Gartner’ın yayınladığı son rapora göre, küresel bilgi teknolojileri harcamaları 2025 sonunda 5.43 trilyon dolara ulaşacak. Bu rakam, 2024’e kıyasla yüzde 7.9’luk bir artış anlamına geliyor. Artışın en önemli nedeni, üretici yapay zekâya yönelik yatırımlardaki hızlı büyüme oldu.
Veri Merkezi Sistemlerinde Yüzde 42’yi Aşan Büyüme Bekleniyor
2025 yılında veri merkezi sistemleri alanında yüzde 42.4’lük bir büyüme öngörülüyor. Bu büyümede, üretici yapay zekâ çözümleri geliştiren firmaların altyapıya olan talebi belirleyici olacak. Yazılım alanında beklenen büyüme oranı yüzde 10.5 seviyesindeyken cihaz tarafındaki artış yalnızca yüzde 5.4’te kalacak.
Gartner Analisti John-David Lovelock, ABD merkezli ticaret politikalarının bazı yatırımları geçici olarak yavaşlattığını ancak bu duraklamaların uzun soluklu olmayacağını belirtti. Şirketlerin mevcut belirsizliğe alıştıktan sonra yeniden harekete geçeceğini söyleyen Lovelock, yatırımların zamanla normale döneceğini vurguladı.
Lovelock’a göre, yapay zekâ projelerinde 2024 yılı beklentilerin altında kaldı. Birçok proje ya başarısız oldu ya da başlamadan iptal edildi. Bu durum, üretici yapay zekânın aşırı beklenti dönemini geride bırakıp “hayal kırıklığı aşamasına” geçtiğini gösteriyor.
Şirketlerin büyük kısmı bu teknolojiyi henüz sahada aktif şekilde deneyimlemedi. Bu nedenle birçok senaryo, teknolojinin mevcut yeteneklerinin ötesinde hayal edildi. Gartner, üretici yapay zekânın 2029 yılına kadar daha iyi anlaşılacağını, yaygınlaşacağını ve istikrarlı gelir sağlayacağını öngörüyor.
Lovelock, 2026 itibarıyla yapay zekâya özel modellerin geliştirme maliyeti düşene kadar, büyük dil modellerinin gelir elde etmede en etkili yol olacağını düşünüyor. Şu anda hiperbüyüklükteki teknoloji sağlayıcılar bu alana büyük bütçeler ayırıyor. 2026 yılında geleneksel sunucu yatırımlarına kıyasla üç kat fazla yapay zekâ altyapı yatırımı yapılacağı tahmin ediliyor.
Google’ın Gemini modelini tüm hizmetlerine entegre etmesi ve Microsoft’un Copilot’u tüm yazılım ekosistemine yayması bu dönüşümün örnekleri arasında yer alıyor. Kurumlar da farkında olmadan hâlihazırda kullandıkları yazılımlarla birlikte üretici yapay zekâ özelliklerine sahip olmaya başlıyor.
Gartner, şirketlerin kendi iç modelleri yerine dış sağlayıcılardan hizmet almayı tercih ettiğini belirtti. Salesforce’un ilk yapay zekâ ürünü Einstein, kurum içi algoritmalara dayanıyordu. Ancak Einstein GPT tamamen dış kaynaklı modellere bağlı olarak geliştirildi.
Şirketler bu tercihle birlikte üretici yapay zekâ vergisi adı verilen ek bir maliyeti de üstlenmiş oluyor. Sunulan ürünün fiyatı içerisine, bu teknolojiyi sağlayan üçüncü taraf firmalara yapılan ödemeler de ekleniyor. Bu da firmaların ürün üzerindeki kontrolünü kısmen kaybetmesine yol açıyor. Uzun vadede, şirketlerin bu maliyetten kaçınmak için kendi iç modellerine yönelmeleri bekleniyor.
