ABD Savunma Bakanlığı, ChatGPT Mil ile Grok for Government sürümlerini GenAI.mil platformuna ekleyerek yaklaşık 3 milyon askeri ve sivil personelin hassas ancak sınıflandırılmamış bilgilerle yürüttüğü işlerde yapay zekâ kullanmasının önünü açtı. OpenAI tarafından geliştirilen ChatGPT Mil, Kontrollü Sınıflandırılmamış Bilgi (CUI) için Impact Level 5 güvenlik seviyesinde yetkilendirilirken Grok for Government da aynı kurumsal ortamda kullanıma sunuldu. Pentagon, iki yeni modeli Google Gemini’nin ardından sisteme ekleyerek çalışanlara farklı görevler için birden fazla yapay zekâ seçeneği sağladı.
Pentagon Yapay Zekâ Araçlarını Görev Türlerine Göre Ayırıyor
GenAI.mil üzerinden sunulan modeller, doğrudan savaş operasyonlarında otonom karar vermek için değil, savunma personelinin günlük iş yükünü azaltmak amacıyla kullanılacak. ChatGPT Mil özellikle uzun belgelerin incelenmesi, politika metinlerinin hazırlanması, raporlama, lojistik planlama, tedarik süreçleri ile idari görevler için tasarlanırken Grok for Government farklı muhakeme seçenekleriyle tedarik zinciri araştırmaları gibi işlere odaklanıyor. Pentagon’un yaklaşımı, tek bir modele bağlı kalmak yerine görevin niteliğine göre farklı yapay zekâ sistemlerinden yararlanmayı hedefliyor.
GenAI.mil, Pentagon personelinin ticari yapay zekâ hizmetlerine doğrudan tüketici kanallarından erişmesinin yerine kontrollü bir kurumsal ortam sağlıyor. ChatGPT Mil kapsamında işlenen verilerin hükümet ortamında tutulması, OpenAI’nin bu verileri kamuya açık veya ticari modellerini eğitmek için kullanmaması planlanırken sistem CUI düzeyindeki bilgilerin işlenmesi için güvenlik kontrolleriyle çalışıyor. CUI, gizli veya çok gizli sınıflandırmasına girmeyen ancak kamuya açık olmayan, özel koruma kurallarına tabi devlet bilgisini ifade ediyor.
Pentagon’un yeni yapısında ChatGPT Mil daha çok metin ve belge ağırlıklı işlerde kullanılacak. Personel sistemden politika belgelerini özetlemesini, satın alma ve sözleşme dokümanlarını hazırlamasını, iç raporlar oluşturmasını veya araştırma süreçlerine destek vermesini isteyebilecek. OpenAI’nin Pentagon için hazırladığı sürüm, standart ChatGPT deneyimindeki sohbet özelliklerinin yanı sıra dosyalar, projeler ve özel GPT’ler gibi işlevleri de kurumsal ortamda sunuyor.
Grok for Government ise GenAI.mil içindeki ikinci yeni seçenek olarak araştırma ve tedarik süreçlerinde kullanılacak. xAI tarafından geliştirilen modelin farklı muhakeme modları, özellikle karmaşık bilgi tarama ve tedarik zinciri takibi gibi görevlerde alternatif bir çalışma yöntemi sunuyor. Pentagon’un çoklu model stratejisi, çalışanların aynı soruyu farklı sistemlere yönelterek sonuçları karşılaştırmasına da zemin hazırlıyor.
Google Gemini, Pentagon’un kurumsal yapay zekâ portalında daha önce yer alan temel seçenekti. Savunma Bakanlığı yeni modelleri eklerken farklı yapay zekâ sistemlerinin güçlü olduğu alanlardan yararlanmayı amaçlıyor; yetkililer Gemini’yi arama odaklı görevlerde, ChatGPT’yi ise daha yoğun metin işlemlerinde kullanabileceklerini belirtiyor. Böylece GenAI.mil tek bir şirketin modeline dayanan yapıdan çıkarak çoklu model yaklaşımına geçiyor.
