Haberler

Büyük Teknoloji Şirketleri Yapay Zeka Harcamaları Nedeniyle Hissedarlara Daha Az Nakit Dağıtıyor

ABD’nin en büyük teknoloji şirketleri, 2026’nın ilk dokuz ayında rekor düzeyde nakit üretmesine rağmen hissedarlarına son 15 yılın en düşük oranında ödeme yaptı. Microsoft, Alphabet, Amazon, Meta ve Oracle’ın faaliyetlerinden sağladığı nakit yüzde 29 artarak 542,9 milyar dolara ulaşırken yapay zeka yatırımlarına yönelik sermaye harcamaları 556,9 milyar dolara yükseldi. Artan yatırım maliyetleri, hisse geri alımlarını sert biçimde azaltırken yatırımcıların şirket değerlemelerini haklı çıkaracak kâr artışlarına yönelik beklentilerini güçlendirdi.

Yapay Zeka Yatırımları Nakit Akışını Negatife Çevirdi

Büyük teknoloji şirketlerinin hissedarlara nakit dağıtımındaki gerileme, uzun yıllardır teknoloji hisselerini destekleyen önemli bir finansman kaynağını zayıflatıyor. Reuters’ın LSEG verileri ile şirketlerin finansal raporlarını inceleyerek hazırladığı analize göre Microsoft, Alphabet, Amazon, Meta ve Oracle, 2026’nın ilk üç çeyreğinde ürettikleri nakdin yalnızca yüzde 9,3’ünü temettü ödemeleri ve hisse geri alımları yoluyla hissedarlara aktardı. Aynı oran bir yıl önce yüzde 27,4 seviyesinde bulunuyordu.

Beş şirketin faaliyetlerinden elde ettiği toplam nakit, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 29 artarak 542,9 milyar dolarla rekor kırdı. Ancak yapay zeka altyapısına yönelik harcamaların etkisiyle sermaye yatırımları iki katına çıkarak 556,9 milyar dolara ulaştı. Böylece şirketlerin toplam yatırım harcamaları, 2011’e kadar uzanan veri döneminde ilk kez faaliyetlerden sağlanan nakdi geride bıraktı.

Bu tablo, beş şirketin toplam serbest nakit akışını 14 milyar dolarlık açığa taşıdı. Şirketler geçen yılın aynı döneminde 143,5 milyar dolarlık serbest nakit akışı fazlası elde etmişti. Gelir üretimi güçlü kalmasına rağmen yapay zeka yatırımlarının nakit üzerindeki baskısı, hissedarlara yapılan ödemelerin finansman yapısını değiştirdi.

Yapay zeka harcamalarının ilk etkisi hisse geri alımlarında görüldü. Beş şirketin kendi hisselerini piyasadan satın almak için ayırdığı tutar, geçen yılın ilk dokuz ayındaki 81,8 milyar dolardan 2026’nın aynı döneminde 13,6 milyar dolara düşerek yüzde 83 azaldı. Temettü ödemeleri ise aynı dönemde 33,9 milyar dolardan 37 milyar dolara yükseldi.

Şirketler, yatırımcıların düzenli gelir beklentileri açısından önem taşıyan temettü ödemelerini korurken hisse geri alımlarını büyük ölçüde kıstı. Alphabet ile Meta, 2025’in ilk dokuz ayında toplam 66,5 milyar dolarlık hisse geri alımı gerçekleştirmişti. İki şirket 2026’da şu ana kadar kendi hisselerini geri almadı. Amazon ise temettü ödemiyor ve 2022’den bu yana hisse geri alımı yapmıyor.

Microsoft, beş şirket arasında geriye kalan hisse geri alımlarının neredeyse tamamını üstlendi. Şirketin geri alım harcamaları, eylül çeyreğinde geçen yılın aynı dönemindeki 5,7 milyar dolardan 4,4 milyar dolara geriledi. Bu veriler, teknoloji devlerinin sermaye dağıtımında önceliği hissedarlara nakit aktarmaktan büyük ölçekli yatırımlara kaydırdığını gösteriyor.

Serbest nakit akışının negatife dönmesi, bazı şirketlerin temettü ve hisse geri alımlarını faaliyetlerinden elde ettikleri nakitle karşılamasını zorlaştırıyor. Beş şirketin 2026’nın ilk dokuz ayında yaptığı toplam 50,6 milyar dolarlık hissedar ödemesi, birleşik serbest nakit akışındaki açık nedeniyle nakit rezervleri, borçlanma veya hisse ihracı gibi kaynaklara dayanıyor.

