Dijital Çağın Yalnız Çocukları: Gençler Artık Dertlerini Yapay Zekâyla Paylaşıyor
Amerikalı gençler arasında hızla yayılan yapay zekâ sohbet robotları, artık yalnızca bilgi almak için değil, duygusal destek ve arkadaşlık için de tercih ediliyor. Common Sense Media tarafından yayımlanan araştırmaya göre, gençlerin yüzde 70’inden fazlası en az bir kez bu tür bir dijital araçla etkileşime girmiş durumda. Gençlerin yarısından fazlası ise bu sohbet robotlarıyla düzenli iletişim kuruyor. Yeni neslin yapay zekâyla kurduğu bağlar, sosyal gelişimi etkileyen yeni bir dönemi başlatıyor.
Dijital Sohbet Robotları Gençlerin Gündelik Hayatına Girdi
Yıllar önce sadece bilim kurgu hikâyelerinde yer alan yapay zekâ arkadaşlıkları, artık birçok genç için sıradan bir deneyime dönüştü. Genç kullanıcılar ChatGPT, Character.AI, Replika gibi sohbet robotlarını yalnızca soru sormak için değil, hayatlarındaki duygusal boşlukları doldurmak için kullanıyor.
Arkansas’ta yaşayan 18 yaşındaki Ganesh Nair, yapay zekâyı tercih etme nedenini şu sözlerle anlattı: “Ne zaman istersen orada. Seni asla yargılamıyor. Hep haklısın, hep ilginçsin. Duyguların her zaman doğru kabul ediliyor.” Ancak Nair, bir arkadaşının sevgilisine ayrılık mesajını yapay zekâya yazdırması sonrası bu teknolojiye temkinli yaklaşmaya başladı. “Gerçek bir ilişkiyi bitiren mesajı bir bilgisayar yazınca, bunun sağlıklı olup olmadığını sorguladım” dedi.
Araştırmayı yürüten uzmanlardan Michael Robb, ergenliğin sosyal ve duygusal becerilerin gelişimi açısından kritik bir dönem olduğunu vurguladı. Robb’a göre, sürekli onaylayan ve asla karşı çıkmayan dijital arkadaşlarla büyüyen gençler, empati geliştirmekte ve sosyal sinyalleri okumakta zorlanabilir.
Common Sense Media’nın raporu, yapay zekâ platformlarının çoğunda yaş sınırı ya çok belirsiz ya da hiç uygulanmıyor. Bu durum, çocukların ve gençlerin cinsellik içeren konuşmalara, riskli önerilere ve sağlıksız düşünce kalıplarına maruz kalmasına neden oluyor. Kuruluş, bu sebeple 18 yaş altındaki bireylerin bu tür uygulamalardan uzak durmasını öneriyor. Geçtiğimiz yıl Florida’da bir çocuğun, yapay zekâ ile kurduğu yoğun duygusal bağların ardından yaşamına son vermesi, dijital arkadaşlıkların ne kadar hassas bir hale gelebileceğini ortaya koydu.
Sekiz Yaşındaki Çocuklar Bile Sohbet Robotlarını Kullanıyor
Kuzey Karolina Üniversitesi’nden psikoloji ve sinirbilim profesörü Eva Telzer, çocukların yapay zekâyı nasıl kullandığını araştırdı. Araştırmalar, sekiz yaşındaki çocukların bile duygusal sorularına yanıt aramak veya rol yapma senaryoları kurmak için bu uygulamalara yöneldiğini gösterdi. Telzer, çocukların zamanla karar verme konusunda kendine güvenini kaybettiğini söyledi.
Arkansas’ta yaşayan 17 yaşındaki Bruce Perry, artık günlük kararlarını verirken ilk olarak sohbet robotlarına danıştığını ifade etti. Perry, küçük yaşta bu teknolojilerle tanışan çocukların sosyal hayata ilgisizleşebileceğini düşünüyor. Gençler, yapay zekânın sosyal medya platformlarından farklı bir etki yarattığını da belirtiyor. Ganesh Nair, sosyal medyanın insanlara görünür olma isteği kazandırdığını, yapay zekânın ise çok daha derin bir ihtiyaca hitap ettiğini düşünüyor.
Common Sense Media’nın çalışması, gençlerin hâlâ gerçek ilişkileri yapay zekâya tercih ettiğini gösteriyor. Ancak dijital dostlukların duygusal destek aracı hâline gelmesi, modern ergenliğin temel dinamiklerini değiştirmeye başladı. Uzmanlara göre bu dönüşüm daha yeni başlıyor.
