Microsoft 20 Milyon Yapay Zekâ Ajanıyla Çalışmayı Hedefliyor: 60 Bin Çalışana Ayrılık Teklifi

Microsoft CEO’su Satya Nadella, şirketin gelecekte 200 bin çalışanıyla birlikte 2 milyon, hatta 20 milyon yapay zekâ ajanını aynı iş akışında çalıştırabileceğini söyledi. Nadella’nın haziran ayında yaptığı açıklamalar, Microsoft’un yaklaşık 60 bin çalışanına gönüllü ayrılık teklifi sunmasının ardından yeniden gündeme geldi. Şirket, personel azaltma programının yapay zekâ kaynaklı olmadığını belirtirken eski Microsoft çalışanları daha az insan gücüyle daha fazla yapay zekâ ajanı kullanma yaklaşımının hız kazanacağını savunuyor.

Satya Nadella Microsoft’ta 20 Milyon Yapay Zekâ Ajanı Öngörüyor

Satya Nadella, LinkedIn’in kurucu ortağı Reid Hoffman’ın Possible podcast programında Microsoft’un gelecekteki çalışma düzenine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. 5 Haziran’da yayınlanan söyleşide Nadella, yaklaşık 200 bin çalışanın görev yaptığı şirkette 2 milyon, hatta 20 milyon yapay zekâ ajanının aynı iş akışında çalışabileceği bir senaryodan söz etti. Nadella’nın kullandığı ifadeler kesinleşmiş bir şirket planını değil, yapay zekâ destekli çalışma modeline ilişkin öngörüsünü yansıtıyor.

Microsoft CEO’su, bu dönüşümü geçmişte ofislerde kullanılan daktilo havuzlarıyla karşılaştırdı. 1980’lerin başında milyarlarca insanın her gün bilgisayar başında yazı yazacağını kimsenin tahmin edemeyeceğini belirten Nadella, yapay zekânın da çalışma hayatında benzer ölçekte bir değişim yaratacağını düşünüyor. Nadella, yapay zekâyı yalnızca yeni bir teknoloji olarak değil, gelecekte şirketlerin çalışma biçimini belirleyecek temel unsur olarak tanımlıyor.

Nadella’ya göre yazılım geliştirme alanında yaşanan değişim, diğer bilgi işlerinin nasıl dönüşeceğine ilişkin önemli ipuçları veriyor. Yapay zekâ araçları başlangıçta kod tamamlama işlevi sunarken zamanla sohbet tabanlı yardımcılara, ardından belirli görevleri yerine getiren ajanlara dönüştü. Yeni nesil sistemler ise kullanıcıdan aldığı genel bir hedef doğrultusunda uzun süre çalışarak yazılım değişikliklerini hazırlayabiliyor. Nadella, bu yaklaşımın yazılım geliştirme dışındaki mesleklere de yayılacağını öngörüyor.

Nadella, kendi çalışma düzeninde yaklaşık 100 komut satırı oturumunu aynı anda açık tuttuğunu ve bu oturumlarda farklı yapay zekâ ajanlarını çalıştırdığını anlattı. Çok sayıda ajanın ürettiği işleri takip etmek bilişsel yükü artırınca Microsoft, bu süreçleri yönetmek için yeni bir geliştirme ortamı hazırladı. GitHub Copilot uygulamasının yeni yaklaşımı, geleneksel bir e-posta gelen kutusuna benzer biçimde farklı ajanların görevlerini tek merkezde toplamayı amaçlıyor.

Microsoft’un geliştirdiği sistem, ajanların yalnızca görev tamamlamasına değil, çalışmalarının denetlenebilmesine de odaklanıyor. Nadella, yapay zekâ ajanlarının yazdığı kodların ve gerçekleştirdiği işlemlerin incelenebilir, denetlenebilir olması gerektiğini belirtiyor. Bu nedenle ajanların ayrı kimliklere, güvenli çalışma alanlarına ve belirlenmiş politikalara sahip olması gerekiyor.

Şirketin Agent 365 hizmeti, Entra, Defender ve Purview güvenlik araçlarını yapay zekâ ajanlarını da kapsayacak şekilde genişletiyor. Kullanıcı başına aylık 15 dolar olarak fiyatlandırılan hizmet, kurumların dijital ajanları yönetmesini ve faaliyetlerini denetlemesini hedefliyor. Özellikle kod yazabilen, sistemlerde işlem yapabilen ve farklı uygulamalara erişebilen ajanların yaygınlaşması, kurumsal güvenlik kontrollerini daha önemli hâle getiriyor.

Microsoft İnsan Kaynaklarından Sorumlu Üst Düzey Yöneticisi Amy Coleman, 26 Ekim’de şirketin belirli çalışanlarına gönüllü ayrılık programı sunacağını duyurdu. Program, katılımcı organizasyonlarda 70. seviye ve altındaki çalışanları kapsıyor. ABD, Kanada, İngiltere ve Hindistan’daki uygun birimlerde uygulanacak teklif, şirketin iş gücünü değişen ihtiyaçlara göre yeniden düzenlemesine yönelik seçeneklerden biri olarak açıklandı.

