Çin’deki Nvidia Projeleri 3,2 Milyar Dolara Ulaştı: ABD’nin İhracat Baskısı Artıyor
Çin’de Nvidia işlemcilerine dayalı yapay zekâ veri merkezi projelerinin toplam değeri 3,2 milyar doları aşarken ABD’nin ihracat kısıtlamaları bu yatırımların geleceğini belirsizleştiriyor. Reuters’ın 150’den fazla ihale duyurusu, yatırım planı, inşaat sözleşmesi ve şirket açıklamasını inceleyerek hazırladığı araştırma, 23 milyar yuanı aşan projeleri ortaya çıkardı. Nvidia’nın Çin pazarındaki faaliyetleri üzerindeki baskı, Jensen Huang’ın CEO görevinden ayrılması ve şirketin Çin bağlantılarına yönelik ABD incelemeleriyle yeni bir boyut kazandı.
Çin’deki Yapay Zekâ Veri Merkezi Yatırımları Nvidia İşlemcilerine Dayanıyor
Reuters’ın incelediği belgeler, Nvidia donanımının Çin’in yapay zekâ altyapısındaki yerinin şirketin doğrudan satış faaliyetlerinden daha geniş olduğunu gösteriyor. Projeler, ülkenin kıyı bölgelerindeki teknoloji merkezlerinden batı eyaletlerindeki bölgesel bilgi işlem tesislerine kadar uzanıyor. Yatırımlar arasında yerel yönetimlerin desteklediği girişimler, üniversiteler ve bölgesel veri merkezi işletmeleri bulunuyor.
Araştırmaya göre Nvidia H100, H200 ve H800 işlemcileri için planlanan veya sözleşmeye bağlanan projelerin toplam bildirilen değeri 23 milyar yuanı, yani yaklaşık 3,2 milyar doları geçiyor. Ancak bu tutar yalnızca Nvidia işlemcilerinin satın alma bedelini kapsamıyor. Veri merkezi binaları, enerji sistemleri, altyapı çalışmaları ve diğer donanım yatırımları da hesaplamaya dahil ediliyor. Tamamlanmış tesislerin yanı sıra henüz planlama veya inşaat aşamasındaki projeler de toplam değerde yer alıyor.
Gansu eyaletinin kuzeybatısında yürütülen bir veri merkezi projesi, bu yatırımların ölçeğine ilişkin örneklerden birini oluşturuyor. Tesisin yıl sonundan önce binlerce Nvidia işlemcisi kuracak şekilde hazırlandığı belirtilirken söz konusu donanımların gerçekten teslim edilip edilmediği henüz doğrulanmadı. Bazı projeler faaliyete geçmiş veya inşaat aşamasına ulaşmış olsa da ihracat kısıtlamaları nedeniyle donanım tedariki ve proje takvimleri risk altında bulunuyor.
Washington yönetimi, Nvidia’nın gelişmiş yapay zekâ işlemcilerinin Çin’e satışını 2022 yılında kısıtlamaya başladı. ABD, sonraki yıllarda Çin pazarı için özel olarak geliştirilen H800 gibi işlemcileri de ihracat denetimlerinin kapsamına aldı. Ocak 2026’da Trump yönetimi, uygun Çinli müşterilere H200 satışına yönelik ihracat lisanslarını belirli koşullar altında ayrı ayrı inceleme kararı aldı.
Nvidia, ağustos ayında yaptığı düzenleyici bildirimde Çin’in veri merkezi bilgi işlem pazarından fiilen dışlandığını belirtti. Şirketin CEO’su olarak görev yaptığı dönemde Jensen Huang da Nvidia’nın Çin’deki pazar payının yüzde 95’ten sıfıra gerilediğini açıklamıştı. Nvidia, düzenleyici belirsizlikleri gerekçe göstererek Çin’deki veri merkezi gelirlerini finansal tahminlerine dahil etmeyi de bırakmıştı.