Pentagon’un tercihi aynı zamanda yapay zekâ tedarikinde şirket bağımlılığını azaltma stratejisi taşıyor. Farklı sağlayıcıların modellerinin aynı kurumsal platformda bulunması, savunma personelinin belirli bir görev için tek bir ticari ürüne bağlı kalmadan alternatifler arasında seçim yapmasını sağlıyor. GenAI.mil’in yaklaşık 3 milyon askeri ve sivil personeli kapsayacak şekilde ölçeklendirilmesi de yapay zekânın Pentagon içindeki kullanımının bireysel denemelerden kurumsal uygulamaya geçtiğini gösteriyor.
Pentagon ile Anthropic arasındaki gerilim, ABD yönetiminin askeri yapay zekâ politikalarının en tartışmalı başlıklarından biri olarak öne çıkıyor. Anthropic, Claude modellerinin tamamen otonom silah sistemlerinde veya kitlesel gözetimde kullanılmasına karşı güvence talep etmişti; Pentagon ise şirketi ulusal güvenlik açısından tedarik zinciri riski olarak sınıflandırmıştı. Ağustos sonunda federal yargıç Rita Lin, yönetimin Anthropic’e yönelik uygulamasını hukuka aykırı bularak söz konusu sınıflandırmanın uygulanmasını engelledi.
Mahkeme kararı Anthropic ile Pentagon arasındaki anlaşmazlığı hukuki boyuta taşırken savunma kurumunun diğer yapay zekâ şirketleriyle yaptığı çalışmalar hız kazandı. Pentagon yetkilileri, Anthropic ürünlerinin sistemlerden çıkarılmasının eylül sonuna kadar tamamlanmasının beklendiğini belirtirken OpenAI ile yürütülen entegrasyonun GenAI.mil üzerinde hayata geçirilmesi farklı bir tedarik yolunun önünü açtı.
GenAI.mil’e eklenen ChatGPT Mil ve Grok for Government’ın yetkilendirme seviyesi, sistemlerin kullanım alanı açısından kritik bir ayrım oluşturuyor. Impact Level 5 kapsamında işlenebilen CUI verileri hassas kabul edilse de bu seviye, ABD’nin en yüksek gizlilik derecelerindeki sınıflandırılmış askeri bilgilerin tamamına erişim anlamına gelmiyor. Pentagon’un açıklamasına göre ChatGPT Mil’in ilk kullanım alanları da planlama, politika, lojistik, araştırma, sözleşme süreçleri ile idari çalışmalar gibi sınıflandırılmamış görevlerden oluşuyor.
Savunma Bakanlığının bu sınırı koruması, üretken yapay zekânın doğrudan hedef belirleme veya otonom silah kontrolü için kullanılmasından farklı bir uygulama modeli ortaya koyuyor. Pentagon böylece büyük dil modellerini önce belge analizi, bilgi erişimi, planlama ve ofis iş akışlarına yerleştirirken daha yüksek risk taşıyan askeri karar süreçlerini ayrı bir güvenlik katmanında tutuyor.
Pentagon’un önümüzdeki dönemde GenAI.mil’e yeni yapay zekâ modelleri eklemesi bekleniyor çünkü kurum, farklı modellerin farklı görevlerde kullanılmasını temel alan bir yapı kuruyor. OpenAI, Google ile xAI gibi şirketlerin aynı güvenlik çerçevesi içinde yer alması, ABD savunma ekosisteminde ticari yapay zekâ teknolojileri için rekabeti artırırken kurumların model seçimi konusunda daha fazla esneklik kazanmasına yol açabilir.
Savunma alanındaki asıl dönüşüm, sohbet botlarının askeri bilgisayarlara eklenmesinden çok yapay zekânın günlük iş süreçlerine kurumsal ölçekte yerleştirilmesiyle şekillenecek. Pentagon’un yaklaşımı başarılı olduğu takdirde belge yönetimi, tedarik, lojistik, araştırma ve planlama gibi yüksek hacimli işlerde yapay zekâ kullanımının yaygınlaşması, daha ileri askeri uygulamalar için de teknik altyapı oluşturabilir.
