Araştırmacılar Yapay Zekâ ile İlaç Dirençli Bakterileri Etkisiz Hale Getirecek İki Yeni Antibiyotik Adayı Buldu
MIT bünyesinde yürütülen Antibiotics-AI Project kapsamında yapılan çalışmada, yapay zekâ yardımıyla ilaçlara dirençli iki tehlikeli bakteri türüne karşı yeni antibiyotik adayları keşfedildi. Araştırma, Cell dergisinde yayımlandı. Bilim insanları, Neisseria gonorrhoeae (bel soğukluğu) ve Staphylococcus aureus (MRSA) bakterilerini etkisiz bırakabilecek molekülleri belirlemek için iki farklı yapay zekâ yöntemini kullandı.
Gonore Tedavisi İçin NG1 İsimli Aday Bulundu
Araştırma ekibi, gonore tedavisine yönelik çalışmada yapay zekâya bakteri öldürücü kimyasal bir parça üzerinden yeni moleküller tasarlaması talimatını verdi. Enamine REAL Space veri tabanındaki 45 milyon farklı parçadan yola çıkıldı. Filtreleme aşamalarının ardından F1 kod adlı bir parça öne çıktı. CReM ve F-VAE isimli iki algoritma, F1 parçasını temel alarak milyonlarca olası molekül oluşturdu. Bu süreç sonunda sadece iki molekül sentezlenebildi. NG1 adı verilen aday, laboratuvar testlerinde ve fare modellerinde gonore bakterisini yok etti.
İkinci çalışmada ekip, MRSA’ya karşı etkili olabilecek molekülleri bulmak için farklı bir yaklaşım izledi. Bu kez yapay zekâya sadece kimyasal olarak geçerli moleküller üretmesi şartı konuldu. 29 milyon aday molekül arasından yapılan elemeler sonucunda 90 potansiyel seçenek belirlendi. Laboratuvarda sentezlenen 22 molekülden altısı yüksek etkinlik gösterdi. DN1 kod adlı molekül, fare modellerinde MRSA enfeksiyonunu başarıyla tedavi etti.
Gonore, 2020 yılında dünya genelinde 82,4 milyon yeni vaka ile yaygın bir cinsel yolla bulaşan hastalık olarak öne çıkıyor. Dünya Sağlık Örgütü, bu bakterinin ilaç direncini “ciddi ve artan bir tehdit” olarak tanımlıyor. MRSA ise hem DSÖ hem de ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri tarafından insan sağlığı için en riskli ilaç dirençli bakteriler arasında gösteriliyor.
NG1 ve DN1’in insanlar üzerinde kullanılabilmesi için preklinik ve klinik deneylerden geçmesi gerekiyor. Bu süreç aylar hatta yıllar sürebilir. MIT ile iş birliği yapan Phare Bio, her iki molekülü de daha fazla test için geliştirmeye devam ediyor. MIT ekibi, daha önce de halicin ve abaucin isimli antibiyotikleri yapay zekâ ile keşfetmişti.
