NASA, Mars yüzeyindeki keşif çalışmalarında yeni bir aşamaya geçti. Ajans, Perseverance gezici aracının Jezero Krateri’ndeki bir sürüşünde rota planlamasını ilk kez doğrudan yapay zekâ destekli bir sistem üzerinden gerçekleştirdi. Aralık 2025’te uygulanan bu test, Perseverance yapay zekâ rotası yaklaşımının gerçek görev koşullarında sorunsuz şekilde çalıştığını ortaya koydu.
Nasa Jezero Krateri Sürüşünde Perseverance Yapay Zekâ Rotasını Kullandı
NASA, Jezero Krateri’nde yapılan sürüş sırasında gezici aracın yaklaşık 400 metrelik bir mesafeyi önceden belirlenen ara noktalar üzerinden kat ettiğini açıkladı. Ajans, rota planlamasının Anthropic tarafından geliştirilen Claude yapay zekâ modeli tarafından hazırlandığını doğruladı. Sistem, gezici aracın daha önceki görevlerinden elde edilen teknik verileri analiz ederek ilerleme hattını oluşturdu.
NASA, Mars Perseverance yapay zekâ kullanımı kapsamında gerçekleştirilen bu denemenin, büyük dil modellerinin ilk kez aktif bir gezegen görevinde navigasyon planlamasına doğrudan katkı sunduğunu belirtti. Ajans yetkilileri, test sürecinde gezici aracın planlanan güzergâhı beklenen zaman aralığında tamamladığını ifade etti.
NASA, rota planlama sürecinde Claude yapay zekâ modelinin özel bir yazılım sürümünü kullandı. Ajans, bu sistemin Perseverance’tan yıllar boyunca toplanan verilerle eğitildiğini aktardı. Veri seti, Mars yüzeyinin topografik yapısını, daha önce tespit edilen riskli bölgeleri ve gezici aracın fiziksel sınırlarını kapsadı.
Claude yapay zekâ modeli, söz konusu verileri kullanarak rotayı yaklaşık on metrelik bölümlere ayırdı. Sistem, her bir segment için olası riskleri ayrı ayrı değerlendirerek güvenli ara noktalar belirledi. Ortaya çıkan plan, insan müdahalesi olmadan oluşturulmadı ve NASA mühendisleri tarafından ayrıntılı kontrollerden geçirildi.
NASA’nın Jet İtki Laboratuvarı’nda görev yapan mühendisler, oluşturulan rotayı görev öncesinde simülasyon ortamında test etti. JPL ekipleri, Mars gezici araç navigasyonu için kullanılan yazılım altyapısı üzerinden Claude tarafından önerilen güzergâhı değerlendirdi. Bu testler, Mars yüzeyindeki fiziksel koşulları gerçeğe en yakın senaryolarla ele aldı.
Mühendisler, yapılan analizler sonucunda rota üzerinde sınırlı düzenlemeler yaptı. NASA, bu değişikliklerin bir bölümünün yapay zekâ sisteminin anlık olarak erişemediği yüksek çözünürlüklü yer seviyesi görüntülerinden kaynaklandığını bildirdi.
NASA, bu çalışmanın yalnızca teknik bir deneme olarak değerlendirilmediğini vurguladı. Ajans, gerçekleştirilen Nasa yapay zekâ testi sayesinde gelecekte daha uzak görevlerde otonom sistemlerin daha fazla sorumluluk üstlenebileceğini öngörüyor. İletişim gecikmelerinin arttığı derin uzay görevlerinde, bu tür sistemlerin karar alma süreçlerini hızlandırması hedefleniyor.
Uzmanlar, Mars keşfinde yapay zekâ kullanımının artmasıyla birlikte gezici araçların çevresel risklere daha hızlı tepki verebileceğini değerlendiriyor. NASA, yapay zekâ navigasyonu çözümlerinin uzun vadede görev verimliliğini yükseltebileceğini ifade ediyor.
Perseverance’ın Jezero Krateri’ndeki bu sürüşü, Mars görevlerinde insan kontrolü ile otonom sistemler arasındaki dengenin yeniden tanımlandığını gösteriyor. Ajans, elde edilen verilerin gelecekteki Mars görevleri ve diğer gezegen keşifleri için yol gösterici olacağını belirtiyor.
