanımına olan ilgi artarken kurumsal şirketler, yapay zekâ altyapısında asıl yükü oluşturan çıkarım (inferans) maliyetleri nedeniyle temkinli davranıyor.
Yüksek Bulut Faturaları Kurumsal Yapay Zekâ Yayılımını Yavaşlatıyor
Canalys’in yayımladığı son rapora göre dünya genelinde şirketler 2025’in ilk çeyreğinde altyapı ve platform hizmetlerine 90.9 milyar dolar harcadı. Microsoft, AWS ve Google gibi büyük bulut sağlayıcıları bu harcamadan önemli pay alırken, artan ilgiye rağmen çıkarım sürecinin maliyetleri yapay zekâya geçişte önemli bir engel olarak dikkat çekiyor.
Eğitim (training) süreci tek seferlik bir yatırım olarak görülse de çıkarım işlemleri, sürekli masraf doğurduğu için işletmeleri uzun vadeli planlarda zorluyor. Canalys Kıdemli Direktörü Rachel Brindley’e göre şirketler artık modellerin doğruluğundan çok, işletim maliyetlerine odaklanıyor. Firmalar, GPU gibi pahalı donanımlarla özelleştirilmiş hızlandırıcılar arasında kıyaslama yaparak en verimli seçeneği belirlemeye çalışıyor.
Yapay Zekâ Hizmetlerinde Tahmini Maliyet Zorlaşıyor
Canalys araştırmacısı Yi Zhang, birçok yapay zekâ hizmetinin token veya API çağrısı başına ücretlendirme sunduğunu belirtiyor. Bu da kullandıkça ödenen sistemin tahmin edilmesini güçleştiriyor. Maliyetler kontrolsüz biçimde arttığında bazı şirketler model karmaşıklığını azaltıyor veya yalnızca yüksek getirili alanlarda kullanıma izin veriyor. Bu da yapay zekânın geniş çaplı potansiyelinin kullanılmasını engelliyor.
Geçmişte beklenenden yüksek gelen bulut faturaları nedeniyle birçok şirket zarar etti. Örneğin proje yönetim platformu Basecamp’in geliştiricisi 37signals, yıllık 3 milyon doları aşan bulut harcaması sonrası tamamen yerel altyapıya geçme kararı aldı. Gartner da daha önce bu duruma dikkat çekmiş, yapay zekâ maliyet tahminlerinde yüzde 500 ila 1.000 arasında sapmalar olabileceğini ifade etmişti.
Büyük teknoloji firmaları, yapay zekâ çıkarımı için daha verimli altyapılar geliştirmeye çalışıyor. Ancak Canalys Baş Analisti Alastair Edwards’a göre herkese açık bulut sistemleri, büyük ölçekli yapay zekâ dağıtımları için maliyet açısından sürdürülebilir değil. Bu nedenle bazı işletmeler daha ekonomik çözümler arıyor. Kolokasyon veya özel barındırma hizmetlerine yönelen firmalar, büyük bulut sağlayıcılarının sunduğu esnekliğe göre daha sabit maliyetli altyapıları tercih ediyor.
IaaS ve PaaS pazarında hâlâ yüzde 65’lik payı elinde tutan AWS, birinciliğini koruyor. Ancak AWS’in yıllık büyüme oranı 2024’ün son çeyreğinde yüzde 19 iken 2025’in ilk çeyreğinde yüzde 17’ye geriledi. Buna karşılık Microsoft Azure ve Google Cloud, yüzde 30’un üzerinde büyümelerini sürdürüyor. Bu durum, rekabetin giderek kızıştığını gösteriyor.
