San Francisco’da kurulu bir teknoloji laboratuvarında görev alan DeREK isimli insan benzeri robot, beklenmedik bir anda kontrolden çıktı. Tanıtım amaçlı gerçekleştirilen gösteri sırasında, askıya alınmış halde bulunan robot, şiddetli şekilde hareket etmeye başladı. Ardından vinç sistemini devirdi. Ortaya çıkan video sosyal medyada milyonlarca kişi tarafından izlendi.
Robotların Tepkileri Hâlâ Öngörülemiyor
REK adlı şirketin laboratuvarında yaşanan olayın bir kaza mı yoksa kasıtlı bir pazarlama hamlesi mi olduğu tartışılıyor. Videoda, robot yere düşmeden önce vücut hareketleriyle çevresindekileri dehşete düşürüyor. Görüntülerde bir kişinin ellerini başına götürerek donup kaldığı net şekilde görülüyor. Şirketin kurucularından Cix Liv, görüntülerin altına “Ne yaptıysanız, o programı çalıştırmayın bir daha” notunu düştü.
Şirket adına açıklama yapan Liv, robotun kontrolden çıkmasının arkasında insan hatası olduğunu belirtti. Robot, yere basmadan tam vücut hareket moduna geçirilmişti. Liv, acil durdurma komutunun beş saniyelik gecikmeyle çalıştığını, robotun yalnızca internet kablosu çekildikten sonra durabildiğini ifade etti. Belgelerde bu komutun askıdayken de çalışabileceği yazılıydı. Ancak yürüyüş moduna geçiş, robotu agresif hale getirdi.
DeREK, Çin merkezli Unitree Robotics firmasına ait bir G1 modeli. REK firması, bu tür robotları dövüş müsabakalarında kullanmak için geliştiriyor. Şirketin planı, robotları uzaktan sanal gerçeklik başlıklarıyla kontrol edilebilir hale getirmek. Liv, “DeREK hâlâ yürüyebiliyor. Şaşırtıcı ama gerçek” diyerek robotun zarar görmediğini duyurdu.
DeREK’in krizi tek örnek değil. Çin’de düzenlenen bir festivalde, benzer bir robotun seyircilere doğru atılması sosyal medyada büyük tartışma yarattı. Robot, güvenlik bariyerlerine yöneldiğinde görevliler hemen müdahale etti. Ancak görüntülerin açısı robotun ayaklarını göstermediğinden, izleyicilerin bir kısmı robotun saldırıya geçtiğini düşündü. Diğer izleyiciler ise robotun dengesini kaybettiğini ve bariyere çarptığını savundu.
Gelişmiş robotlar denge sistemlerine sahip olsa da beklenmedik durumlarla karşılaştıklarında verdikleri tepkiler agresif olarak algılanabiliyor. Boston Dynamics gibi firmalar yıllardır robotların hareket kabiliyetini gösteren videolar yayımlıyor. Ancak uzmanlar, robotların hâlâ doğal olmayan koşullarda nasıl davranacaklarını öngörmekte zorlanıldığını belirtiyor.
Popüler yayıncı Joe Rogan, yaşanan olayları sosyal medya hesabından paylaşarak gelişmelerden rahatsızlık duyduğunu dile getirdi. 2018 yılında Elon Musk ile yaptığı bir söyleşide Musk, yapay zekânın sınırları aştığını ve artık kontrolün imkânsız hale geldiğini ifade etmişti. Musk’ın “uyum sağlamaktan başka çare kalmadı” sözü yeniden gündeme geldi.
