Yapay Zekâ Harcamaları Şirketlerin Kâr Marjlarını Artırmakta Zorlanıyor

Apollo Global Management, yapay zekâ yatırımlarının teknoloji sektörü dışındaki ABD şirketlerine henüz belirgin bir finansal getiri sağlamadığını savunuyor. Şirketin baş ekonomisti Torsten Slok, çalışan başına gelir, kâr marjları ve verimlilik artışının büyük teknoloji şirketlerinde olumlu seyretmesine karşın S&P 500 endeksindeki diğer şirketlerde aynı tablonun görülmediğini belirtiyor. Apollo’nun değerlendirmesi, işletmelerin yapay zekâ harcamalarını büyüme kaynağından çok kârlılığı baskılayan bir maliyet kalemi olarak görmeye başladığına işaret ediyor.

Yapay Zekâ Yatırımlarının Finansal Getirisi Büyük Teknoloji Şirketleriyle Sınırlı Kalıyor

Apollo Global Management’ın ekonomi ve sermaye piyasalarına ilişkin değerlendirmelerini yayımladığı Daily Spark blogunda yer alan analiz, yapay zekâ yatırımlarının şirketlerin finansal performansına etkisini sorguluyor. Torsten Slok’un paylaştığı grafiklere göre çalışan başına gelir ve kâr marjlarındaki iyileşme, özellikle teknoloji sektörünün önde gelen şirketlerinde görülüyor.

Slok’un değerlendirmesinde “Muhteşem Yedili” olarak anılan Amazon, Alphabet, Microsoft, Meta, Apple, Nvidia ve Tesla gibi şirketler öne çıkıyor. Ancak S&P 500 endeksindeki diğer şirketlerde benzer bir gelişmenin yaşanmadığı, yapay zekânın kurumsal verimlilik artışına katkısının da henüz geniş çapta finansal sonuçlara dönüşmediği ifade ediliyor.

Apollo’nun görüşleri sosyal medyada bazı kullanıcıların itirazlarıyla karşılaşıyor. Bazı yorumcular, analizde çizilen tablonun kendi deneyimleriyle örtüşmediğini savunurken diğerleri bilgisayarların iş dünyasında yaygınlaşması sırasında da benzer bir gecikme yaşandığını hatırlatıyor. Bu görüşe göre bilgisayar kullanımının yaygınlaşması ile ölçülebilir verimlilik artışı arasında on yılı aşan bir süre bulunabiliyor.

Apollo’nun değerlendirmesi, son dönemde yayımlanan çeşitli kurumsal araştırmalarla benzer bir tablo ortaya koyuyor. PwC’nin yılın başlarında yayımladığı raporda, yapay zekâ teknolojilerine önemli yatırımlar yapan üst düzey yöneticilerin çoğunun henüz gelir artışı veya maliyet düşüşü elde edemediği belirtiliyor.

Deloitte tarafından yürütülen araştırmalar da yapay zekâ araçlarının kullanımının şirketlerin finansal sonuçlarına çoğunlukla belirgin katkı sağlamadığını ortaya koyuyor. Diğer değerlendirmelerde ise yıllardır süren yatırımların ardından şirketlerin yapay zekâ projelerinden hesap verebilir sonuçlar talep etmeye başladığı, yeterli değer üretmeyen çalışmaların sonlandırılabileceği ifade ediliyor.

McKinsey, kurumsal yapay zekâ kullanımının pilot uygulamalardan daha geniş ölçekli dağıtımlara geçiş açısından bir dönüm noktasına yaklaştığını savunuyor. Ancak şirketin değerlendirmesinde, yapay zekâ girişimlerinden gerçek bir kazanç artışı bildiren işletmelerin oranının henüz yükselmediği de belirtiliyor.

Slok, ana akım şirketlerin yapay zekâ projelerini daha yüksek gelir artışına ve daha güçlü kâr marjlarına dönüştürüp dönüştüremeyeceğini sorguluyor. Daha ucuz modellerin veya açık kaynaklı yapay zekâ sistemlerinin yaygınlaşması da tek başına ticari başarıyı garanti etmiyor.

Slok’a göre iş dünyasında zekâ, yalnızca bilgi üretmekten ibaret kalmıyor; karar verme, bağlamı anlama ve sorumluluk üstlenme gibi unsurları da kapsıyor. Kurumsal güven, şirket kültürü, yazılı olmayan kurallar, etik tercihlerin değerlendirilmesi ve adalet anlayışı, işletmelerin itibarını ve ticari sonuçlarını etkileyen başlıca faktörler arasında bulunuyor.

Bu yaklaşım, yapay zekânın teknik kapasitesiyle şirketlerin gerçek iş süreçlerinde değer üretmesi arasındaki ayrımı öne çıkarıyor. Bir modelin daha hızlı veya daha düşük maliyetle içerik üretmesi, şirketin müşteri ilişkilerini geliştireceği ya da kârlılığını artıracağı anlamına gelmiyor.

Apollo, yapay zekâ modellerinin kullandığı token miktarına yönelik harcamalardaki büyümenin yavaşlamasını da değerlendiriyor. Şirkete göre bu eğilim, talebin fiyat değişikliklerine duyarlı olduğunu ve maliyetler sınırlı ölçüde arttığında kullanıcıların daha ucuz açık kaynaklı modellere yönelebildiğini gösteriyor.

Bu durum, yapay zekâ altyapısına milyarlarca dolar ayıran şirketlerin yatırım hesaplarını etkileyebiliyor. Veri merkezleri için yapılan yüksek harcamaların karşılığında yalnızca düşük kâr marjı elde edilmesi, kapasite artışının ekonomik gerekçesini zayıflatabilir. İşletmelerin daha fazla işlem gücü satın alması, bu kapasiteyi kârlı ürün ve hizmetlere dönüştürebilmelerine bağlı kalıyor.

Apollo Global Management, teknoloji yatırımlarında büyük ölçekli finansal taahhütlerde bulunan kuruluşlar arasında yer alıyor. Şirket, daha önce Intel’in İrlanda’nın Leixlip kentindeki Fab 34 üretim tesisinin yüzde 49 hissesini 11 milyar dolar karşılığında satın almıştı.

Intel, finansal durumunu güçlendirmesinin ardından bu yıl Apollo’nun söz konusu payını 14,2 milyar dolara geri aldı. İşlem, Apollo’nun önceki yatırımından önemli bir getiri elde ettiğini gösterirken şirketin güncel yapay zekâ analizindeki temel soru varlığını koruyor: Yapay zekâ altyapısına yapılan yüksek harcamalar, teknoloji sektörünün ötesinde kalıcı gelir ve kâr artışı sağlayabilecek mi?