Bilim insanları, bugüne kadar gözlemlenen en büyük kara deliklerden birini keşfetti. Güneş’in 36 milyar katı kütleye sahip bu dev kara delik, Dünya’dan yaklaşık 5 milyar ışık yılı uzaklıktaki Kozmik At Nalı galaksisinin merkezinde yer alıyor. Bu kütle, Samanyolu’nun merkezindeki kara delikten yaklaşık 10 bin kat daha fazla.
Kütle Ölçümünde İki Farklı Yöntem Kullanıldı
Portsmouth Üniversitesi ile Brezilya’daki Rio Grande do Sul Federal Üniversitesi’nden araştırmacılar, keşiflerini Monthly Notices of the Royal Astronomical Society dergisinde yayımladı. Kozmik At Nalı galaksisi, sahip olduğu devasa kütle nedeniyle arkasındaki daha uzak galaksilerin ışığını büküyor. “Einstein halkası” olarak bilinen bu kütle çekim mercekleme olayı, galaksiye adını veren özellik olarak öne çıkıyor.
Araştırma ekibi, kara deliğin kütlesini belirlemek için kütle çekim mercekleme ve yıldız hareketleri analizini birleştirdi. Yıldız kinematiği yöntemi, kara deliğe yakın yıldızların hızlarını ve hareket yönlerini inceliyor. Ancak uzak galaksilerde bu yöntem tek başına yeterli olmuyor. İki yöntemi bir arada kullanan ekip, çok uzak bir galakside kara deliğin kütlesini hassas şekilde ölçmeyi başardı.
Araştırmacılara göre kara delik şu anda aktif değil ve çevresindeki maddeleri yutmuyor. Bu nedenle keşfin yalnızca kütle çekiminin etkileri üzerinden yapılabilmiş olması, çalışmayı daha değerli kılıyor. Baş araştırmacı Carlos Melo, bu yöntemin evrende saklı diğer dev kara delikleri tespit etmek için de kullanılabileceğini belirtiyor.
Bilim insanları, kara deliğin bu boyuta ulaşmasının ardında galaksi birleşmelerinin olduğunu düşünüyor. Kozmik At Nalı, grubundaki tek parlak galaksi konumunda ve bu durum, geçmişte diğer galaksileri yutarak büyüdüğüne işaret ediyor. Profesör Thomas Collett, bu keşfin kara delik oluşumunun son aşamasına dair önemli ipuçları sunduğunu vurguluyor.
Araştırma ekibi, Avrupa Uzay Ajansı’nın Euclid teleskobundan elde edilecek verilerle daha fazla kara delik aramayı planlıyor. Yeni yöntem, evrenin farklı bölgelerindeki aşırı kütleli kara deliklerin büyüme sürecini anlamada önemli bir araç olacak.
