ABD yarı iletken sektörü 2025’in ilk yarısında çalkantılı bir dönem geçirdi. Yapay zekâ yarışında öne geçmek isteyen ABD için çip üretimi stratejik bir alan olmaya devam etti. Intel, AMD ve Nvidia gibi dev şirketlerin hamleleri, ihracat düzenlemeleri ve Çin ile yaşanan gerilimler sektörde belirleyici oldu.
Ocak Ayı
- 13 Ocak – Biden’dan veda öncesi ihracat kararı: Görev süresinin bitimine bir hafta kala Joe Biden, yapay zekâ çiplerinin ihracatını kısıtlayan üç aşamalı bir düzenleme önerdi. Bu düzenleme, ülkeleri çip erişim düzeyine göre sınıflandırıyordu.
- 27 Ocak – DeepSeek’in açık kaynak hamlesi: Çinli yapay zekâ girişimi DeepSeek, R1 adlı mantıksal çıkarım modelini açık kaynak olarak yayımladı. Bu adım, ABD’deki çip üreticileri ve teknoloji şirketlerinde endişe yarattı.
Şubat Ayı
- 3 Şubat – Senatörlerden baskı geldi: ABD’li senatörler, Trump yönetiminden yapay zekâ çiplerinin ihracatında daha sert önlemler almasını talep etti. Özellikle Nvidia’nın Çin’e sattığı H20 çipleri gündeme getirildi.
- 28 Şubat – Intel’in Ohio fabrikası ertelendi: 28 milyar dolarlık dev proje yeniden gecikti. İnşaat 2030’a kadar tamamlanamayacak, açılış ise 2031’i bulabilir.
Mart Ayı
- 12 Mart – Intel’in yeni CEO’su belli oldu: Intel, eski yönetim kurulu üyesi Lip-Bu Tan’ı CEO olarak atadığını açıkladı. Tan, şirketi mühendislik odaklı bir yapıya dönüştürmeyi hedeflediğini söyledi.
Nisan Ayı
- 1 Nisan – Intel yeniden yapılandı: Tan, göreve başlar başlamaz çekirdek dışı iş kollarını elden çıkarma kararı aldı. Özelleştirilmiş çip üretimi gibi yeni ürünlerin de yolda olduğu belirtildi.
- 3 Nisan – Intel ve TSMC ortaklığı gündemde: İki dev şirketin ortak bir üretim tesisi kurmak için ön anlaşma yaptığı iddia edildi.
- 9 Nisan – Nvidia Trump ile görüşmede: Nvidia CEO’su Jensen Huang’ın Mar-a-Lago’da Trump ile görüştüğü bildirildi. Bu görüşme sayesinde Nvidia’nın bazı çiplerinin ihracat kısıtlamasından muaf tutulmuş olabileceği öne sürüldü.
- 15 Nisan – Trump’tan yeni ihracat kısıtlaması: Nvidia’nın H20 çiplerine lisans zorunluluğu getirildi. Şirket bu kararın kendisine 5.5 milyar dolara mal olacağını açıkladı.
- 22 Nisan – Intel büyük çaplı işten çıkarma planladı: Intel, 21.000’den fazla çalışanı işten çıkaracağını duyurdu. Bu hamle, yönetim kademesini sadeleştirmeyi amaçlıyor.
- 30 Nisan – Anthropic ihracat kısıtlamalarına destek verdi: Anthropic, yapay zekâ çiplerinin ihracatının daha da kısıtlanması gerektiğini savundu. Nvidia ise bu görüşlere esprili ve eleştirel bir yanıt verdi.
Mayıs Ayı
- 7 Mayıs – Kısıtlamalarda geri adım: Trump yönetimi, Biden döneminde hazırlanan “Yapay Zekâ Yayılım Çerçevesi”ni yürürlüğe koymaktan vazgeçtiğini açıkladı.
- 13 Mayıs – Biden’ın kuralı iptal edildi: Ticaret Bakanlığı, Biden yönetiminin “AI Diffusion” kuralını resmen iptal etti. Şirketlere Huawei çiplerinin kullanımının hâlâ yasak olduğu hatırlatıldı.
- 20 Mayıs – Intel bazı iş kollarını satmaya hazırlanıyor: Intel, telekom ekipmanları gibi çekirdek dışı birimleri elden çıkarmak istiyor. Bu birimler 2024’te 5.4 milyar dolar gelir sağlamıştı.
- 21 Mayıs – ABD-Çin gerilimi tırmanıyor: Çin Ticaret Bakanı, ABD’nin Huawei çiplerine dair küresel kısıtlamalarının yasa dışı olduğunu belirterek yasal adım tehdidinde bulundu.
- 28 Mayıs – Nvidia büyük zarar açıkladı: Nvidia, H20 çiplerine gelen lisans şartları nedeniyle ilk çeyrekte 4.5 milyar dolar zarar yazdığını duyurdu. Şirket ikinci çeyrekte bu rakamın 8 milyar dolara ulaşabileceğini öngörüyor.
- 28 Mayıs – AMD’den çığır açan satın alma: AMD, ışık temelli veri iletimi teknolojisi geliştiren Enosemi adlı girişimi bünyesine kattığını açıkladı.
Haziran Ayı
- 4 Haziran – AMD’den Nvidia’ya rakip hamle: AMD, yapay zekâ yazılımlarını farklı donanımlara uyumlu hâle getiren Brium adlı girişimi satın aldı.
- 6 Haziran – AMD, Untether AI ekibini bünyesine kattı: Şirket, yapay zekâ çıkarım çipleri geliştiren ekip ile “acqui-hire” yöntemiyle anlaştı.
- 13 Haziran – Nvidia Çin pazarını defterden sildi: CEO Jensen Huang, Çin’in artık şirketin gelir tahminlerinde yer almayacağını duyurdu.
- 17 Haziran – Intel’den işten çıkarma kararı: Intel, Temmuz ayında Intel Foundry bölümünde çalışanların %15 ila %20’sini işten çıkaracağını duyurdu.
- 18 Haziran – Intel’de üst düzey atamalar: Intel, mühendislik ağırlıklı yeni yapılanma kapsamında dört üst düzey yöneticiyi göreve getirdiğini açıkladı.
2025’in ilk yarısı, ABD yarı iletken sektöründe yoğun bir hareketliliğe sahne oldu. Intel’deki liderlik değişimleri ve kapsamlı işten çıkarma planları dikkat çekerken, Nvidia’nın Çin pazarındaki kısıtlamalar nedeniyle gelir beklentilerini düşürmesi sektördeki küresel gerilimi gözler önüne serdi. AMD’nin yapay zekâ donanımı alanındaki stratejik satın alımları ise Nvidia’nın dominasyonuna meydan okuma niyetini açıkça gösterdi. Tüm bu gelişmeler, ABD’nin yerel çip üretimini güçlendirme ve tedarik zincirini güvence altına alma çabalarının bir yansıması olarak öne çıkıyor.
