ABD’deki ara seçimlerde Demokratların elde ettiği geniş kapsamlı zaferin veri merkezi yatırımlarını yavaşlatabileceği endişesi, teknoloji hisselerinde sert satışlara yol açtı. Nasdaq Composite endeksi yüzde 5,5 gerilerken Nasdaq 100’deki düşüş, piyasa değerinden 2,5 trilyon doları sildi. Yapay zekâ altyapısına yönelik siyasi baskı, finansman maliyetleri ve yatırımların geri dönüşüne ilişkin soru işaretleri, sektör hisselerindeki satışları derinleştirdi.
Veri Merkezi Yatırımları Seçim Sonuçlarının Ardından Baskı Altına Girdi
ABD ara seçimlerinde Demokratların valilik yarışlarında elde ettiği önemli başarılar, yapay zekâ sektörünün büyümesini destekleyen veri merkezi projelerinin geleceğine ilişkin endişeleri artırdı. Yatırımcılar, yeni yönetimlerin ve yerel yönetimlerin veri merkezi inşaatlarına yönelik izin süreçlerini zorlaştırabileceğini değerlendiriyor. Özellikle enerji şebekesi üzerindeki yük, su tüketimi ve yerel toplulukların itirazları, milyarlarca dolarlık altyapı yatırımlarının önünde yeni engeller oluşturabilir.
JonesTrading Baş Piyasa Stratejisti Michael O’Rourke, seçim sonuçlarının ardından veri merkezi yatırımlarındaki yavaşlamanın piyasalarda öne çıkan temel başlıklardan biri hâline geldiğini belirtti. O’Rourke, Demokratların valilik yarışlarında kazandığı başarıların yatırımcıların altyapı projelerine ilişkin beklentilerini değiştirdiğini ifade etti.
Nasdaq Composite, 6 Ekim’de gördüğü rekor kapanış seviyesinden yaklaşık yüzde 12 gerileyerek düzeltme bölgesine girdi. Finans piyasalarında bir endeksin yakın dönemdeki zirvesinden yüzde 10 veya daha fazla düşmesi düzeltme olarak tanımlanıyor. Endeksin son kaybı, Nisan 2025’teki ABD gümrük tarifesi açıklamalarının ardından yaşanan sert satışlardan bu yana görülen en büyük günlük düşüş olarak kayda geçti.
Nasdaq’daki satış dalgası, yalnızca tek bir işlem gününün etkisiyle sınırlı kalmadı. Endeks, ekim ortasından itibaren 500 puanı aşan beşinci günlük düşüşünü yaşarken yapay zekâ hisselerinde satışlar üst üste ikinci güne taşındı. Analistler, önceki dönemde güçlü yükseliş gösteren hisselerdeki değerlemelerin yanı sıra yüksek faizlerin şirketlerin finansmana erişimini zorlaştırmasının da düşüşü hızlandırdığını değerlendiriyor.
Satışlardan en fazla etkilenen alanların başında yarı iletken üreticileri ile veri merkezi altyapısına yatırım yapan şirketler geldi. Philadelphia Borsa Yarı İletken Endeksi yüzde 12 düşerek altı aydan uzun sürenin en düşük seviyesine indi. Nvidia hisseleri yüzde 9 değer kaybederken AMD hisselerindeki düşüş yüzde 17’ye ulaştı.
Yatırımcıların veri merkezi yatırımlarının ertelenebileceğine ilişkin kaygıları, yapay zekâ hesaplama kapasitesi sunan şirketleri de baskıladı. Neocloud olarak adlandırılan şirketler, büyük bulut sağlayıcılarıyla rekabet etmek üzere yapay zekâ odaklı sunucu ve işlem gücü kiralama hizmetleri sunuyor. Ancak bu şirketlerin büyüme planları, yüksek sermaye ihtiyacı ve borçlanma maliyetleri nedeniyle finansal piyasalardaki değişimlere karşı hassasiyet taşıyor.
CoreWeave hisseleri yüzde 10 geriledi. Şirketin beş yıllık kredi temerrüt takası (CDS) farkı, S&P Global Market Intelligence verilerine göre 1.267,9 baz puana çıkarak rekor seviyeye ulaştı. CDS farkları, yatırımcıların bir şirketin borçlarını ödeyememe riskine ilişkin beklentilerini yansıtan göstergeler arasında bulunuyor.