Buna karşın pazar araştırma şirketi IDC’nin Reuters tarafından aktarılan Ekim 2026 tarihli raporu, Nvidia’nın 2026’nın ilk yarısında Çin’deki yapay zekâ hızlandırıcı sevkiyatlarının yüzde 34’ünü oluşturduğunu tahmin ediyor. Nvidia’nın kendi açıklamaları doğrudan satış ve rekabet koşullarını ele alırken IDC verileri sevkiyat pazarına ilişkin farklı bir ölçüm sunuyor. Bu rakamlar, Reuters’ın incelediği kısıtlı işlemcilerin Çin’deki kullanıcılara hangi yollarla ulaştığını ise tek başına açıklamıyor.
Nvidia’nın Çin’deki projeleri, şirketin kurucu ortağı Jensen Huang’ın CEO görevinden ayrılmasının ardından daha yakından incelenmeye başladı. Reuters’ın haberinde, Huang’ın ayrılığının Çinli bir iş kadınıyla ilişkisine yönelik ABD makamlarının yürüttüğü incelemeler ve istihbarat bağlantısı şüpheleriyle gündeme geldiği aktarılıyor.
Söz konusu iş kadını, Singapur merkezli Nvidia bulut iş ortağı Megaspeed ile bağlantılı eski bir yönetici olan Alice Huang olarak tanımlanıyor. Megaspeed, Nvidia işlemcilerini yasa dışı yollarla Çin’e aktardığı iddialarını reddetti. Nvidia yönetim kurulu ise bağımsız bir soruşturma başlattığını açıklarken şirket sırlarının veya ABD ulusal güvenliğinin tehlikeye girdiğine inanmak için ellerinde bir neden bulunmadığını bildirdi.
Huang, görevde olduğu dönemde ABD’nin ihracat kısıtlamalarının gevşetilmesini savunan isimlerden biriydi. Ayrılığın ardından Washington’daki bazı yetkililerin daha sıkı ihracat denetimleri üzerinde durması, Nvidia’nın Çin pazarındaki hareket alanına ilişkin belirsizliği artırıyor. Ancak Huang’ın görevden ayrılmasıyla ilgili iddialar, tek başına ihracat kontrolü ihlali yapıldığını göstermiyor. Kamuoyuna açıklanmış bir bulgu, Huang’ın ABD ihracat yasalarını ihlal ettiğini ortaya koymuş değil.
Reuters’ın belirlediği Çin projeleri, Megaspeed veya Jensen Huang hakkındaki iddialarla ilişkilendirilmiş değil. Araştırma, Çin’deki kurumların Nvidia donanımına yönelik talebinin sürdüğünü ve bazı kuruluşların kısıtlamalara tabi işlemcileri kullandığını gösteren satın alma ve yatırım belgelerine dayanıyor.
Washington merkezli Jamestown Foundation analisti Sunny Cheung, araştırmanın ihracat denetimlerinde yalnızca işlemciyi satın alan kuruluşlara odaklanmanın yeterli olmadığını savunuyor. Cheung’a göre denetimlerin, bilgi işlem gücünü nihai olarak hangi kuruluşların kullandığını ve bu kapasitenin hangi amaçlarla değerlendirildiğini de kapsaması gerekiyor.
İhracat kontrollerinin sıkılaşması, Nvidia işlemcileri üzerine kurulu tesislerde gecikme, tedarik kesintisi ve yerli donanıma geçiş nedeniyle yeniden tasarım maliyetleri oluşturabilir. Özellikle henüz tamamlanmamış projeler, donanım teslimatlarının belirsizleşmesinden daha fazla etkilenebilir. Çin’in yerli yapay zekâ işlemcilerine yönelmesi de bu yatırımların teknik ve mali planlamasını değiştirebilir.
Reuters’ın araştırması, ABD’nin ihracat politikaları ile Çin’in yapay zekâ altyapısına yönelik talebi arasındaki gerilimi ortaya koyuyor. Nvidia’nın doğrudan satış kapasitesi daralsa da şirketin işlemcileri etrafında şekillenen projeler, Çin’deki veri merkezi yatırımlarında Amerikan donanımına olan bağımlılığın sürdüğünü gösteriyor.
