Küresel Ticarette Yeni Dönem: ABD ve AB Arasında Kritik Anlaşma Sağlandı
ABD ile Avrupa Birliği, aylardır süren müzakerelerin ardından kritik bir ticaret anlaşmasına vardı. Pazar günü İskoçya’da yapılan görüşmelerin sonunda duyurulan anlaşmayla, AB menşeli ürünlerin çoğuna yüzde 15 oranında ithalat vergisi getirildi. Bu oran, daha önce gündeme gelen yüzde 30’luk tarifeye kıyasla yarıya düşmüş oldu. Böylece küresel ticaretin yaklaşık üçte birini oluşturan iki büyük ekonomik güç arasındaki ticaret savaşı riski şimdilik engellendi.
Anlaşma Trump’ın İskoçya’daki Golf Kulübünde Duyuruldu
ABD Başkanı Donald Trump ile Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, anlaşmayı Trump’ın Batı İskoçya’daki golf sahasında yaptıkları bir saatlik toplantının ardından açıkladı. Trump, görüşme sonrası yaptığı açıklamada, Avrupa’nın ABD’ye yaklaşık 600 milyar dolarlık yatırım yapacağını belirtti. Ayrıca enerji ve savunma sanayisinde de alımların artacağı vurgulandı.
Trump, Japonya ile geçtiğimiz hafta imzalanan 550 milyar dolarlık anlaşmaya atıfta bulunarak, “Bu daha da büyük. Şimdiye kadar yapılmış en büyük ticaret anlaşması olabilir” dedi. Anlaşmanın, ABD’nin ihracatçılarına yıllardır uygulandığını savunduğu adaletsiz uygulamalara son vereceğini belirtti.
Anlaşmaya göre, Avrupa ülkeleri önümüzdeki yıllarda ABD’den 750 milyar dolarlık enerji ürünü satın alacak. Ayrıca savunma alanında “yüz milyarlarca dolarlık” alım yapılacağı belirtildi. Bu durumun, özellikle Airbus, Mercedes-Benz ve Novo Nordisk gibi Avrupa merkezli dev şirketler için avantaj yaratacağı düşünülüyor. Ancak anlaşmanın bazı detayları hâlâ netleşmedi. Özellikle alkollü içkiler gibi hassas ürün gruplarındaki tarife oranları konusunda soru işaretleri sürüyor.
Almanya Başbakanı Friedrich Merz, yapılan anlaşmadan memnuniyet duyduğunu açıkladı. Anlaşmanın Alman ekonomisi ve otomotiv sektörü için büyük önem taşıdığını ifade etti. Almanya’nın ihracata dayalı ekonomisi, ABD’nin halen uyguladığı yüzde 27,5’lik otomobil ve yedek parça tarifesinden ciddi şekilde etkileniyordu. Alman otomobil devleri Volkswagen, Mercedes ve BMW, yeni gümrük düzenlemesinin ardından bir nebze olsun rahat nefes alabilir.
Avrupa Parlamentosu Ticaret Komitesi Başkanı Bernd Lange ise anlaşmayı eleştiren isimlerden biri oldu. Lange, yüzde 15’lik tarifenin yüksek olduğunu ve AB’nin ABD’ye taahhüt ettiği yatırımların Avrupa ekonomisinde açık yaratabileceğini söyledi. ABD’li üst düzey bir yetkili, Avrupa ülkelerinin yatırım sözlerini yerine getirmemesi hâlinde gümrük tarifelerinin yeniden artırılabileceğini belirtti. Anlaşmanın açıklanmasının ardından euro, dolar karşısında yüzde 0,2 oranında değer kazandı. İngiliz sterlini ve Japon yeni karşısında da benzer oranlarda artış görüldü.
