E-Ticarette Yorum Kuralları Değişti: Sahte Değerlendirmelere Engel Geldi
Türkiye’de Ticaret Bakanlığı, tüketicileri yanıltan sahte yorum, puanlama ve yapay etkileşim uygulamalarına yönelik denetimlerini sıkılaştırırken çok sayıda internet adresi için erişim engeli kararı aldı. 1 Ağustos 2026’da yürürlüğe giren yeni düzenleme, ürün veya hizmet değerlendirmelerinin yalnızca ilgili satın almayı gerçekleştiren tüketiciler tarafından yapılmasını şart koştu. Reklam Kurulu ayrıca yorumların gizlenmesi, manipülatif sıralama yapılması ile sahte etkileşim hizmetlerinin sunulmasına karşı yeni bir denetim dönemi başlattı.
Satın Alma Sonrası Yapılan Değerlendirmeler Esas Alınacak
Bir ürün sayfasını inceleyen tüketici için kullanıcı değerlendirmeleri satın alma kararının önemli kaynaklarından biri haline gelirken yeni düzenleme yorumların gerçek bir alışveriş deneyimine dayanmasını zorunlu tutuyor. Ticaret Bakanlığı tarafından yürürlüğe alınan kurallar kapsamında yalnızca ürünü veya hizmeti fiilen satın alan tüketiciler değerlendirme bırakabilecek. Sahte yorum uygulamaları böylece gerçek kullanıcı deneyimi görüntüsü oluşturarak tüketicinin karar sürecini etkilemeye yönelik bir araç olmaktan çıkarılacak.
E-ticaret platformları açısından yeni dönem, değerlendirme sistemlerinin yalnızca yorum toplama işleviyle sınırlı kalmaması anlamına geliyor. Platformların bir değerlendirmeyi yayımlamadan önce gerekli kontrolleri gerçekleştirmesi gerekirken yayımlanan yorumların en az bir yıl boyunca erişilebilir tutulması gerekiyor. Söz konusu süre, tüketicilerin geçmiş kullanıcı deneyimlerini inceleyebilmesine yönelik önemli bir şeffaflık şartı oluşturuyor.
Bir tüketici ürün deneyimini olumsuz değerlendirdiğinde platformun yalnızca yorumun içeriği nedeniyle söz konusu değerlendirmeyi görünmez hale getirmesi artık kurallar kapsamında kabul edilmiyor. Yeni uygulama, olumlu yorumlarla olumsuz yorumların ayrım yapılmadan yayımlanmasını esas alıyor. Satıcılar da yalnızca düşük puan aldığı gerekçesiyle tüketici değerlendirmelerini silemeyecek.
Reklam Kurulu açısından yorum sistemlerinin güvenilirliği yalnızca sahte içeriklerin engellenmesiyle sınırlı kalmıyor. Değerlendirmelerin yayımlandıktan sonra korunması da tüketicinin ürün hakkında farklı görüşleri karşılaştırabilmesi açısından önem taşıyor. Böylece bir ürünün yalnızca olumlu kullanıcı deneyimlerinden oluşan yapay bir profile dönüştürülmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.
Bir e-ticaret platformunda kullanıcı aynı ürüne ait onlarca değerlendirmeyi incelerken sıralama biçimi de satın alma kararını etkileyebiliyor. Yeni kurallar, platformların belirli bir ürün, satıcı veya hizmet sağlayıcıyı öne çıkarmak amacıyla değerlendirmeleri manipülatif şekilde sıralamasına izin vermiyor. Yorumların tarih, puan, satıcı veya hizmet sağlayıcı gibi objektif ölçütlere göre düzenlenmesi gerekiyor.
Yorum sıralamasındaki düzenleme, tüketici değerlendirmelerinin yalnızca içerik açısından değil sunuluş biçimi açısından da denetlenmesini sağlıyor. Bir platformun belirli satıcıları üst sıralara taşımak amacıyla kullanıcıların değerlendirme ekranını değiştirmesi halinde ortaya çıkan sonuç tüketicinin karşılaştırma davranışını doğrudan etkileyebiliyor. Yeni yaklaşım, e-ticaret platformlarında algoritmik sıralamanın tüketici üzerindeki etkisini de denetim kapsamına alıyor.
Takipçi, beğeni veya yorum satın almak isteyen kullanıcıların başvurduğu internet siteleri de Reklam Kurulu incelemelerinin kapsamına girdi. Tüketici şikayetleri sonrasında yapılan incelemelerde yapay etkileşim sağlayan hizmetler mercek altına alınırken mevzuata aykırı görülen çok sayıda internet adresi için erişim engeli kararı verildi. Kurulun kararlarında takipcisatinal.com.tr ile harita-kayit.com gibi internet siteleri de yer aldı.
Yapay etkileşim hizmetleri, gerçek kullanıcı davranışı izlenimi oluşturarak dijital platformlardaki görünürlük ölçütlerini değiştirebiliyor. Takipçi sayısı, beğeni miktarı veya yorum hacmi tüketicinin bir işletme ya da ürün hakkında oluşturduğu ilk algıyı etkileyebildiği için sahte etkileşimler yalnızca sosyal medya görünürlüğü açısından değil ticari iletişim açısından da önem taşıyor.
Reklam Kurulu, tüketici değerlendirmelerine ilişkin uygulamaları düzenli olarak incelemeyi sürdürecek. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında mevzuata aykırı hareket ettiği belirlenen satıcılar ile hizmet sağlayıcılar hakkında idari yaptırım uygulanabilecek. Ticaret Bakanlığı’nın denetim yaklaşımı, e-ticaret ortamında kullanıcıların karşılaştığı değerlendirmelerin gerçek bir alışveriş deneyimine dayanıp dayanmadığını daha önemli bir ölçüt haline getiriyor.
Tüketici açısından yeni dönem, ürün puanının tek başına değerlendirilmesi yerine yorumların kaynağı, güncelliği ve dağılımının da dikkate alınmasını gerektirecek. Satıcılar açısından ise yorum yönetimi yalnızca pazarlama faaliyeti olmaktan çıkarak mevzuata uyum sürecinin bir parçası haline gelecek. E-ticaret sektöründe güvenilir değerlendirme sistemlerinin yaygınlaşması, sahte etkileşim hizmetlerine yönelik denetimlerin kapsamı genişledikçe platformlar arasındaki rekabet koşullarını da değiştirecek.
