ABD Uzay ve Havacılık Dairesi NASA, iç güvenlik uygulamalarını sertleştiren yeni bir karar aldı. Ajansın çalışanlarına gönderdiği iç yazışmalarda, tüm personelin ve araçların artık rastgele aranacağı bildirildi. Karar, bütçe kesintilerinin ardından gelen yeni bir güvenlik politikası kapsamında yürürlüğe girdi.
Rastgele Arama Uygulaması 30 Temmuz’da Başladı
Eski bir NASA astrobiyoloğu olan Keith Cowing tarafından paylaşılan iç yazışmaya göre, yeni uygulama 30 Temmuz itibarıyla devreye alındı. Buna göre, NASA’nın tüm tesislerine giriş ve çıkış yapan kişiler, eşyalar ve araçlar rastgele seçilerek güvenlik kontrolüne tabi tutulacak. Washington DC’deki NASA merkezinde uygulamanın nasıl yapılacağı detaylı şekilde açıklandı.
Batı lobisinden giriş yapanlar metal dedektörden geçerken doğu lobisindeki personelin el dedektörüyle kontrol edileceği ifade edildi. Kişisel eşyalar da güvenlik görevlileri tarafından elle aranabilecek. Rastgele seçilen araçların sürücüleri araçtan inerek kontrol sürecini bekleyecek. Yetkililer, aramanın beş dakikadan kısa süreceğini belirtiyor.
NASA’nın güvenlik politikalarını sıkılaştırma kararı, ajansın geçen aylarda Clearview AI adlı dijital gözetim yazılımını satın aldığı haberleriyle daha da tartışmalı hâle geldi. Bu yazılım, yüz tanıma teknolojisi sayesinde geniş çaplı gözetim imkânı sağlıyor. Eleştirmenler, bu tür uygulamaların çalışanların mahremiyetini ihlal edebileceği görüşünde.
Kritik sektörlerde çalışan şirketlerin zaman zaman benzer güvenlik önlemleri aldığı biliniyor. Lockheed Martin ve DOW Chemical gibi firmalarda da rastgele arama uygulamaları görülüyor. Ancak hukukçular, rastgele aramaların hukuki temellere dayanmadığını savunuyor. Seçilmiş çalışana dair herhangi bir şüphe olmaksızın yapılan aramaların, özel hayatın gizliliğini ihlal edebileceği ifade ediliyor.
ABD’de daha önce Exxon Mobil’e karşı açılan bir dava da rastgele aramaların kötüye kullanıldığı iddiasıyla gündeme gelmişti. O davada, sözleşmeli bir çalışanın işten çıkarılması sürecinde rastgele aramanın bahane edildiği ileri sürülmüştü.
NASA’nın aldığı karar, ajansın personel sayısını ciddi şekilde azaltma süreciyle aynı döneme denk geldi. Tecrübeli mühendislerin ve uzmanların görevden alınması, içeriden bilgi sızdırma riskini artırabilir. Örneğin 2023’te Boeing hakkında açılan bir dava, şirketin NASA’nın Artemis programına ait ticari sırları izinsiz kullandığını öne sürüyordu. Keith Cowing, NASA’nın çalışanlara baskı uygulamak yerine onların değerini bilmesi gerektiğini savunuyor. Cowing’e göre kurum, kalan çalışanları potansiyel tehdit gibi görmek yerine onları destekleyerek gerçek başarıyı elde edebilir.
