Sağlık sistemleri dünya genelinde doktor yetersizliği, hasta yoğunluğu ve ameliyatlarda yaşanan gecikmelerle karşı karşıya. Bu nedenle teknolojik çözümlere duyulan ihtiyaç her geçen gün artıyor. Amerika Birleşik Devletleri’ndeki California San Diego Üniversitesi (UCSD) tarafından yürütülen yeni bir çalışma, insan benzeri robotların sağlık alanında aktif görev alabileceğini gösterdi. Araştırmacılar, klasik cerrahi robotlardan farklı olarak daha esnek görevler üstlenebilen bu robotların, sağlık hizmetlerini ciddi ölçüde destekleyebileceğini belirtiyor.
Unitree G1 Modeliyle Gerçek Müdahaleler Test Edildi
UCSD, geliştirdiği sistemde Unitree G1 adlı insansı robota Inspire Gen4 robotik eller entegre etti. Aynı zamanda çift elli uzaktan kumanda sistemi de kuruldu. Robotun hareketleri, ayak pedalları, HTC Vive izleyiciler ve hareket yakalama kameralarıyla uzaktan kontrol ediliyor. Sistem sayesinde robot, fiziksel muayenelerden acil müdahalelere kadar yedi farklı tıbbi işlemi başarıyla gerçekleştirdi.
Robotun gerçekleştirdiği işlemler arasında stetoskopla dinleme, elle muayene, balon-maske ventilasyonu ve entübasyon gibi hayati müdahaleler yer aldı. Ayrıca ultrason eşliğinde yapılan iğne enjeksiyonu gibi yüksek hassasiyet gerektiren uygulamalarda da kullanıldı.
Yapılan testlerde robot, stetoskop kullanarak hastaları dinledi ve temel fiziksel muayeneleri gerçekleştirdi. Sensör geri bildirimi ve el tasarımı gibi bazı teknik sınırlamalara rağmen başarılı sonuçlar elde edildi. Acil müdahalelerde ise ventilasyon işlemini tutarlı şekilde gerçekleştirebildi. Ancak entübasyon sırasında gerekli kuvvetin sağlanabilmesi için insan desteği gerekti.
Ultrason eşliğinde yapılan enjeksiyonlarda, klinik deneyimi olmayan kişiler tarafından yönetildiğinde bile yüzde 70 başarı oranı yakalandı. Bu sonuç, robotun eğitim amaçlı kullanımı açısından önemli bir potansiyel taşıdığını gösterdi. Öte yandan dikiş işlemlerinde iğne kontrolü ve yönlendirme sorunları yaşandı. Bu da robotun dokunma geri bildirimi mekanizmasında iyileştirme yapılması gerektiğine işaret etti.
Bu çalışma, insansı robotların sağlık sistemlerine entegre edilmesi açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Yaşlanan nüfus ve sağlık çalışanı açığı gibi küresel sorunlar göz önüne alındığında, esnek yapıya sahip bu robotlar hem rutin görevlerde hem de acil müdahalelerde önemli bir rol üstlenebilir. Uzaktan kontrol edilebilme özelliği sayesinde farklı bölgelerdeki hastanelerde eş zamanlı görev alabilir.
Robotların kullanımı, özellikle kırsal bölgelerde ya da hastane erişiminin sınırlı olduğu yerlerde büyük kolaylık sağlayabilir. Ayrıca yoğun bakım servisleri ya da acil servisler gibi zamanla yarışılan alanlarda iş gücü yükünü azaltarak sağlık çalışanlarının verimliliğini artırabilir.
Araştırmanın sonuçları, robotların hastane ortamlarında yalnızca araç olarak değil ekip arkadaşı gibi görev alabileceğini ortaya koyuyor. Henüz tam anlamıyla insan yerine geçmeleri söz konusu değil. Ancak hassasiyet, kuvvet kontrolü ve parmak hareketleri gibi alanlarda sağlanacak gelişmelerle birlikte ameliyathanelerde ve acil servislerde daha yaygın şekilde yer almaları bekleniyor.
Gelecekte sağlık sisteminde robot destekli uygulamaların artması, hasta bekleme sürelerini kısaltabilir, tedavi süreçlerini hızlandırabilir ve sağlık çalışanlarının üzerindeki yükü azaltabilir. Özellikle yetersiz sağlık personelinin olduğu bölgelerde bu tür teknolojiler kritik bir destek unsuru hâline gelebilir.
