CERN, eski donanımların kullanım ömrünü uzatmak amacıyla 2.200’den fazla bilgisayarı Red Hat Enterprise Linux (RHEL) altyapısından Debian’a geçirecek. Kurumun mevcut sistemleri yeni RHEL sürümlerinin yükselen işlemci gereksinimleri nedeniyle destek dışı kalma riski taşıyor. Mühendisler Debian 13 geçişini değerlendirirken özel donanım, sürücü ve yazılım gereksinimleri nedeniyle kapsamlı bir altyapı çalışması yürütüyor.
CERN, Eski Donanımları Korumak İçin Linux Altyapısını Değiştiriyor
CERN, yeni RHEL sürümlerinin eski 64 bit işlemcilerle uyumluluğu azaltması nedeniyle RHEL tabanlı altyapıdan Debian 13’e geçmeye hazırlanıyor. Avrupa Nükleer Araştırma Örgütü tarafından İsviçre’nin Winterthur kentinde düzenlenen bir konferansta paylaşılan plana göre değişiklik 2.200’den fazla bilgisayarı kapsayacak.
CERN, parçacık fiziği araştırmalarında kullanılan deney sistemlerini kontrol eden çok sayıda özel bilgisayara sahip bulunuyor. Bu bilgisayarların önemli bir bölümü standart masaüstü sistemlerinden farklı donanım kartları, özel sürücüler ve kuruma özgü yazılım yapılandırmalarıyla çalıştığı için işletim sistemi değişikliği yalnızca dağıtım kurulumu yapılmasından ibaret olmayacak.
CERN’in RHEL altyapısından ayrılmasının temel nedenlerinden biri, yeni Red Hat sürümlerinin belirli işlemci mimarilerini desteklememesi olarak öne çıkıyor. RHEL 9 ve CentOS Stream 9, derleme sürecinde x86-64-v2 seviyesini temel alırken bu gereksinim 2009’dan önce piyasaya çıkan bazı 64 bit işlemcilerle uyumluluğu ortadan kaldırıyor.
CERN mühendislerinin hesaplamalarına göre x86-64-v2 desteğinin zorunlu hale gelmesi, kurumun gömülü kontrol bilgisayarlarının yaklaşık yüzde 47’sinin değiştirilmesini gerektirecek. RHEL 10’un 2025’ten itibaren x86-64-v3 seviyesine geçmesi ise daha yeni işlemci özelliklerini zorunlu kılarak CERN’in bilgisayarlarının yaklaşık yüzde 17’sini ek bir donanım değişimi riskiyle karşı karşıya bırakıyor.
CERN, RHEL ekosistemini uzun süre kullandıktan sonra ticari sistemin ücretsiz alternatiflerinden AlmaLinux’a yönelmişti. Kurum, daha önce RHEL geliştirme sürecinin üst akışındaki CentOS Stream’e geçişi de değerlendirmiş ancak CentOS projesindeki derleyici değişikliği sonrasında RHEL ekosisteminden tamamen ayrılma seçeneğine yönelmişti.
Bu süreçte Debian, eski donanımların kullanımını sürdürme açısından öne çıkan alternatiflerden biri oldu. Açık kaynaklı ve geniş donanım desteğine sahip Debian 13, CERN’in binlerce bilgisayarı yenilemek yerine mevcut sistemleri daha uzun süre kullanmasına yardımcı olabilecek bir altyapı sunuyor.
Debian 13’e geçiş, CERN’in çalışır durumdaki binlerce bilgisayarı yalnızca yeni RHEL sürümleriyle uyumsuz oldukları için değiştirmesinin önüne geçebilir. CERN’in özel donanım sistemleri düşünüldüğünde işletim sistemi değişikliğinin sağladığı tasarruf, yalnızca bilgisayar satın alma maliyetlerinden kaçınmakla sınırlı kalmayacak.
CERN altyapısında yıllar boyunca biriken bilimsel veriler, yüksek kapasiteli depolama ve deney kontrol sistemlerine yönelik sürekli büyüyen bir bilişim altyapısı gerektiriyor. Kurumun 2016 yılında yaklaşık 49 petabayt dijital veri depoladığı düşünüldüğünde, mevcut donanımın kullanım ömrünü korumak altyapı planlamasında önemli bir maliyet avantajı sağlayabilir.
CERN’in Debian’a geçiş sürecindeki en büyük teknik sorunlardan biri, kurumun standart dışı donanım bileşenlerini çalıştırmak için kullandığı özel yazılım katmanları olacak. Sistemlerin ihtiyaç duyduğu çekirdek sürücüleri, önyükleyiciler ve özel sistem imajları Debian tabanlı yeni altyapıya uyarlanmak zorunda kalacak.
CERN mühendisleri ayrıca paketlerin oluşturulması ve dağıtılması konusunda Debian’ın sunduğu standart araçların mevcut RHEL altyapısıyla birebir örtüşmediğini belirtiyor. Ekip bu nedenle paketleme ve dağıtım süreçlerini otomatikleştirmek için Debusine gibi ek provizyon çözümlerini değerlendirecek.
CERN’in Debian tercihi, eski bilgisayarların doğrudan hurdaya ayrılması yerine mevcut donanımın yazılım tarafında desteklenmesini hedefliyor. Kurum, 2.200’den fazla bilgisayarı değiştirmek yerine işletim sistemi altyapısını dönüştürerek milyonlarca dolarlık yeni donanım ve altyapı yatırımının önüne geçmeyi amaçlıyor.
Geçişin tamamlanması için mühendislerin özel sürücülerden sistem imajlarına, paket yönetiminden dağıtım otomasyonuna kadar CERN’in mevcut çalışma modeline bağlı bileşenleri Debian ortamına uyarlaması gerekecek. Projenin ilerleyen aşamalarında Debian’ın CERN’in deney kontrol sistemleri ve uzun süreli donanım kullanım gereksinimleriyle ne ölçüde uyum sağlayacağı belirlenecek.
