Disney’in 100 milyon dolar bütçeyle çektiği “Lilo & Stitch” filminin gişede 361 milyon dolar hasılat elde etmesi şirketin yüzünü güldürdü. Ancak filmle birlikte başlayan korsan kopya sorunları, yapımcıların karşı karşıya olduğu ciddi bir tehdidi yeniden gündeme taşıdı. Yeni bir araştırmaya göre, YouTube’da yasa dışı olarak yayınlanan film, 200 binden fazla kullanıcı tarafından izlendi. Reklam analiz firması Adalytics’in paylaştığı bu veriler, film stüdyolarının milyonlarca dolarlık kayba uğradığını gösteriyor.
YouTube Korsan Yayınları Öne Çıkarıyor
Adalytics tarafından yürütülen araştırma, YouTube’un içerik algılama sistemlerinden kaçan korsan içeriklerin, platform tarafından kullanıcılara önerildiğini ortaya koydu. Araştırma sürecinde “Lilo & Stitch” dışında “Captain America: Brave New World” gibi henüz dijital platformlarda yayınlanmamış yapımların da izinsiz olarak yüklendiği tespit edildi.
YouTube’un içerik koruma sistemi olan Content ID, telif hakkı sahiplerine ihlâl tespiti, reklam geliri paylaşımı veya videonun kaldırılması gibi seçenekler sunuyor. Şirketin açıklamasına göre, geçen yıl 2,2 milyar video bu sistem tarafından işaretlendi ve bu videoların yüzde 90’ı içerik sahiplerinin izniyle yayında kaldı.
Ancak korsan içerikler yalnızca sistemin dışına sızmakla kalmıyor, aynı zamanda reklam geliri elde etmeyi de başarıyor. YouTube’un bu videolardan ne kadar gelir elde ettiği ise açıklanmadı. Adalytics, YouTube’a 200’den fazla korsan film örneği ilettiğini, ancak şirketin bunlara dair detaylı bilgi vermekten kaçındığını belirtti.
Film Stüdyoları Sessiz, Korsanlar Aktif
Araştırmaya göre, geçtiğimiz yılın temmuz ayından bu yana platformda her büyük stüdyoya ait korsan içerikler yer aldı. Netflix yapımı “Extraction 2”, “Family Guy” gibi diziler ve üniversite futbol maçları da yasa dışı olarak yayınlandı. Bu içeriklerin toplamda 250 milyonun üzerinde izlenme aldığı tespit edildi.
Film endüstrisinin çatı kuruluşu olan Sinema Filmleri Derneği (Motion Picture Association), bulguların endişe verici olduğunu belirtti. Derneğin içerik koruma sorumlusu Larissa Knapp, bir dönem YouTube ile yürütülen iş birliğinin etkili olduğunu ancak mevcut tabloya bakıldığında sistemin kontrolden çıktığını ifade etti.
Adalytics’in araştırması, reklamverenlerin büyük kısmının reklamlarının nerede göründüğünden habersiz olduğunu da gösterdi. Bazı şirketlerin reklamları, telif hakkı ihlâli nedeniyle sonradan kaldırılan videolarda yer aldı. YouTube, bu tür durumlarda reklam kayıtlarını sistemden siliyor. Böylece şirketler reklamlarının hangi içerikte yayınlandığını veya neden kaldırıldığını göremiyor.
Korsanlar İçerik Algılamayı Atlatarak Para Kazanıyor
Korsan içerik üreticileri, YouTube’un algoritmalarını aşmak için birçok yöntem kullanıyor. Bazıları filmleri ters yansıtıyor, bazıları görüntüleri kırpıyor. Bazı videoların sonuna amatör görüntüler eklenerek içerik orijinalliği gizleniyor. Bazı korsanlar videoları gün içinde yükleyip birkaç saat sonra silerek dikkat çekmeden binlerce izlenme elde ediyor.
Bu gelişmeler, YouTube’un 2000’li yıllarda yaşadığı telif kriziyle benzerlik taşıyor. 2007’de Viacom’un açtığı dava, platformun izinsiz içerik yayınlayarak telif ihlâli yaptığı iddiasına dayanıyordu. YouTube, 2012’de davayı kazandı. 1998 tarihli Dijital Binyıl Telif Hakkı Yasası, platformun içeriklerden sorumlu tutulamayacağını hükme bağladı.
Ancak günümüzde yaşananlar, platformun korsan içeriklerle yeniden ciddi bir sınav verdiğini gösteriyor. Sadece ABD ve Kanada’daki sinema endüstrisi her yıl 1 milyar dolar zarara uğruyor. Bu da yıllık gişe gelirinin yaklaşık yüzde 15’ine denk geliyor.
