Bezos Destekli Prometheus’tan Ayrılan İki Yapay Zekâ Araştırmacısı Evreni Modellemeye Başladı

Anima Anandkumar ile Benedikt Jenik, Jeff Bezos destekli Project Prometheus için yapılan görüşmelerin ardından kendi şirketleri Accelerated Understanding Inc. üzerinden fizik odaklı yeni bir yapay zekâ modeli geliştirdi. Şirket, sistemin tek bir istem içinde 5 trilyon veri parçasını işleyebildiğini ve geleneksel dil modellerinden farklı olarak fiziksel olayları uzay ile zaman içinde tahmin ettiğini açıkladı. Araştırmacılar, geliştirdikleri teknolojiyi ilk aşamada çip tasarımı, robotik, hava tahmini ve jeoloji gibi kurumsal kullanım alanlarına taşımayı hedefliyor.

Yeni Model Metin Yerine Fiziksel Olayları Öğreniyor

Anima Anandkumar ile Benedikt Jenik’in geliştirdiği sistem, ChatGPT gibi büyük dil modellerinin temel çalışma yaklaşımından ayrılıyor. Büyük dil modelleri metin dizilerindeki örüntülerden sonraki kelimeyi tahmin etmeye odaklanırken Accelerated Understanding modeli fiziksel olayların uzay ve zaman içindeki davranışlarını tahmin etmek üzere tasarlanıyor.

Anandkumar, Caltech’te bilgisayar bilimi ile matematiksel bilimler alanında görev yaparken yeni yaklaşımı “doğa merkezli” bir zekâ anlayışı olarak tanımlıyor. Araştırmacılar, Google tarafından geliştirilen Transformer mimarisini kullanmak yerine Anandkumar’ın daha önce üzerinde çalıştığı neural operator teknolojisini temel alıyor.

Accelerated Understanding tarafından yapılan testler, modelin tek bir istem içinde yaklaşık 5 trilyon veri parçasını ele alabildiğini gösteriyor. Şirketin açıkladığı kapasite, Anthropic ile Google’ın amiral gemisi modellerinin tipik bağlam kapasitesinden yaklaşık 5 milyon kat daha büyük bir veri alanına karşılık geliyor.

Neural operator yaklaşımı, klasik yapay zekâ modellerinin tek tek veri noktalarını değerlendirmesinden farklı olarak fiziksel sistemler arasındaki ilişkileri öğrenmeye odaklanıyor. Araştırmacılar, modelin daha önce ayrı ayrı oluşturulan matematiksel simülasyonların yerine farklı fizik problemlerinde kullanılabilecek daha genel bir hesaplama katmanı oluşturabileceğini düşünüyor.

Accelerated Understanding ekibi, çip üretiminde yapay zekânın yalnızca kod yazması veya teknik belgeleri analiz etmesinin yeterli olmadığını savunuyor. Semiconductor tasarımında malzeme özellikleri, sıcaklık, enerji tüketimi ve fiziksel davranış arasındaki ilişkilerin doğrudan modellenmesi, mühendislerin laboratuvar ortamında yaptığı deneme sayısını azaltabilir.

Çip üreticilerinin karşılaştığı karmaşık optimizasyon problemleri, fizik tabanlı yapay zekânın ticari değerini ortaya çıkarabilecek önemli alanlardan birini oluşturuyor. Modelin fiziksel koşulların sonuçlarını önceden tahmin edebilmesi, yeni malzemelerin veya tasarım parametrelerinin gerçek prototip üretilmeden değerlendirilmesine katkı sağlayabilir.

Şirketin araştırmacıları, modelin kullanım alanını yalnızca yarı iletkenlerle sınırlamıyor. Robotların fiziksel çevreyle etkileşimini modellemek, aşırı hava olaylarını tahmin etmek ve enerji şirketlerinin jeolojik verilerini analiz etmek de geliştirilen sistem için öne çıkan kullanım senaryoları arasında yer alıyor.

Geleneksel bilimsel hesaplama yöntemleri genellikle her fizik problemi için ayrı matematiksel modeller gerektiriyor. Neural operator tabanlı yaklaşım ise farklı fizik sorularını aynı yapay zekâ sistemi üzerinden çözme hedefi taşıyor ve şirketin kurumsal müşterilere yönelik ticari stratejisinin temelini oluşturuyor.

Anandkumar ile Jenik’in yeni girişimi, Jeff Bezos’un desteklediği Project Prometheus ile bağlantılı bir geçmişe de sahip. İki araştırmacı, 2024’ün sonlarında yatırımcı ile biyoteknoloji girişimcisi Vik Bajaj üzerinden Prometheus için görüşmeler gerçekleştirirken Anandkumar’ın şirketin bilimsel vizyonunu üstlenmesi gündeme geldi.

Reuters tarafından görülen teklif mektubunda Anandkumar’ın şirketin kamuya dönük yüzü ile yönetim kurulu üyesi olması, Jenik’in ise kurul gözlemcisi olarak görev alması öngörülüyordu. Teklif, ikiliye şirketin yüzde 35’lik hissesini ve toplam 1 milyon dolarlık yıllık maaşı sunarken söz konusu ücretin ilk üç ayın ardından 2 milyon dolara çıkarılması planlanıyordu.

Prometheus için hazırlanan teklif, Series B aşamasına kadar 2 milyar doların üzerinde sermaye taahhüdü de içeriyordu. Anandkumar ile Jenik kendi şirketlerini geliştirmeyi sürdürürken Bezos ile Bajaj’ın kurduğu Prometheus, Haziran 2026’da 12 milyar dolarlık Series B yatırımı alarak fiziksel sistemlerin üretimini yapay zekâ ile otomatikleştirme hedefini büyüttü.

Anandkumar’ın Nvidia’daki çalışmaları, Accelerated Understanding’ın bugünkü teknolojisinin ortaya çıkmasında önemli rol oynadı. Araştırmacı 2018 yılında Nvidia’ya katıldıktan sonra GPU’ların ileri seviye yapay zekâ uygulamalarında kullanımını araştıran bilim insanlarından oluşan bir ekibe liderlik etti.

Nvidia CEO’su Jensen Huang, Anandkumar’ın fizik problemlerini yapay zekâ ile çözme çalışmalarını destekleyen isimlerden biri oldu. Anandkumar’ın erken dönem projelerinden biri, hava tahmininde karmaşık geleneksel hesaplamalara yakın doğruluğu yapay zekâ ile elde etmeyi hedeflerken Huang çalışmayı 2021’de Nvidia’nın GTC konferansında tanıttı.

Accelerated Understanding’ın yaklaşımı, yapay zekâ yarışında ölçek büyütmenin yalnızca daha fazla metin veya daha büyük dil modelleri üretmek anlamına gelmediğini gösteriyor. Yann LeCun ile Fei-Fei Li gibi araştırmacıların da üzerinde çalıştığı dünya modelleri, yapay zekânın fiziksel çevreyi ve mekânsal ilişkileri metin tabanlı sistemlerden daha doğrudan anlamasına yönelik araştırmaları hızlandırıyor.

Şirketin ilk aşamada tüketici ürünleri yerine kurumsal anlaşmalara odaklanması, fizik odaklı yapay zekânın öncelikle yüksek hesaplama maliyetine sahip mühendislik problemlerinde değer arayacağını gösteriyor. Çip üretimi, robotik, hava tahmini ve enerji gibi alanlarda başarılı sonuçlar alınması hâlinde fizik tabanlı modeller, üretken yapay zekânın yalnızca metin üretiminden ibaret olmayan yeni bir ticari katmanını oluşturabilir.