Türkiye’de çocukların dijital ortamlarda korunmasına yönelik yeni bir yasal düzenleme tamamlanma aşamasına ulaştı. Hazırlanan çalışmayla birlikte 15 yaş altına sosyal medya yasağı uygulaması hayata geçiriliyor. Düzenleme, çocuklar için sosyal medya düzenlemesi kapsamında çevrim içi oyunlar için de yaşa uygun erişim kriterlerini zorunlu hâle getiriyor. Yetkililer, düzenlemenin kısa süre içinde Meclis gündemine taşınacağını ifade ediyor.
Çocuklar İçin Sosyal Medya Düzenlemesi Platformlara Yeni Yükümlülükler Getiriyor
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yürütülen çalışmada, 15 yaş altına sosyal medya yasağı ana düzenleme başlığı olarak öne çıkıyor. Bakanlık yetkilileri, ebeveyn onayı bulunsa dahi bu yaş grubundaki çocukların sosyal medya hesapları açamamasını hedefleyen bir çerçeve üzerinde çalışıyor. Sunulan taslakta, çocukların dijital risklerden korunması öncelikli amaç olarak tanımlanıyor.
Bakanlık kaynakları, sosyal medya platformlarının yaş doğrulama süreçlerinden doğrudan sorumlu tutulacağını belirtiyor. Çocuklar için sosyal medya düzenlemesi kapsamında sosyal ağ sağlayıcıları, kullanıcı yaşını etkin şekilde tespit eden sistemler kurmakla yükümlü olacak. Yaş doğrulama kriterlerinin teknik detayları ise çıkarılacak yönetmeliklerle netleşecek.
Hazırlanan düzenlemenin hukuki dayanağı, İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun’da yapılacak değişikliklere dayanıyor. AK Parti Grubu’na yapılan sunumda, yaş sınırı uygulamasının gerekçeleri ile denetim mekanizmaları ayrıntılı biçimde aktarıldı. Sunumda, çocukların sosyal medya içeriklerinden olumsuz etkilenme riskine vurgu yapılırken, uluslararası örnekler de paylaşıldı. Yetkililer, benzer yaş sınırı uygulamalarının Avrupa ülkelerinde de yaygınlaştığını ifade etti.
Yeni düzenleme, sosyal medya yasağından farklı olarak çevrim içi oyunlar için doğrudan bir erişim yasağı getirmiyor. Bakanlık, oyunlar için çevrim içi oyunlarda yaş kriteri uygulamasını zorunlu hâle getirmeyi planlıyor. Bu kapsamda çocuklar, yalnızca kendi yaş grubuna uygun olarak sınıflandırılan oyunlara erişebilecek.
Türkiye’de hâlihazırda kullanılan PEGI gibi derecelendirme sistemleri, yeni düzenlemede referans noktalarından biri olarak değerlendiriliyor. Ancak mevcut sistemler yalnızca bilgilendirme amacı taşıdığı için, satın alma veya oynama aşamasında zorunlu bir denetim bulunmuyor. Yeni düzenlemenin, yaşa dayalı erişim kontrollerini daha bağlayıcı hâle getirmesi bekleniyor.
Sunumda öne çıkan bir diğer başlık, ebeveynlerin çocuklar üzerindeki dijital denetim yetkisi oldu. Bakanlık, ebeveyn denetim araçlarının sosyal medya platformları için zorunlu standart hâline gelmesini planlıyor. Bu araçlar sayesinde aileler, çocuklarının dijital aktivitelerini daha yakından takip edebilecek.
Ayrıca platformların, zararlı içeriklere yönelik şikâyetlerin iletilebileceği aktif başvuru mekanizmaları sunması da yükümlülük kapsamına alınıyor. Sosyal ağ sağlayıcılarının, yaş sınırının ihlal edilmesini önlemek amacıyla aldıkları tedbirlere ilişkin düzenli rapor sunmaları da gündemde yer alıyor.
Düzenleme taslağında, sosyal medya şirketlerinin aldatıcı ve yanıltıcı reklamlara karşı önlem alma yükümlülüğü de bulunuyor. Yetkililer, özellikle çocuklara yönelik içeriklerde daha sıkı denetim uygulanacağını belirtiyor. Bu adımların, çocukların dijital ortamda karşılaştığı riskleri azaltmayı amaçladığı ifade ediliyor.
