IBM Z ve Arm Mimarilerini Aynı Çekirdekte Birleştiren İşlemciyi Duyurdu
IBM, Z mimarisi ile Arm mimarisini aynı işlemci çekirdeğinde yerel olarak çalıştıran dünyanın ilk çift ISA’lı Z çekirdeğini duyurdu. Hot Chips 2026 kapsamında tanıtılan yeni tasarım, 2 nm üretim süreciyle hazırlanırken 5,7 GHz’in üzerinde saat hızına sahip 11 çekirdek taşıyacak. IBM, yeni mimariyle z/OS, Z tabanlı Linux ile Arm64 uygulamalarını aynı altyapıda çalıştırmayı hedefliyor.
IBM İki Farklı Komut Setini Tek Çekirdekte Birleştiriyor
Hot Chips 2026 sahnesinde tanıtılan işlemci tasarımı, IBM Z ile Arm64 komut setlerini iki ayrı çekirdeğe dağıtmak yerine aynı çekirdeğin içerisinde doğrudan bir araya getiriyor. Çift ISA işlemci yaklaşımı, Z/Architecture komut setinin yanı sıra Arm’ın 64-bit AArch64 komutlarını da yerel olarak çalıştırırken emülasyon katmanına ihtiyaç duymuyor.
IBM’in tasarımı, farklı işlemci mimarilerini aynı pakette bir araya getiren çözümlerden de ayrılıyor. Şirket, Z ve Arm komut setlerinin aynı çekirdek içerisinde çalışmasının Intel’in performans ile verimlilik çekirdeklerini bir arada kullanan hibrit yaklaşımıyla aynı olmadığını özellikle belirtiyor.
Yeni platformun 11 çekirdekli yapısı, 2 nm üretim teknolojisiyle hazırlanacak. Çekirdek saat hızının 5,7 GHz seviyesini aşması beklenirken tasarımın üretim öncesi tape-out aşamasına gönderilmesiyle geliştirme süreci yeni bir aşamaya taşınacak.
İşlemcinin her çekirdeği için ayrılan 36 MB özel L2 önbellek, yüksek performans gerektiren kurumsal uygulamaların veri erişim ihtiyaçlarına yönelik tasarlanıyor. Sanal L3 katmanı 432 MB kapasiteye ulaşırken sistemdeki sanal L4 önbellek toplam 3,5 GB seviyesine kadar çıkıyor.
IBM’in önbellek tasarımı, işlemcinin özellikle veritabanı ile yoğun işlem gerektiren kurumsal iş yüklerinde düşük gecikme sağlamasını amaçlıyor. Önbellek katmanlarının çekirdeklerle kurduğu yapı, büyük veri kümeleri üzerinde çalışan uygulamalarda işlemci ile bellek arasındaki veri erişim maliyetinin azaltılmasına odaklanıyor.
Sistemde CPU çekirdeklerinin yanında özel bir DPU ile yapay zekâ, veri sıkıştırma, kriptografi ve sıralama işlemlerine yönelik hızlandırıcılar da bulunacak. Arm ekosistemindeki uygulamaların söz konusu hızlandırıcılardan yararlanabilmesi, yeni mimarinin klasik ana bilgisayar iş yükleri dışındaki kullanım alanlarını genişletecek.
Kurumsal altyapı tarafında yeni işlemci, işletmelerin mevcut IBM Z yatırımlarını Arm tabanlı yazılımlarla birlikte kullanmasına odaklanıyor. Arm tabanlı Linux uygulamaları, z/OS ile Z üzerinde çalışan Linux iş yüklerinin yanında aynı sistem içerisinde çalışabilecek.
KVM sanallaştırma desteği ise s390x/Z ile Arm64 sanal makinelerinin aynı fiziksel altyapı üzerinde çalışmasına olanak sağlayacak. İşletmeler böylece Arm uygulamalarını çalıştırmak için ayrı bir sunucu altyapısı kurmak yerine mevcut IBM Z sistemlerini değerlendirebilecek.
IBM’in verdiği verilere göre Z ile LinuxONE platformları dünya genelindeki üretim BT iş yüklerinin yaklaşık yüzde 68’ini çalıştırıyor. Dünyanın en büyük 100 bankasının 77’sinin IBM Z altyapısını kullanması, yeni mimarinin özellikle finans sektöründeki mevcut kurumsal sistemlerle Arm yazılım ekosistemi arasında bağlantı kurma potansiyelini artırıyor.
IBM’in yeni işlemciyi hemen satışa sunması beklenmiyor çünkü tasarım henüz tape-out öncesindeki geliştirme sürecinde bulunuyor. Şirketin tasarımı üretim aşamasına göndermesinin ardından donanım doğrulama, üretim hazırlığı ile sistem entegrasyonu gibi aşamalar başlayacak. Yeni mimarinin asıl etkisi ise IBM Z altyapısında çalışan işletmelerin Arm64 uygulamalarını ayrı donanım yatırımı yapmadan kullanmaya başlamasıyla ortaya çıkabilir.