Bloomberg’in aktardığı bilgilere göre Windows ve Copilot ekipleri de programa katılan birimler arasında bulunuyor. Yaklaşık 60 bin çalışanı kapsayan teklif, sosyal medyada toplu işten çıkarma kararı olarak yorumlandı. Ancak Microsoft, Fortune’a yaptığı açıklamada programa katılım oranının yüzde 5’in altında kalmasını beklediğini bildirdi. Şirketin 223 bin kişilik toplam iş gücü dikkate alındığında, ayrılması beklenen çalışan sayısı 3 binin altında bulunuyor.

Microsoft’un gönüllü ayrılık programı, yılın başlarında ABD’de yaklaşık 8 bin 750 çalışana sunulan emeklilik teklifinden de farklılık gösteriyor. Önceki programdan yararlanma oranı yüzde 30’un üzerine çıkmıştı. Şirket ayrıca temmuz ayında yaklaşık 4 bin 800 pozisyonu kaldırmış, yönetim bu kararın yapay zekâ tarafından doğrudan tetiklenmediğini açıklamıştı.

Microsoft’un iş gücü politikası, şirketin yapay zekâ yatırımlarıyla birlikte tartışılmaya devam ediyor. Şirketin Entra ekibinde ürün yöneticisi olarak çalışan Merill Fernando, gönüllü ayrılık programının duyurulmasının ardından daha yalın bir organizasyon yapısına ihtiyaç olduğunu savundu. Fernando, Microsoft’tan ayrıldıktan iki hafta sonra Avustralya’daki eski ekibinin tamamının işten çıkarıldığını belirterek süreci ağır bir deneyim olarak tanımladı.

Fernando’nun eleştirileri, Microsoft’un geçmişte güvenlik alanında yaşadığı gecikmelere de uzanıyor. Microsoft Entra, 2017 yılında kimlik bilgilerinin doğrudan kodlara yerleştirilmesini önlemek amacıyla yönetilen kimlikler özelliğini sunmuştu. Fernando, birçok ekibin bu özelliği kullanmakta yavaş davrandığını ve şirketin güvenlik ihlali yaşamasının ardından uygulamanın yaygınlaştığını ileri sürdü. Eski yöneticiye göre daha az çalışanla daha fazla yapay zekâ ajanının kullanıldığı bir organizasyon, benzer süreçleri yıllar yerine aylar içinde tamamlayabilir.

Eski Microsoft çalışanı Sahil Malik de şirketin daha yalın ve mühendislik odaklı bir yapıya geçmesinin fayda sağlayabileceğini savundu. Malik, böyle bir dönüşümün çok sayıda yetenekli çalışanın işini kaybetmesi anlamına gelebileceğini de kabul etti. Bu görüşler, yapay zekâ ajanlarının kurumsal verimliliği artırırken çalışan sayısını da azaltabileceği yönündeki tartışmayı güçlendiriyor.

Nadella, yapay zekânın beyaz yakalı işlerin geleceğini nasıl etkileyeceği konusunda sektör yöneticilerinin daha somut yanıtlar vermesi gerektiğini düşünüyor. Teknoloji şirketlerinin mevcut mesleklerin ortadan kalkacağını söyleyip aynı anda yapay zekâ yatırımlarını kutlamasının toplumda güvensizlik oluşturabileceğini belirtiyor. Nadella’ya göre sektör, ortadan kalkabilecek işlerin yerine hangi mesleklerin geleceğini ve bu yeni pozisyonların ne kadar kazandıracağını açıklamalı.

Microsoft CEO’su, çalışanların yeni işlere geçebilmek için hangi becerileri edinmesi ve nasıl eğitim alması gerektiğinin de ortaya konulmasını istiyor. Nadella, yapay zekâ altyapısının temelini oluşturan veri merkezlerinin yerel ekonomilere etkisinin de değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor. Bu tesislerin vergi gelirleri, okullar, su tüketimi ve elektrik faturaları üzerindeki etkileri, teknoloji yatırımlarının toplumsal karşılığını belirleyen unsurlar arasında yer alıyor.

Microsoft, son çeyrekte 45,2 milyar dolarlık sermaye harcaması gerçekleştirdi. Harcamaların yaklaşık dörtte üçü, çipler gibi kullanım ömrü daha kısa olan altyapı bileşenlerine ayrıldı. Nadella daha önce yaptığı açıklamalarda yapay zekâ döneminde çalışan sayısının yeniden artabileceğini, ancak şirketin önceki döneme kıyasla daha az insan kaynağıyla daha yüksek üretkenlik elde etmeyi hedeflediğini belirtmişti.

Microsoft’un önündeki temel soru, milyonlarca yapay zekâ ajanının mevcut çalışanların verimliliğini ne ölçüde artıracağı ve şirketlerin daha küçük ekiplerle çalışmasına ne kadar katkı sağlayacağı olacak. Nadella’nın 20 milyon ajanlı çalışma modeli henüz bir hedef senaryosu niteliği taşısa da şirketin yatırımları, iş gücü politikaları ve yeni yönetim araçları bu dönüşümün kurumsal gündemde giderek daha fazla yer tuttuğunu gösteriyor.