Microsoft, Janet Jackson’ın Rhythm Nation adlı şarkısının bazı dizüstü bilgisayarları nasıl etkilediğini bir kez daha gündeme taşıdı. İlk kez 2022 yılında duyurulan bu ilginç olay, Windows sistemlerini etkileyen sıra dışı bir siber tehdit olarak kayıtlara geçmişti.
Şarkının Sesi Sabit Diskleri Neden Etkiledi?
2022 yılının ağustos ayında Microsoft mühendisi Raymond Chen, Rhythm Nation şarkısının bazı dizüstü bilgisayarları çökerttiğini açıkladı. Şarkının içinde yer alan belirli frekanslar, özellikle 2.5 inç boyutundaki 5400 RPM hızındaki sabit disk sürücülerinin (HDD) rezonans frekanslarıyla çakışınca sistemler kilitlenmeye başlıyordu.
Bu rezonans etkisi, fiziksel titreşimlerin sabit diskler üzerinde bozulmalara yol açmasına neden oluyordu. Konuya dair frekans aralıkları paylaşılmasa da uzmanlara göre sabit diskler genellikle 0 ile 5.000 Hz arasında titreşiyor ve bu aralıkta özellikle 12.5, 87.5, 1100, 1450, 1700 ve 1850 Hz gibi zirve noktaları bulunuyor.
Olayın duyulmasından bir gün sonra Rhythm Nation, MITRE tarafından resmî bir siber güvenlik açığı olarak tanındı. Bu tehdit, CVE-2022-38392 numarasıyla kayda geçti. Böylece, söz konusu şarkı dinlendiğinde ortaya çıkabilecek donanımsal sorunlar belgelenmiş oldu.
Microsoft kısa sürede bu soruna bir yama geliştirdi. Ayrıca çoğu modern bilgisayarda artık sabit disk yerine SSD kullanıldığı için bu tür sorunlar yaşanmıyor. SSD’ler mekanik yapıda olmadıkları için rezonans etkisinden etkilenmiyor.
Raymond Chen’in paylaştığı bilgilere göre Microsoft, 3.5 inçlik daha ağır HDD’lerin bu problemi yaşamadığını gözlemledi. Ancak bu tür diskler dizüstü bilgisayarlarda kullanılamayacak kadar büyüktü. Bu yüzden çözüm, yazılım tarafında arandı. Şirket, APO (Audio Processing Objects) adı verilen dijital sinyal işleme yöntemiyle sorunu çözdü. Bu yazılım, belirli ses frekanslarını filtreleyerek tehlikeli titreşimlerin sabit diske ulaşmasını engelledi.
Raymond Chen, geçtiğimiz günlerde hikâyenin üçüncü bölümünü de paylaştı. Windows 7’den sonra sistemlere “Tüm ses iyileştirmelerini devre dışı bırak” seçeneği eklendi. Bu ayar, Rhythm Nation için özel olarak eklenen APO filtrelerini de kapatıyordu.
Microsoft, bu durumun fark edilmesiyle birlikte özel bir istisna tanımladı. Aksi takdirde Windows 8.1, Windows 10 ve hatta erken sürüm Windows 11 kullanıcılarının sistemleri, bu ayar kapalıysa çökme riskiyle karşı karşıya kalabilirdi. Neyse ki bu istisna sayesinde sistemler tekrar güvenli hâle getirildi. Kullanıcıların, sistemin ses ayarlarında yaptığı değişikliklerin donanımsal etkilere yol açabileceğini düşünmesi pek olası değil.
