Yazılım geliştirmeyi kolaylaştırma vaadiyle dikkat çeken Builder.ai’nin çöküşü, yapay zekâ alanındaki kontrolsüz yatırımlara dair ciddi soruları gündeme taşıdı. Şirketin yüksek değerlemelerle topladığı yüz milyonlarca dolarlık yatırım, kısa sürede ciddi bir krizle sonuçlandı. Ortaya çıkan tablo, yapay zekâ odaklı girişimlerin mali sürdürülebilirliği ve yatırımcıların izlediği stratejiler konusunda yeni bir sorgulama başlattı.
Yatırımcıların İştahı, Builder.ai’nin Yükselişini Hızlandırdı
2016 yılında kurulan Builder.ai, yazılım geliştirme süreçlerini otomatikleştiren yapay zekâ destekli araçlarıyla öne çıktı. Kullanıcıların neredeyse hiç kod yazmadan uygulama geliştirmesine olanak tanıyan bu sistem, yatırımcıların da ilgisini çekti. Microsoft ve Katar’ın egemen varlık fonu gibi önemli kurumlar şirkete destek verdi. Builder.ai, toplamda 450 milyon doların üzerinde yatırım aldı ve kısa sürede sektörün dikkat çeken girişimlerinden biri hâline geldi.
Ancak mayıs ayında sosyal medyada gündem olan bir paylaşım, Builder.ai’nin sisteminin büyük oranda Hindistan’daki yüzlerce mühendisin emeğine dayandığını öne sürdü. Şirket bu iddiayı yalanladı. Yine de 2019 yılında Wall Street Journal tarafından yayımlanan bir haber, şirketin daha önce insan mühendisleri kullandığını kabul ettiğini ortaya koymuştu. Haberde, Builder.ai çalışanlarının şirketin teknoloji kapasitesini abarttığını söylediği de yer aldı.
Builder.ai’nin yaşadığı kriz, sadece teknik tartışmalardan kaynaklanmadı. Financial Times’ın haberine göre şirket satış rakamlarını dört kat fazla gösterdi. Amazon Web Services’a 88 milyon dolar, Microsoft’a ise 30 milyon dolar borcu olduğu bildirildi. Bloomberg ise şirketin 50 milyon dolar gelir elde ettiğini ancak 220 milyon dolar olarak beyan ettiğini yazdı. Bir finans kuruluşu, bu tutarsızlık nedeniyle şirketin 37 milyon dolarına el koydu.
Özel sermaye danışmanlığı yapan Cruxy’nin CEO’su Carrie Osman, yaşananları “FOMO yatırımı” olarak tanımladı. Yatırımcıların, gerçekçi değerlendirmelerden çok sektörde geri kalmama korkusuyla hareket ettiğini söyledi. Osman, yapay zekânın yıllardır olduğundan fazla yüceltildiğini ve bu baskı nedeniyle yatırım kararlarında titizlikten uzaklaşıldığını vurguladı.
Silicon Valley Bank’ın mayıs ayında hazırladığı bir rapor, sektördeki riskleri daha açık ortaya koydu. Rapora göre birçok yapay zekâ girişimi, yüksek yatırımlar alsa da sürdürülebilir gelir modelleri kuramıyor. Bu şirketlere “zombicorn” adı veriliyor. Yani değeri yüksek görünen ancak büyüme potansiyeli sınırlı girişimler. Büyük yatırımların ardından operasyonel yükün artması, gelir artışının yavaşlaması ve yatırımcı baskısının etkisiyle bu şirketler hızla çöküşe sürükleniyor.
Bankanın analizine göre geçen yıl fonların topladığı yatırımın yüzde 40’ı doğrudan yapay zekâ alanına aktarıldı. Bu oran 2021 yılında sadece yüzde 10 seviyesindeydi. Bu fark, yatırımcıların yapay zekâ etiketine sahip her yazılım girişimine ciddi paralar yatırdığını gösteriyor. Oysa birçok girişim, temelinde klasik kurumsal yazılım modelleriyle çalışıyor ve sadece dış görünümde yapay zekâ unsurları taşıyor.
Builder.ai örneği, teknoloji sektöründeki büyük yatırım dalgalarının nasıl kırılgan temellere dayanabileceğini gösterdi. Girişimlerin iddialarıyla gerçek performansları arasındaki fark, yatırımcılar için büyük risk anlamına geliyor. Denetimsiz büyüme ve aşırı beklenti, sektörde yeni bir balonun oluşma ihtimalini artırıyor. Uzmanlar, bundan sonraki yatırımların daha temkinli ve şeffaf şekilde ilerlemesi gerektiğini belirtiyor.
