Resmî Gazete’de Yayımlandı: Türkiye’nin 2026-2030 Yapay Zekâ Eylem Planı Devreye Girdi
Türkiye’nin 2026-2030 dönemini kapsayan Ulusal Yapay Zekâ Eylem Planı, Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Plan kapsamında 2030’a kadar yapay zekâ ekosisteminin büyütülmesi, özel sektör yatırımlarının artırılması, hesaplama altyapısının güçlendirilmesi hedeflenirken toplam ekonomik değerin 1 trilyon lirayı aşması öngörülüyor. Kamu, üniversiteler ile özel sektörün birlikte yürüteceği programda 500 milyar liralık özel sektör yatırımının harekete geçirilmesi, 1 GW veri merkezi kapasitesine ulaşılması planlanıyor.
Türkiye Yapay Zekâda Dört Ana Eksene Odaklanacak
Yeni yol haritası, Türkiye’nin yapay zekâ alanında yalnızca teknoloji kullanan bir ülke olmak yerine kendi çözümlerini geliştirmesi, üretmesi ve küresel pazarlara taşıması hedefi üzerine kuruluyor. Planın temel yaklaşımı “Fark Et, İstifade Et, Üret ve Yönet” ilkeleri üzerinden şekillenirken enerji, hesaplama donanımı, altyapı, yapay zekâ modelleri ile uygulamalar öncelikli alanlar arasında yer alıyor.
2026-2030 döneminde toplam 16 öncelikli eylem hayata geçirilecek. Sanayi, eğitim, sağlık, kamu hizmetleri ile diğer kritik sektörlerde yerli yapay zekâ çözümlerinin yaygınlaştırılması planlanırken Türkiye’nin araştırma, girişimcilik ve teknoloji üretim kapasitesinin aynı ekosistem içinde güçlendirilmesi amaçlanıyor.
2026-2027 döneminde kamu kurumlarının yapay zekâ kullanımına yönelik yönetişim mekanizmalarının oluşturulması planlanıyor. Kamu odaklı ilk uygulamalar devreye alınırken yüksek hesaplama gerektiren yapay zekâ çalışmaları için gerekli altyapı yatırımlarının da bu dönemde hızlandırılması hedefleniyor.
2028-2030 döneminde ise erken aşamadaki uygulamaların daha geniş ölçekte kullanılması öngörülüyor. Yerli yapay zekâ modellerinin ticarileştirilmesi, pilot projelerin ülke geneline yayılması ile uluslararası stratejik iş birliklerinin artırılması planın ikinci aşamasındaki temel başlıkları oluşturuyor.
İnsan kaynağı planın önemli bileşenlerinden birini oluşturuyor. e-Devlet üzerinden vatandaşların yapay zekâ becerilerini değerlendirebilmesine yönelik ulusal bir altyapının kurulması hedeflenirken 5 milyon kişiye yapay zekâ farkındalığı kazandırılması planlanıyor.
Türkiye ayrıca ekosisteme 10 bin ileri düzey uzman ile 100 bin yapay zekâ uygulama profesyoneli kazandırmayı hedefliyor. İnsan kaynağı hedefleri, yalnızca araştırmacı yetiştirilmesine değil şirketlerin mevcut teknolojileri iş süreçlerine uyarlayabilecek uzmanlara erişmesine de odaklanıyor.
Yeni dönemin en büyük finansal hedeflerinden biri özel sektör yatırımlarının yapay zekâ altyapısına yönlendirilmesi olacak. Plan, 2030’a kadar özel sektörden 500 milyar liralık yatırımın mobilize edilmesini öngörürken toplam ekonomik değerin 1 trilyon liranın üzerine çıkarılması hedefleniyor.
Veri merkezi altyapısında 1 GW kurulu güce ulaşılması da planın dikkat çeken hedefleri arasında bulunuyor. Araştırmacılar, girişimler ile KOBİ’lerin yüksek hesaplama kapasitesine erişiminin artırılması sayesinde model geliştirme, eğitim ve çıkarım süreçlerinde ihtiyaç duyulan işlem gücünün daha geniş bir kullanıcı kitlesine açılması amaçlanıyor.
Sektörel yapay zekâ modellerinin geliştirilmesi yeni dönemin teknoloji üretim hedefleri arasında yer alıyor. Robotik alanındaki yerli kabiliyetlerin geliştirilmesi planlanırken en az beş kritik sektörde düzenleyici deney alanlarının oluşturulması öngörülüyor.
Türkiye açısından düzenleyici deney alanları, yeni yapay zekâ uygulamalarının doğrudan geniş ölçekte kullanıma alınmadan önce kontrollü koşullarda test edilmesine yönelik bir araç olarak öne çıkıyor. Kamu kurumları ile şirketlerin bu alanlarda elde edeceği sonuçlar, yapay zekâ uygulamalarının güvenlik, mevzuat, veri yönetimi ve sektörel ihtiyaçlar açısından nasıl ölçeklendirileceğine ilişkin kararları da etkileyebilir.
