İran’da İnternet Erişimi Bin Saati Aştı: Dijital Karartma Rekor Seviyeye Ulaştı
İran'da internet kesintisi bin saati aşarak rekor seviyeye ulaştı. Starlink terminali bulunduranlara idam cezası getirilirken askeri sinyal karıştırıcılarla uydu interneti erişimi engelleniyor.
Orta Doğu’nun teknolojik ve siyasi gerilim hattında yer alan İran nisan ayı itibarıyla tarihin en uzun süreli ulusal internet kesintilerinden birine sahne oluyor. NetBlocks tarafından paylaşılan verilere göre ülkedeki dijital karartma bin saat sınırını aşarak nisan ayı ortasında dünya genelindeki en büyük erişim engellerinden biri olarak kayıtlara geçti. Mevcut İran internet kesintisi süreci nisan döneminde devam eden askeri hareketlilikle eş zamanlı şekilde derinleşerek nisan ayı boyunca sivil iletişimi neredeyse tamamen durma noktasına getirdi.
Starlink Yasak İran Genelinde İdam Cezasıyla Uygulanmaya Başladı
Tahran yönetimi nisan ayı başında yürürlüğe koyduğu sert yasal düzenlemelerle Starlink terminaline sahip olan veya bu cihazları kullanan kişilere idam cezası verilebileceğini duyurdu. Ülke çapında internet kapanma kararıyla paralel olarak devreye alınan askeri düzeydeki sinyal karıştırıcılar sayesinde uydu interneti hizmetlerine erişim nisan ortasında tamamen engellendi. Siber güvenlik uzmanları nisan ayı raporlarında İran’ın sadece yerel erişimi değil, aynı zamanda küresel teknoloji devlerinin altyapılarını da hedef alan tehditler savurduğunu belirtiyor. Bu süreçte OpenAI ve Nvidia gibi şirketlere ait dijital altyapılara yönelik saldırı ihtimalleri dijital iletişim kısıtlama politikalarının bir parçası olarak görülüyor.
Cloudflare Radar verilerine göre nisan ayı başında trafikte yaşanan yüzde doksan sekiz oranındaki çöküş Tahran ve İsfahan gibi metropolleri tamamen karanlığa gömdü. İnternet erişim kriz süresince sadece devlet onaylı sitelerin yer aldığı ulusal bilgi ağı üzerinden kısıtlı bir trafiğe izin veriliyor. Uluslararası insan hakları örgütleri nisan ayı ortasında yaptıkları çağrılarla bu durumun acil bilgi akışını engellediğini vurgulayarak sivil mağduriyetlerin altını çiziyor. Askeri internet engelleme yöntemlerinin uygulandığı bölgelerde ekonomik kayıpların nisan ayı genelinde günlük bazda on milyonlarca doları bulduğu resmi raporlara yansıyor.
👉️ İlginizi Çekebilir: İran Orta Doğu’daki ABD Üslerini Takip Etmek İçin Çin’in Yapay Zekâlı Uydu Sistemlerini Devreye Aldı
Bilişim sektörü temsilcileri nisan ayı boyunca süren bu karartmanın online satışlarda yüzde seksen oranında bir düşüşe neden olduğunu kaydediyor. İran İletişim Bakanlığı nisan ayı verileri ışığında kesintilerin ülke ekonomisine verdiği zararın nisan ayı sonuna doğru daha da büyüyeceğini öngörüyor. İnsan Hakları İzleme Örgütü nisan ayı ortasında yayınladığı bildiride temel hakların ihlal edildiğini belirterek sansürün sivil hayatı felç ettiğini raporluyor. Uluslararası toplum nisan ayı boyunca İran makamlarına erişimi eski haline getirmeleri yönünde diplomatik baskısını artırmaya devam ediyor.
✍️ Editörün Yorumu İçin Tıklayın
İran’ın interneti tamamen kapatıp Starlink kullananlara idam cezası getirmesi, dijital dünyada “ulusal egemenlik” kavramının ne kadar korkunç bir boyuta evrilebileceğini gösteriyor. Bir ülkenin dünyadan tamamen koparılması ve halkın bilgiye erişiminin en ağır cezalarla engellenmesi, modern çağda eşine az rastlanır bir otoriterlik örneği. Yaşananlar sadece bir teknik sorun değil, aynı zamanda dijital bir hapishane modelinin somutlaşmış hali olarak öne çıkıyor.
