Türkiye’de dijital T.C. kimlik kartı uygulamasına yönelik çalışmalar, ulusal dijital kimlik cüzdanının geliştirilmesiyle yeni bir aşamaya geçecek. 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’na göre sistemin ilk prototipi 2027’de hazırlanarak pilot bir yükseköğretim kurumunda test edilecek. İlk aşamada kimlik ve diploma belgelerini kapsaması planlanan dijital cüzdanın özellikleri, kamu kurumlarının iş birliğiyle geliştirilecek.
Ulusal Dijital Kimlik Cüzdanı İçin Prototip Hazırlanacak
Türkiye’de e-Devlet üzerinden çok sayıda kamu hizmetine dijital erişim sağlanmasına rağmen bazı işlemler fiziksel kimlik kartı veya resmî belge gerektiriyor. Ulusal dijital kimlik cüzdanı projesi, kimlik bilgilerinin ve belirli resmî belgelerin dijital ortamda saklanmasını, gerektiğinde güvenli biçimde doğrulanmasını hedefliyor.
2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’nda yer alan plana göre ilk prototip, 2027 yılı içerisinde geliştirilerek pilot bir yükseköğretim kurumunda denenecek. Başlangıç aşamasında temel kimlik bilgileri ile diploma belgelerinin sisteme dahil edilmesi öngörülüyor.
Projenin geliştirme sürecinde kamu kurumları arasında iş birliği yürütülecek. Dijital kimlik cüzdanının hangi ek belgeleri destekleyeceği ve hangi hizmetlerle entegre edileceği ise ilerleyen aşamalarda netleşecek.
Ulusal dijital kimlik cüzdanı çalışmalarının sorumluluğu Siber Güvenlik Başkanlığına verilecek. İçişleri Bakanlığı ile ilgili kamu kurumları da sistemin geliştirilmesi ve uygulanması sürecinde projeye katkı sağlayacak.
Ancak sistemin teknik altyapısı, güvenlik yöntemleri ve kullanıcıların kimlik bilgilerini nasıl yöneteceği konusunda henüz ayrıntılı bir açıklama bulunmuyor. Dijital cüzdanın vatandaşların kullanımına hangi tarihte açılacağı ve pilot uygulamanın ardından nasıl yaygınlaştırılacağı da kesinleşmiş değil.
Bu nedenle 2027 yılı, uygulamanın tüm vatandaşların kullanımına sunulacağı tarih olarak değil, ilk prototipin geliştirilip test edileceği dönem olarak değerlendiriliyor.
Dijital T.C. Kimlik Kartı Hangi İşlemlerde Kullanılabilecek?
Ulusal dijital kimlik cüzdanı, kimlik kartı ve diploma gibi resmî belgelerin dijital ortamda tutulmasını ve doğrulanmasını sağlayacak bir sistem olarak planlanıyor. Uygulamanın kapsamı genişledikçe vatandaşların farklı işlemler sırasında fiziksel belge taşıma ihtiyacının azalması hedefleniyor.
Dijital kimlik cüzdanının potansiyel kullanım alanları arasında şu işlemler bulunuyor:
- Kimlik doğrulama: Vatandaşların kimlik bilgilerinin dijital ortamda doğrulanması.
- Diploma belgeleri: Eğitim belgelerinin dijital olarak saklanması ve gerektiğinde doğrulanması.
- Kamu hizmetleri: Kimlik bilgilerinin desteklenen dijital kamu hizmetlerinde kullanılması.
- Belge yönetimi: Resmî belgelerin tek bir dijital cüzdan üzerinden düzenli biçimde yönetilmesi.
Bu özelliklerin tamamının ilk prototipte yer alacağı kesinleşmiş değil. İlk aşamada kimlik ve diploma belgelerinin öncelikli olması planlanırken diğer işlevlerin geliştirme sürecinde eklenmesi bekleniyor.
Dijital kimlik uygulamaları, farklı ülkelerde kamu hizmetlerine ve çevrim içi platformlara güvenli erişim sağlamak amacıyla kullanılıyor. Avrupa Birliği’nin Avrupa Dijital Kimlik Cüzdanı (EUDI Wallet) girişimi, kimlik ve diploma gibi belgelerin dijital ortamda saklanmasını, doğrulanmasını ve elektronik imza işlevlerinin desteklenmesini hedefliyor.
Estonya’da dijital kamu hizmetlerine ve çeşitli belgelere erişim sağlayan sistemler kullanılırken Danimarka’daki MitID, kamu hizmetleri ile internet bankacılığı gibi platformlarda kimlik doğrulama amacı taşıyor.
Türkiye’de geliştirilecek ulusal dijital kimlik cüzdanının e-Devlet hizmetleriyle nasıl ilişkilendirileceği henüz açıklanmadı. Entegrasyonun kapsamı ve desteklenecek işlemler netleştikçe sistemin vatandaşlara sağlayacağı kolaylıklar da daha belirgin hale gelecek.
