DeepSeek’in Çin Ordusuna Destek Verdiği ve ABD Yaptırımlarını Aştığı İddia Edildi
Amerika Birleşik Devletleri, Çin merkezli yapay zekâ şirketi DeepSeek’in Çin ordusu ve istihbarat teşkilatlarıyla doğrudan çalıştığını ve ABD’nin ihracat kontrollerini aşmak için Güneydoğu Asya’da paravan şirketler kullandığını açıkladı. Reuters’a konuşan üst düzey bir ABD Dışişleri yetkilisi, şirketin bu faaliyetleriyle sadece ticari sınırları değil, ulusal güvenlik alanlarını da tehdit ettiğini belirtti.
Yapay Zekâ Alanındaki Yükseliş Derin Şüpheler Doğurdu
Ocak ayında DeepSeek’in tanıttığı yapay zekâ modelleri, OpenAI ve Meta gibi ABD merkezli teknoloji devleriyle eş değer düzeye ulaştığını öne sürerek dikkatleri üzerine çekmişti. Şirket, geliştirdiği modellerin yalnızca 5.58 milyon dolarlık bilgi işlem gücüyle eğitildiğini belirtmişti. Uzmanlar ise bu maliyetin gerçeği yansıtmadığını ve daha yüksek donanım yatırımlarının gizlenmiş olabileceğini savunuyor.
ABD’li yetkiliye göre DeepSeek, Çin’in Halk Kurtuluş Ordusu’na (PLA) ait araştırma enstitüleriyle çok sayıda teknoloji hizmeti anlaşması yaptı. Reuters, şirketin Çin savunma sanayii ile bağlantılı alım belgelerinde 150’den fazla kez geçtiğini bildirdi. Bu durum, şirketin sadece açık kaynak yazılımlar sunmakla kalmayıp doğrudan devlet kurumlarına hizmet verdiğini gösteriyor.
DeepSeek’in ABD ve Avrupa’daki kullanıcılarının verilerini Çin’e ilettiğine dair iddialar, şirketin gizlilik uygulamaları konusunda ciddi şüpheler doğurdu. ABD’li yetkililer, şirketin arka planda Çin’in devlet telekom operatörü China Mobile altyapısını kullandığını ifade etti. Şirket, bu iddialara dair herhangi bir açıklamada bulunmadı.
Yüksek Performanslı Nvidia H100 Çiplerine Ulaşım Tartışma Yarattı
ABD, Nvidia tarafından üretilen gelişmiş H100 yapay zekâ çiplerinin Çin’e satışını 2022’de yasaklamıştı. Ancak DeepSeek’in bu çiplere dolaylı yollardan erişim sağladığı öne sürülüyor. Şirketin, Güneydoğu Asya’daki veri merkezleri üzerinden çiplere uzaktan erişmeye çalıştığı ve bu merkezleri paravan şirketler aracılığıyla kontrol ettiği iddia edildi. Nvidia yetkilileri, DeepSeek’in yalnızca H800 serisi yasal çipleri kullandığını savundu.
Şubat ayında Singapur’da üç kişi, Nvidia çiplerinin Çin’e yasa dışı yollarla sevk edilmesiyle ilgili dolandırıcılık suçlamasıyla yargılandı. Yerel basında yer alan bilgilere göre bu vakalar DeepSeek ile doğrudan bağlantılı olabilir. ABD’nin henüz DeepSeek’i resmi yaptırım listesine almadığı ancak durumu yakından izlediği öğrenildi.
Çin yasaları, ülkede faaliyet gösteren her şirketin devletin talep etmesi hâlinde verileri paylaşmasını zorunlu kılıyor. DeepSeek’in Çin hükümetine veri sağladığı iddiaları, dünya genelinde milyonlarca kullanıcıya sahip bu platformun güvenilirliğini sorgulatıyor. Bu durum, özellikle batılı kullanıcıların dijital mahremiyetine yönelik tehdit olarak değerlendiriliyor.
ABD’li yetkililer, DeepSeek’in faaliyetlerini dikkatle izlediklerini ve yaptırımların genişletilmesinin gündemde olabileceğini belirtiyor. Şu an için resmî bir yaptırım kararı açıklanmadı. Ancak Washington yönetiminin, Çin’in yapay zekâ alanında ABD teknolojilerini kullanarak askerî üstünlük elde etme çabalarını engelleme kararlılığı sürüyor.