Amazon, 2026’nın üçüncü çeyreğinde sermaye harcamaları için 75,9 milyar dolar ayırdı. Şirketin aynı dönemde faaliyetlerinden elde ettiği nakit 42,4 milyar dolarda kaldı. Amazon ayrıca çeyrek boyunca 48,1 milyar dolarlık uzun vadeli borç aldı. Bu rakamlar, yapay zeka yatırımlarının finansman ihtiyacının şirketin operasyonel nakit üretimini aştığına işaret ediyor.

Alphabet de negatif serbest nakit akışıyla karşı karşıya kaldı. Şirket, finansman sağlamak amacıyla hisse satışlarından yaklaşık 12,4 milyar dolar, borçlanmadan ise 29 milyar dolar elde etti. Bu gelişmeler, büyük teknoloji şirketlerinin yapay zeka altyapısını genişletirken dış finansman kaynaklarına daha fazla başvurabileceğini ortaya koyuyor.

Hisse geri alımlarındaki düşüşün etkisi, yalnızca hissedarlara dağıtılan nakdin azalmasıyla sınırlı kalmıyor. Şirketler kendi hisselerini piyasadan satın alıp dolaşımdaki pay sayısını düşürdüğünde toplam kâr değişmese bile hisse başına kâr yükselebiliyor. Bu yöntem, teknoloji şirketlerinin son yıllarda finansal performanslarını hisse başına ölçütler üzerinden destekleyen önemli araçlardan biri olarak öne çıkıyordu.

ING’nin değerlendirmesine göre Alphabet, 2020 sonundan 2025 sonuna kadar hisse geri alımlarıyla toplam hisse sayısını yüzde 9,5 azalttı. Bu azalma, şirketin toplam kârı artmasa bile hisse başına kârına yılda yaklaşık yüzde 2 katkı sağladı. Geri alımların azalmasıyla yatırımcıların hisse başına kârdaki büyümeyi değerlendirmek için şirketlerin gerçek kâr performansına daha fazla odaklanması gerekiyor.

Yeni veri merkezlerine yapılan yatırımların amortisman giderleri de yükselmeye başladığında şirketlerin kârlılık üzerindeki baskıyı yönetmesi daha önemli hâle geliyor. JPMorgan teknoloji sektörü uzmanı Mark Schilsky, geçen hafta müşterilerine gönderdiği notta yatırımcıların serbest nakit akışından çok hisse başına kâra önem verdiğini belirtti. Bu yaklaşım, yapay zeka yatırımlarının gelecekte ne kadar kâr sağlayacağına ilişkin beklentileri daha kritik hâle getiriyor.

MSCI verileri de teknoloji ile iletişim hizmetleri sektörlerindeki hissedar getirilerinin diğer sektörlerin gerisinde kaldığını gösteriyor. ABD borsa değerinin yaklaşık yüzde 43,5’ini oluşturan bu sektörlerde hissedar getirisi temmuz ayında yüzde 0,28 seviyesinde ölçüldü. Piyasanın geri kalanında ise aynı oran yüzde 1,99 olarak kaydedildi.

Yapay zeka yatırımlarının kısa vadede hissedarlara dağıtılan nakdi azaltması beklenirken şirketlerin sermaye harcamalarında yakın zamanda belirgin bir gerileme sinyali bulunmuyor. Amazon, 2026 yılı genelinde yaklaşık 220 milyar dolarlık sermaye harcaması beklentisini koruyor. Diğer büyük teknoloji şirketleri de yatırımlarını daha da artırabileceklerine yönelik işaretler veriyor.

Bu tablo, yatırımcılar açısından şirket hisselerinin getiri yapısını değiştiriyor. Hissedarlar bugün daha az nakit alırken yapay zeka yatırımlarının ilerleyen dönemde yeterli kâr artışı yaratacağı beklentisine dayanıyor. Şirketlerin yüksek değerlemelerini koruyabilmesi, büyük ölçekli yatırımların gelir ve kârlılığa ne ölçüde yansıyacağına bağlı kalıyor.

Franklin Templeton yatırım yönetimi eş başkanı Ehren Stanhope, son 15 yılda şirketlerin fazla sermayelerini giderek daha fazla hisse geri alımları ve temettüler yoluyla yatırımcılara aktardığını belirtti. Stanhope, yeni dönemin daha fazla hisse ihracı ile borçlanma ve yatırımcılardan sermaye talebiyle şekillenebileceğini ifade etti. Bu değişim, yapay zeka yatırımlarının yalnızca teknoloji altyapısını değil, büyük şirketlerin finansman stratejilerini de yeniden şekillendirdiğini ortaya koyuyor.

İlgili Makaleler

Bir yanıt yazın

Başa dön tuşu