TikTok Sonsuz Kaydırma Özelliği AB’nin Hedefinde: Bağımlılık Yapan Tasarım Yasal Sorun Oldu
Avrupa Birliği kurumları, sosyal medya platformlarının kullanıcı alışkanlıklarını şekillendiren tasarımlarını daha yakından incelemeye başladı. Bu kapsamda Avrupa Komisyonu, TikTok uygulamasındaki TikTok sonsuz kaydırma özelliğini mercek altına alan resmî bir süreç başlattı. Komisyon, platformun özellikle genç kullanıcılar üzerinde bağımlılık riskini artırabilecek tasarım tercihleri nedeniyle sistemik risk oluşturabileceğini değerlendiriyor.
Dijital Hizmetler Yasası Ürün Tasarımını Merkeze Alıyor
Komisyon yetkilileri, Dijital Hizmetler Yasası kapsamında büyük platformların kullanıcı güvenliğini etkileyebilecek tüm riskleri tespit etme ve azaltma yükümlülüğü taşıdığını vurguluyor. Kurum, bu çerçevede TikTok sonsuz kaydırma özelliğinin, algoritmik içerik önerileri ve sınırsız akış yapısıyla birlikte kullanıcıların platformda kalma süresini bilinçli şekilde uzattığı görüşünü paylaşıyor. Yetkililer, bu tasarım anlayışının zihinsel sağlık üzerindeki olası etkilerinin detaylı biçimde değerlendirildiğini aktarıyor.
Komisyonun ön bulguları, platformda yerleşik ve güçlü ekran süresi sınırlamalarının bulunmamasının da önemli bir sorun alanı oluşturduğunu gösteriyor. Bu nedenle şirketten, kullanım uyarılarının güçlendirilmesi ve öneri sistemlerinin daha şeffaf hâle getirilmesi gibi adımlar talep edilebileceği ifade ediliyor.
Şirket yönetimi, Komisyonun tespitlerine karşı kapsamlı bir savunma hazırladığını açıkladı. TikTok yetkilileri, bulguların gerçeği yansıtmadığını savunurken, sürecin hukuki çerçevede ilerleyeceğini belirtiyor. Olası bir ihlal kararında, şirketin küresel gelirinin yüzde altısına kadar para cezasıyla karşı karşıya kalabileceği belirtiliyor. Bu gelişme, kamuoyunda “TikTok bağımlılık soruşturması” olarak anılan sürecin önemini daha da artırıyor.
Uzmanlar, Komisyonun bu dosyada benimseyeceği yaklaşımın yalnızca TikTok ile sınırlı kalmayacağını öngörüyor. Benzer tasarım kalıpları nedeniyle Meta Platforms bünyesindeki Facebook ve Instagram için yürütülen incelemeler de aynı hukuki çerçeveye dayanıyor. Uzman görüşleri, sürecin sosyal medya tasarım riskleri konusunda yeni standartların oluşmasına zemin hazırlayabileceğine işaret ediyor.
Komisyonun alacağı nihai karar, Dijital Hizmetler Yasası TikTok incelemesi açısından emsal niteliği taşıyacak. Politika yapıcılar, bu adımın diğer ülkelerde de benzer düzenlemelerin gündeme gelmesine yol açabileceğini değerlendiriyor. Süreç tamamlandığında TikTok sonsuz kaydırma konusundaki yaklaşımın, platformların ürün tasarımlarını yeniden şekillendirebileceği ifade ediliyor.
