Oracle, Trump Yönetiminin Baskısının Ardından Tencent ile 7 Milyar Dolarlık Yapay Zeka Anlaşmasını İptal Etti
Oracle’ın Tencent ile yaptığı 7 milyar dolarlık yapay zeka çipi kiralama anlaşmasını, Trump yönetiminin itirazlarının ardından iptal ettiği bildirildi. Financial Times’ın çarşamba günü yayımladığı habere göre ABD’li yetkililer, iki şirket arasındaki anlaşmaya ilişkin endişelerini Oracle yönetimine iletti. Beş yıllık sözleşme yürürlüğe girseydi Tencent, Güneydoğu Asya’daki Oracle veri merkezleri üzerinden Çin’de erişemediği yaklaşık 100 bin gelişmiş yapay zeka çipini kullanabilecekti.
ABD Yönetimi Oracle ile Tencent Arasındaki Anlaşmaya İtiraz Etti
Financial Times’ın konuya yakın kaynaklara dayandırdığı habere göre ABD’li yetkililer, Oracle ile Çin merkezli Tencent arasında planlanan çip kiralama anlaşması hakkında şirkete başvurarak güvenlik ve teknoloji erişimi konusundaki kaygılarını dile getirdi. Gazetenin aktardığı bilgilere göre Oracle, Trump yönetiminin baskısının ardından milyarlarca dolarlık sözleşmeyi iptal etti.
Reuters, haberde yer alan bilgileri bağımsız olarak doğrulayamadığını bildirdi. Oracle, Tencent ve Beyaz Saray ise Reuters’ın konuya ilişkin yorum taleplerine hemen yanıt vermedi. Bu nedenle anlaşmanın iptaline ilişkin ayrıntılar, şimdilik Financial Times’ın kaynaklarına dayanan haberle sınırlı kaldı.
Söz konusu gelişme, ABD ile Çin arasında gelişmiş yarı iletkenlere erişim konusunda süren rekabetin teknoloji şirketlerinin ticari kararlarına etkisini yeniden gündeme taşıdı. Washington yönetimi, Çin’in gelişmiş yapay zeka sistemlerinde kullanabileceği çiplere erişimini ihracat kısıtlamalarıyla sınırlandırırken, şirketler uluslararası veri merkezi yatırımları üzerinden farklı pazarlara hizmet sunmaya çalışıyor.
Financial Times, geçen ay Tencent’in Oracle ile tahmini 7 milyar dolar değerinde, şirketin en büyük yurt dışı kiralama anlaşmasını imzaladığını bildirmişti. Beş yıl sürmesi planlanan sözleşme, Tencent’e Güneydoğu Asya’daki birden fazla Oracle veri merkezinde bulunan gelişmiş yapay zeka çiplerini kullanma olanağı sağlayacaktı.
Habere göre anlaşma kapsamında yaklaşık 100 bin gelişmiş çipin Tencent’in kullanımına sunulması öngörülüyordu. Söz konusu donanımlar, ABD ile Çin’in uyguladığı kısıtlamalar nedeniyle Çin pazarında doğrudan erişilebilir değildi. Veri merkezlerinin Çin dışında konumlandırılması, Tencent’in gelişmiş hesaplama kapasitesini artırmaya yönelik planının temel parçalarından birini oluşturuyordu.
Yapay zeka modellerinin eğitimi ve çalıştırılması, yüksek işlem gücü sağlayan hızlandırıcılara ve geniş ölçekli veri merkezi altyapısına ihtiyaç duyuyor. Bu nedenle çip kiralama anlaşmaları, teknoloji şirketlerine donanımı doğrudan satın almadan yüksek hesaplama kapasitesi kullanma imkânı sağlayan önemli bir iş modeli olarak öne çıkıyor. Ancak sınır ötesi altyapı anlaşmaları, ihracat kontrolleri ve ulusal güvenlik kaygıları nedeniyle siyasi incelemelerle karşılaşabiliyor.
Financial Times’ın haberine göre Tencent’in faaliyet gösterdiği Guangdong eyaletindeki üst düzey yetkililer de şirketi ziyaret ederek yerli üretim Çin çiplerini desteklemesini istedi. Bu temasların, Oracle ile planlanan anlaşmaya yönelik ABD kaynaklı baskıyla aynı dönemde gerçekleştiği aktarıldı.
Çin’in yerli yarı iletken üretimini geliştirme çabaları, gelişmiş işlemcilere yönelik dış kısıtlamalarla birlikte önem kazandı. Tencent gibi büyük teknoloji şirketlerinin donanım tercihleri, yalnızca kendi yapay zeka altyapılarını değil, Çin’in yerli çip ekosistemine yönelik talebi de etkileyebiliyor. Bununla birlikte, Tencent’in Guangdong yetkililerinin talebi doğrultusunda hangi adımları atacağına ilişkin ayrıntılar haberde yer almadı.
Oracle ile Tencent arasındaki sözleşmenin iptal edildiği yönündeki haber, uluslararası teknoloji yatırımlarında jeopolitik baskının etkisini gösteren yeni bir örnek oldu. Ancak şirketlerden veya ABD yönetiminden resmî bir açıklama gelmediği için iptalin gerekçelerine ve anlaşmanın sonraki aşamalarına ilişkin ayrıntıların doğrulanması gerekiyor.
