Çin’den ABD’ye Yeni Ticaret Hamlesi Geldi: Drone İhracatına Yeni Kısıtlamalar Uygulandı
Çin Ticaret Bakanlığı, ABD ile devam eden teknoloji ve ticaret geriliminde yeni yaptırım kararlarını duyurdu. Pekin yönetimi yedi ABD kuruluşuyla ticari faaliyetleri yasaklarken ABD’ye yönelik drone ve ilgili teknoloji ihracatında daha sıkı denetim uygulanacağını açıkladı. Kararlar, Washington’ın son dönemde Çinli teknoloji şirketleri ile Sincan bağlantılı kuruluşlara yönelik attığı adımların ardından geldi.
Kararlar Telekomünikasyondan İnsan Haklarına Kadar Geniş Bir Alanı Kapsıyor
Çin Ticaret Bakanlığı, Arizona merkezli Compliance Testing LLC’nin de bulunduğu yedi ABD kuruluşunu yaptırım listesine ekledi. Karar kapsamında Çin’deki şirketler ile bireyler bu kuruluşlarla yeni ticari ilişki kuramayacak. Pekin yönetimi, söz konusu kuruluşların ABD Federal İletişim Komisyonu’nun (FCC) Çinli telekomünikasyon şirketlerine yönelik kısıtlamalarını desteklediğini öne sürdü.
Yaptırım listesinde Applied DNA Sciences, Stratum Reservoir, Altana Technologies, Responsible Business Alliance, Verité Group ile Human Rights in China da yer aldı. Çin, bu kuruluşların Sincan bölgesiyle bağlantılı ABD yaptırımlarına destek verdiğini savundu. Açıklamada mal varlığı dondurma veya seyahat yasağı gibi ek yaptırımlardan ise söz edilmedi.
Pekin yönetimi, ABD’ye gönderilecek kontrollü drone sistemleri, kritik bileşenler ile ilgili teknolojiler için uygulanan ihracat sürecini değiştirdi. Yeni düzenlemeye göre bu ürünler artık hızlandırılmış lisans sürecinden yararlanamayacak. Her ihracat başvurusu ayrı ayrı incelenecek.
Karar doğrudan ihracat yasağı anlamına gelmiyor. Buna rağmen çift kullanımlı (dual-use) teknoloji kapsamına giren ürünlerde sevkiyat sürelerinin uzaması, lisans süreçlerinin daha karmaşık hâle gelmesi bekleniyor. Özellikle ticari drone üreticileri ile savunma sanayisine parça sağlayan şirketlerin bu değişiklikten etkilenebileceği değerlendiriliyor.
Çin ayrıca ABD merkezli kuruluşların Çin’in zorunlu ürün sertifikasyon sistemi kapsamında fabrika denetimi gerçekleştirmesini askıya aldı. Karar, uluslararası üreticilerin sertifikasyon maliyetlerini artırabilecek yeni bir düzenleme olarak görülüyor. Bunun yanında Çin Ticaret Bakanlığı, ithal yazıcılar, fotokopi sistemleri ile ofis ekipmanları hakkında ulusal güvenlik incelemesi başlattığını duyurdu. Soruşturmada herhangi bir ülke ya da şirket adı verilmedi. Bakanlık ise bu adımın son dönemde ABD’nin uyguladığı ticaret politikalarına verilen karşılıklar arasında yer aldığını açıkladı.
Washington son aylarda Çinli telekom şirketleri, laboratuvarlar, veri merkezi ekipmanları, denizaltı kablo teknolojileri, gelişmiş robotik sistemler ile güç elektroniği ürünlerine yönelik kısıtlamaları genişletti. ABD yönetimi ayrıca geçen hafta 40’tan fazla Çinli kuruluşu Uygur Zorla Çalıştırmayı Önleme Yasası (Uyghur Forced Labor Prevention Act) kapsamındaki yaptırım listesine ekledi.
Reuters’ın daha önce paylaştığı bilgilere göre ABD yönetimi, Çin üretimi yeni nesil veri merkezi bileşenleri ile optik transceiver ürünlerinin ithalatını da ulusal güvenlik gerekçesiyle sınırlandırmaya hazırlanıyor. Çin’in son hamleleri bu gelişmelerin ardından geldi.
Uzmanlar iki ülkenin doğrudan kapsamlı ticaret ambargoları yerine hedefi belirlenmiş karşı önlemleri tercih ettiğini değerlendiriyor. Bu yaklaşım küresel tedarik zincirlerinde ani kopuşların önüne geçerken yarı iletkenler, telekomünikasyon, yapay zekâ altyapıları, insansız hava araçları ile kritik teknoloji sektörlerinde belirsizliğin bir süre daha devam edeceğine işaret ediyor.
