Google Gemini Haber İçeriklerini Kullanırken Telif Hakkını İhlal Edebilir
Avrupa Birliği Adalet Divanı’na danışmanlık yapan hukukçu Maciej Szpunar, Google Gemini sohbet robotunun haber içeriklerini yanıtlarda kullanmasının belirli koşullarda telif hakkı ihlali oluşturabileceği görüşünü açıkladı. Görüş, Macaristan merkezli Like Company’nin Google’a karşı açtığı davada haber yayıncılarının içerik üzerindeki haklarının hangi durumlarda korunabileceğine odaklanıyor. Bağlayıcı niteliği bulunmayan hukuki değerlendirme, mahkeme tarafından benimsenirse yapay zekâ şirketlerinin haber içeriklerini kullanma biçimini etkileyebilir.
Google Gemini İçin Telif Hakkı Sınırları Gündeme Geldi
Avrupa Birliği Adalet Divanı’na sunulan görüşte Szpunar, büyük dil modeli tabanlı sohbet robotlarının haber yayınlarını alıp yeniden kullanmasının bazı koşullarda yayıncıların haklarını ihlal edebileceğini belirtti. Google Gemini gibi sistemler, kullanıcıların sorularına yanıt üretirken internet sitelerinde yer alan haberlerden yararlanabiliyor. Szpunar’a göre yayıncıların telif hakları, sistemlerin içeriklere erişme ve bu içerikleri yanıtlarda yeniden kullanma biçimine bağlı olarak ihlal edilebilir.
Hukukçunun değerlendirmesine göre sohbet robotlarının ücretli içeriklere erişmek için ödeme duvarlarını veya diğer teknik korumaları hukuka aykırı biçimde aşması, telif hakkı açısından sorun oluşturabilir. Yanıtların özgün haber metnindeki ifade biçimini tanınabilir şekilde yeniden kullanması da yayıncıların haklarını ihlal edebilecek durumlar arasında yer alıyor.
Telif hakkı koruması, haberlerde aktarılan her bilgiyi otomatik olarak kapsamadığı için Szpunar değerlendirmesinde önemli bir ayrım yaptı. Haberlerde yer alan yalın olgular ve gerçekler tek başına telif korumasına girmiyor. Buna karşılık gazetecilerin bu bilgileri aktarmak için kullandığı özgün ifade biçimi, ilgili koşullar altında telif hakkıyla korunabiliyor.
Bu ayrım, yapay zekâ sohbet robotlarının haberlerden yararlanması konusunda belirleyici olabilir. Bir sistemin haberdeki olguları kendi ifadeleriyle özetlemesi ile özgün metnin tanınabilir bölümlerini yeniden üretmesi hukuken aynı şekilde değerlendirilmeyebilir. Mahkemenin nihai kararı, haber yayıncılarının içerikleri üzerindeki haklarının hangi koşullarda ihlal edildiğinin belirlenmesinde önem taşıyacak.
Szpunar, haber içeriklerinin sohbet robotlarının kullanıcıya verdiği yanıtlarda kullanılmasını, yapay zekâ modellerinin eğitilmesi için metinlerden yararlanılmasından ayrı ele aldı. Danışman, telif hakkıyla korunan materyallerin büyük dil modellerini eğitmek amacıyla kullanılmasının, metin ve veri madenciliğine ilişkin istisna kapsamında serbest olduğunu belirtti.
Metin ve veri madenciliği, büyük miktarda dijital içeriğin analiz edilerek örüntülerin ve bağlantıların belirlenmesini kapsıyor. Büyük dil modelleri de insan diline benzer yanıtlar üretmek ve bilgileri özetlemek için geniş metin koleksiyonlarından yararlanıyor. Szpunar’ın görüşü, model eğitimi için içerik analiz edilmesiyle belirli bir haberin sohbet robotu yanıtında yeniden kullanılmasının aynı telif hakkı değerlendirmesine tabi tutulmaması gerektiğine işaret ediyor.
Macaristan merkezli Like Company’nin açtığı dava, yapay zekâ sohbet robotlarının haber yayıncılarının içeriklerinden nasıl yararlanabileceği konusundaki hukuki tartışmanın merkezinde bulunuyor. Haber siteleri, yapay zekâ tarafından hazırlanan özetlerin kullanıcıların geleneksel arama sonuçlarındaki bağlantılara tıklama ihtiyacını azaltması nedeniyle trafik kaybı yaşayabiliyor. İçeriklerin kullanımı karşılığında ücret talep edilmesine yönelik olası bir karar, dijital yayıncıların gelir modelleri açısından önem taşıyabilir.
Avrupa Birliği Adalet Divanı başsavcılarının görevini üstlenen hukuk danışmanlarının görüşleri mahkemeyi bağlamıyor, ancak yargıçlar bu değerlendirmeleri çoğunlukla kararlarında izliyor. Dolayısıyla Szpunar’ın açıklaması Google aleyhine verilmiş kesin bir hüküm anlamına gelmiyor. Mahkemenin nihai kararı, Google Gemini’nin haber içeriklerini kullanmasının hangi koşullarda telif hakkı ihlali sayılacağını netleştirecek.
