Çin, vatandaşlarına telefonlardan traktöre kadar birçok ürünü yenilemeleri için büyük çaplı nakit destek programı başlattı. Hükûmet, bu adımla hem iç tüketimi canlandırmayı hem de teknoloji ve çevre alanında önemli ilerleme kaydetmeyi hedefliyor.
Sübvansiyon Programı Hangi Ürünleri Kapsıyor?
Çin, daha önce benzeri görülmemiş genişlikte bir teşvik sistemini devreye soktu. Sadece akıllı telefon ya da buzdolabı gibi cihazlarla sınırlı kalmayan bu kampanya, tarım makinelerinden otobüslere kadar uzanıyor. Vatandaşlar eski ürünlerini getirdiklerinde doğrudan nakit iadesi alabiliyor veya ciddi indirimlerle yenilerini satın alabiliyor. Programın kapsadığı başlıca alanlar şunlar:
- Tüketici elektroniği: Akıllı telefon, dizüstü bilgisayar, tablet, akıllı saat, televizyon, klima, çamaşır makinesi ve buzdolabı
- Araçlar: Geleneksel motorlu araçlar, elektrikli otomobiller, ağır ticari araçlar, toplu taşıma otobüsleri ve tarım araçları
- Sanayi ekipmanları: Tarım, enerji ve üretim alanındaki makineler
Devletin sunduğu teşvikler, önceki hurda kampanyalarına kıyasla daha yüksek oranlar içeriyor ve kapsamı çok daha geniş bir alanı kapsıyor.
Çin Bu Büyük Hamleyi Neden Yapıyor?
Çin ekonomisinde pandemi sonrası iç talep zayıf kaldı. Hükûmet, 2025 yılına kadar yüzde 5 büyüme hedefini tutturmak için tüketicilerin harcama alışkanlıklarını değiştirmeye odaklandı. Nakit teşvikler ve indirimler, doğrudan ekonomiye canlılık katacak önemli bir araç olarak kullanılıyor.
Elektrikli araçlar ve enerji tasarruflu beyaz eşyalar programın merkezinde bulunuyor. En yüksek destek, karbon salımını azaltan çevreci ürünlere veriliyor. Bu sayede Çin, hem çevreyi korumayı hem de enerji tüketimini azaltmayı amaçlıyor. Program, Çin’in ileri teknoloji alanında rekabet gücünü artırma stratejisinin de bir parçası. Yapay zekâ destekli ev aletleri ve akıllı ulaşım sistemlerinin yaygınlaşması, yerli markaların uluslararası alanda güçlenmesine katkı sağlıyor.
Çin hükümeti ve yerel yönetimler tarafından desteklenen programın bütçesi 42 milyar dolara ulaşıyor. Beyaz eşyada yüzde 20’ye kadar indirim imkânı sağlanırken, araç takaslarında 20.000 yuan’a varan destek veriliyor. Teşvikler bölgesel farklılıklar göstermekle birlikte, çoğu büyük şehirde uygulama başladı.
2024’ün son çeyreğinde beyaz eşya satışları yüzde 33 artarken, bilgisayar ve mobil cihaz satışlarında da yüzde 14 oranında yükseliş gözlemlendi. Fiziksel mağazalara olan ilgi artarken, uzmanlar programın 2025 yılı sonunda 137 milyar dolarlık ek harcamaya yol açabileceğini tahmin ediyor.
Dış talepte beklenen canlanma gerçekleşmezse Çin, bu yenileme teşviklerini sürdürebilir veya daha da genişletebilir. Ayrıca, yerli teknoloji markalarının uluslararası alanda güç kazanmasıyla bu modelin farklı ülkelere de ihraç edilmesi planlanıyor.
Çin’in sunduğu bu kampanya, yalnızca vatandaşlara konfor sağlamak amacıyla yapılmıyor. Çin, bu politikayla ekonomisini destekliyor, altyapısını yeniliyor ve çevreci üretim modeline geçişi hızlandırıyor. Kampanya, aynı anda birden fazla ulusal hedefi gerçekleştirmeyi amaçlıyor.
