Çinli Bitcoin Madencilik Devleri ABD’ye Geçiyor: Vergi Savaşları Küresel Tedarik Zincirini Değiştiriyor
Dünyanın en çok satan üç Bitcoin madencilik cihazı üreticisi Bitmain, Canaan ve MicroBT, üretim üslerini Amerika Birleşik Devletleri’ne taşıyor. Çin merkezli bu şirketler, küresel pazarın yüzde 90’ından fazlasına hâkim durumda bulunuyor. Ancak ABD’nin Çin’e karşı yürüttüğü gümrük vergisi politikaları, bu dev şirketleri yer değiştirmeye zorladı.
Çin Bu Kararla ABD Vergi Tarifelerinden Kaçmayı Amaçlıyor
Çin ile ABD arasında süren ticaret savaşı, sadece ekonomik değil aynı zamanda stratejik etkiler doğuruyor. Bitmain, Donald Trump’ın başkanlık seçimlerini kazanmasının hemen ardından aralık ayında ABD’de üretime başladı. Canaan ise nisan ayında duyurulan “Özgürlük Günü” tarifelerinden kaçmak için ABD’de deneme üretimlerine yöneldi. MicroBT ise “yerelleşme stratejisini” hayata geçirdiğini ve üretimi ABD’ye taşıdığını duyurdu.
2023 sonunda yapılan analizlere göre, küresel madencilik cihazı pazarının yüzde 95,4’ü üç büyük Çinli şirketin kontrolünde bulunuyor. Frost & Sullivan’ın verileri de bu hâkimiyeti teyit ederken, durum ABD’deki güvenlik uzmanları arasında ciddi endişelere yol açıyor. Özellikle ABD elektrik şebekesine bağlı yüz binlerce Çin üretimi cihaz olasılığı, ulusal güvenlik açısından potansiyel bir tehdit olarak değerlendiriliyor.
ABD’li rakip Auradine’in üst düzey yöneticisi Sanjay Gupta, bu cihazların Amerikan pazarına yüksek bağımlılık oluşturduğunu belirterek üretimde yerelleşmenin şart olduğunu savunuyor.
Canaan yetkilileri, Bitcoin cihazlarının yalnızca madencilik için kullanılabildiğini ve bu sebeple güvenlik riski taşımadığını savunsa da, ABD’nin Çinli teknoloji şirketlerine uyguladığı yaptırımlar sektörü doğrudan etkiliyor. Bitmain’in yapay zekâ iştiraki Sophgo’nun ABD kara listesine alınması bu duruma örnek teşkil ediyor.
Çin hükümeti 2021 yılında kripto faaliyetlerini yasakladıktan sonra madencilik ve borsa hizmetleri yurt dışına taşındı. Ancak Bitmain, Canaan ve MicroBT gibi donanım üreticileri sektördeki ağırlıklarını korumayı başardı. Bu şirketlerin erken dönemde yüksek performanslı çip üretimine yönelmiş olmaları, küresel rekabette öne geçmelerini sağladı.
ABD Kripto Politikası Çin Etkisini Gölgeleyemiyor
Donald Trump’ın kendisini “kripto başkan” olarak tanımlaması, sektöre yönelik olumlu sinyaller verse de Çin’in donanım üzerindeki etkisi hâlâ sürüyor. Oğlu Eric Trump’ın da desteklediği “American Bitcoin” adlı girişim, stratejik Bitcoin rezervi oluşturmayı amaçlıyor. Ancak analistler, Çin’in donanım tedarik zincirini kısıtlaması durumunda Bitcoin ağının istikrarının bile tehlikeye girebileceğini vurguluyor.
Amerikan madencilik şirketlerinin Core Scientific, Riot Platforms ve Marathon Digital gibi isimlerle öne çıkmasına rağmen cihazlarda Çin’e olan bağımlılık risk teşkil ediyor. Ekonomist Ryan M. Yonk, bu bağımlılığın ileride ciddi sorunlara yol açabileceğini ifade ediyor.
Komodo platformunun teknoloji sorumlusu Kadan Stadlemann’a göre, Çin menşeli cihazlara yönelik vergi kararları sektör için bir darbe olmaktan ziyade, uzun süredir beklenen bir dönüşümün başlangıcını işaret ediyor. Stadlemann, Çinli üreticiler ABD’de üretime başlasa da kısa vadede ABD’li şirketlerin hâlâ Çin’den gelen cihazlara bağımlı kalacağını belirtiyor. Ancak artan ithalat maliyetlerinin, donanım alanında yerli alternatiflerin gelişimini hızlandırabileceği öngörülüyor.
