Londra merkezli yeni bir araştırma merkezi, hayvanların bilinci ve insanlarla iletişim kurma potansiyeli üzerine çalışmalara başlıyor. Projeye göre, gelecekte insanlar evcil hayvanlarıyla konuşabilecek.
Hayvanların Bilincini Anlamak İçin 4 Milyon Sterlinlik Merkez Kuruldu
Londra Ekonomi ve Siyaset Bilimi Okulu’na (LSE) bağlı olarak kurulan Jeremy Coller Hayvan Bilinci Merkezi, 30 Eylül itibarıyla çalışmalarına başlayacak. Merkez, hayvanların bilinç düzeylerini araştıracak ve yapay zekâ destekli çözümlerle hayvanlarla iletişim kurmanın yollarını arayacak. Bu araştırma, evcil hayvan sahiplerinin en büyük meraklarından biri olan “acaba ne düşünüyor” sorusuna bilimsel bir yanıt arayacak.
Merkezin en dikkat çeken projelerinden biri, yapay zekâ teknolojisinin yardımıyla insanların evcil hayvanlarıyla iletişim kurabilmesini sağlamak. Projeyi yöneten Prof. Jonathan Birch, teknolojinin sunduğu bu imkânın büyüleyici olduğunu belirtti ancak ciddi bir uyarıda bulundu. Birch’e göre yapay zekâ, bazen kullanıcının duymak istediğini söyleyen uydurma yanıtlar verebiliyor. Bu durum, evcil hayvanların refahını tehlikeye atabilecek yanlış anlaşılmalara yol açabilir.
Prof. Birch, hayvanlarla ilgili teknolojik uygulamalarda etik kuralların henüz oluşturulmadığını vurguladı. Özellikle yapay zekâ ile geliştirilen uygulamaların hayvanların yararına mı yoksa sadece insanları memnun etmeye mi hizmet ettiğinin sorgulanması gerektiğini söyledi. Bu nedenle merkezin hedeflerinden biri, küresel düzeyde geçerliliği olan etik kurallar ve sorumlu kullanım çerçevesi oluşturmak olacak.
Merkez sadece evcil hayvanlarla iletişimi değil, aynı zamanda yapay zekâ teknolojisinin hayvanlara olan etkisini genel olarak inceleyecek. Otomotiv sektöründe yaşanan gelişmeler bu alana örnek teşkil ediyor. 2023 yılında bir Waymo sürücüsüz aracının bir köpeği ezmesi kamuoyunda kısa süreli bir tartışma yarattı. Ancak sürücüsüz araçların hayvanlara yönelik riskleri üzerine ciddi bir çalışma bulunmuyor.
Merkez, tarım alanında kullanılan yapay zekâ uygulamalarının hayvan refahına etkisini de inceleyecek. Çin merkezli teknoloji şirketi Huawei’nin 2021 yılında domuz çiftliklerinde yapay zekâ kullandığına dair haberler, bu konunun önemini gözler önüne seriyor. Hayvanların sadece üretim araçları olarak görülmemesi gerektiği fikri, merkezin etik yaklaşımının temelini oluşturuyor.
Hayvanların bilincini anlamak amacıyla yapılan bu araştırmalar, insan bilinci hakkında da yeni bilgiler sunabilir. Özellikle tıbbi durumlarda bilincin tekrar nasıl aktif hâle getirilebileceği gibi sorulara da yanıt aranacak. Bu yönüyle merkezin çalışmaları yalnızca hayvanları değil, insanları da ilgilendirecek.
Bu alanda yapılan ilk çalışma bu merkezle sınırlı değil. Nisan ayında Google, yeni bir dil modeli olan DolphinGemma’yı tanıtmıştı. Bu model, yunusların çıkardığı sesleri analiz ederek onların davranışlarını anlamayı hedefliyor. Proje başarılı olursa, insanlar yunuslarla da doğrudan iletişim kurabilecek.