Nebius hisseleri de yüzde 15 değer kaybetti. Her iki şirketin hisseleri, Nasdaq Composite endeksinin 6 Ekim’de ulaştığı rekor seviyeden bu yana değerlerinin en az yarısını kaybetti. Intel’in beş yıllık CDS farkı da 149,7 baz puanla rekor seviyeye çıktı. Söz konusu veriler, yatırımcıların yalnızca hisse fiyatlarına değil, yapay zekâ yatırımlarını finanse eden şirketlerin borç risklerine de daha fazla odaklandığını gösteriyor.
Yapay zekâ altyapısına yönelik siyasi ve toplumsal itirazlar, veri merkezi projelerinin geleceğini etkileyebilecek önemli riskler arasında yer alıyor. Yeni tesislerin yüksek elektrik tüketimi, yerel enerji şebekeleri üzerinde baskı oluştururken soğutma sistemlerinin su ihtiyacı da çevre ve kaynak yönetimi tartışmalarını büyütüyor.
Granite Wealth Management Yönetici Direktörü Bruce Zaro, veri merkezlerinin yerleşim bölgelerine yakın kurulmasının yerel toplulukların tepkisini artırabileceğini belirtti. Zaro’ya göre enerji ve su altyapısına yönelik baskılar, henüz izin aşamasına gelmemiş projelerin onay süreçlerini zorlaştırabilir. Daha önce onaylanan tesisler inşaata devam edebilse de yeni projelerin izin alması daha karmaşık bir sürece dönüşebilir.
UBS analistleri, ABD’de 2028 yılında devreye alınması beklenen yeni veri merkezi kapasitesinin yaklaşık yüzde 30’unun olası inşaat duraklamalarından etkilenebileceğini tahmin ediyor. Böyle bir senaryo, hızlı kapasite artışına dayanan yapay zekâ sektörünün büyüme planlarını sekteye uğratabilir.
Satış baskısı, veri merkezi işletmecileriyle sınırlı kalmadı. Applied Digital, Cipher Digital ve IREN hisseleri yüzde 14’ün üzerinde değer kaybetti. Altyapı yatırımlarından gelir elde eden enerji şirketleri ile ekipman tedarikçileri de düşüşten etkilendi. GE Vernova hisseleri yüzde 7,4 gerilerken Constellation Energy yüzde 2,5 değer kaybetti.
Daha önce yapay zekâ hisselerindeki satışlara karşı direnç gösteren büyük bulut ve teknoloji şirketleri de düşüşe katıldı. Amazon ile Alphabet hisseleri yüzde 2,2 gerilerken Microsoft hisselerinde yüzde 3,6 kayıp yaşandı. Nasdaq 100 endeksinin yüzde 6,4 düşmesi, teknoloji sektöründeki satışların büyük şirketlere de yayıldığını ortaya koydu.
Bloomberg News tarafından aktarılan bilgilere göre Microsoft, Nebius, IREN ve Nscale tarafından yürütülen bazı veri merkezi projelerine yönelik denetimini sıkılaştırıyor. Söz konusu gelişme, büyük teknoloji şirketlerinin altyapı yatırımlarında maliyet ve proje yönetimine daha fazla ağırlık verdiği bir döneme işaret ediyor.
Yapay zekâ sektöründeki değer kaybı, teknolojinin uzun vadeli potansiyeline ilişkin beklentilerin tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmiyor. Incline Investment Management Kurucusu ve Üst Yöneticisi Ted Parkhill, yatırımcıların artık yapay zekânın vaatlerinden çok bu teknolojinin gerçek maliyetini değerlendirdiğini belirtiyor. Parkhill, yapay zekânın dünya genelinde dönüştürücü etkiler yaratabileceğini ancak bu alandaki her şirketin mevcut hisse değerinin haklı çıkarılamayacağını ifade ediyor.
Wall Street’in korku göstergesi olarak izlenen VIX endeksi de Aralık 2024’ten bu yana en büyük günlük yükselişini kaydetti. Piyasalardaki oynaklık beklentisinin artması, yatırımcıların yapay zekâ şirketlerinin finansman modellerini, veri merkezi yatırımlarının geri dönüş süresini ve yeni projelerin siyasi risklerini yeniden değerlendirdiğini gösteriyor.
