Çinli Bellek Çipi Üreticisi CXMT, Pentagon’un Kararına Karşı Dava Açtı

Çin’in önde gelen bellek çipi üreticilerinden ChangXin Memory Technologies (CXMT), Pentagon’un şirketi Çin ordusuna destek verdiği öne sürülen kuruluşlar arasında göstermesine karşı ABD’de dava açtı. Şirket, 2025’te başlayan listeleme sürecinin ticari itibarına zarar verdiğini savunarak kararın iptal edilmesini istiyor. ABD Savunma Bakanlığı ise devam eden dava nedeniyle konu hakkında yorum yapmadığını açıkladı.

CXMT, Pentagon’un Listeleme Kararının Kaldırılmasını İstiyor

Washington D.C.’deki ABD Bölge Mahkemesi’ne sunulan dava dilekçesi, CXMT’nin Pentagon tarafından oluşturulan Çinli askerî şirketler listesine alınmasına itiraz ediyor. Şirket, söz konusu sınıflandırmanın ticari faaliyetlerini kısıtlayabilecek sonuçlar doğurduğunu savunurken listenin kaldırılması için yargı yoluna başvuruyor.

CXMT, şirketin Çin ordusuyla bağlantılı olmadığını belirterek ürettiği DRAM belleklerin sivil ile ticari ürünlerde kullanıldığını savunuyor. Şirket ayrıca Pentagon’un kararının yeterli kanıta dayanmadığını, keyfî nitelik taşıdığını ve yasal süreç haklarını ihlal ettiğini öne sürüyor.

Pentagon, CXMT’yi Çinli askerî şirket olarak ilk kez Ocak 2025’te listeledi. Biden yönetimi döneminde alınan karar, Trump yönetiminin Haziran 2025 güncellemesinde de korunurken şirket söz konusu sınıflandırmanın kaldırılması için bir yıldan uzun süre Pentagon’a bilgi sunduğunu belirtiyor.

CXMT’nin dava dosyasındaki anlatıma göre Pentagon, Şubat ayında şirketin listeden çıkarılacağını belirten bir bildirim yayımladı. Savunma Bakanlığı aynı gün söz konusu bildirimi geri çekerken CXMT, sonraki yeniden listeleme kararının gerekçelerinin kendisine yeterince açıklanmadığını iddia ediyor.

Şirketin hukuk ekibi, Pentagon’un farklı tarihlerde aldığı kararların eldeki kanıtlarla desteklenmediğini savunuyor. CXMT ayrıca karar alma sürecinin ilgili mevzuata uygun yürütülmediğini öne sürerek mahkemeden listeleme işleminin hukuki dayanağını incelemesini talep ediyor.

ABD Savunma Bakanlığı ise Reuters’a yaptığı açıklamada devam eden davalar hakkında kurum politikası gereği yorum yapmadığını bildirdi. Dava sürecinin ilerlemesi, Pentagon’un CXMT hakkında hangi gerekçelerle sınıflandırma yaptığına ilişkin daha ayrıntılı belgelerin gündeme gelmesine yol açabilir.

CXMT, akıllı telefonlardan kişisel bilgisayarlara kadar çok sayıda elektronik üründe kullanılan DRAM belleklerin üretimine odaklanıyor. DRAM, cihazların aktif olarak kullandığı verileri geçici biçimde saklayan temel bellek türlerinden biri olarak sunucularda, veri merkezlerinde, yapay zekâ sistemlerinde ile tüketici elektroniğinde geniş kullanım alanına sahip bulunuyor.

Şirketin finansal performansı da son dönemde hızlı bir büyümeye işaret ediyor. CXMT’nin 2025’in ilk yarısındaki geliri önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 874 artarken şirket uzun vadede ABD pazarına girmeyi hedefliyor.

CXMT’nin ABD’deki ticari hedefleri açısından Pentagon listesi önemli bir engel oluşturuyor. Savunma Bakanlığı tarafından hazırlanan Çinli askerî şirketler listesi, doğrudan bir ihracat yasağı anlamına gelmese de ABD hükümetiyle sözleşme yapma açısından kısıtlamalar doğurabiliyor.

CXMT’nin açıklamasına göre Ocak 2025’teki ilk listeleme şirket üzerinde sürekli ticari baskı oluşturdu. Şirket, sınıflandırmanın yatırımcılar, müşteriler ile potansiyel iş ortakları açısından itibar riski yarattığını savunurken dava sürecini ticari çıkarlarını korumaya yönelik bir adım olarak tanımlıyor.

Pentagon’un askerî şirket sınıflandırması, Washington ile Pekin arasındaki teknoloji rekabetinde şirketlerin karşılaştığı düzenleyici baskılardan birini oluşturuyor. ABD yönetimleri son yıllarda özellikle gelişmiş yarı iletkenler, yapay zekâ donanımları, bellek teknolojileri ile üretim ekipmanları alanlarında Çinli şirketlere yönelik farklı kısıtlama araçlarını devreye aldı.

CXMT açısından söz konusu durum, şirketin yalnızca ABD kamu pazarına erişimini değil küresel müşterilerle kurduğu ticari ilişkileri de etkileyebilecek bir itibar boyutu taşıyor. Yarı iletken sektöründe müşteriler tedarikçilerini değerlendirirken ürün kalitesinin yanında ihracat kontrolleri, yaptırım riski ile tedarik sürekliliğini de dikkate alıyor.

CXMT’nin başvurusu, ABD’nin Çinli şirketlere yönelik askerî bağlantı sınıflandırmalarına karşı açılan davaların son örneklerinden biri oldu. Çinli teknoloji şirketi Alibaba da Haziran ayında Pentagon’un aynı listesine alınmasına karşı ABD hükümetine dava açarak sınıflandırmanın kaldırılmasını talep etti.

Xiaomi ise daha önce benzer bir sürecin sonucunda ABD’deki listeden çıkarıldı. Akıllı telefon ile elektrikli araç üreticisi Xiaomi, 2021 yılında ABD mahkemesinde açtığı davanın ardından Pentagon’un sınıflandırmasından kurtulmuştu.

Çinli şirketlerin ABD mahkemelerine yönelmesi, Washington’un teknoloji politikalarının şirketler üzerindeki etkisini yalnızca idari süreçlerle sınırlı bırakmıyor. CXMT’nin davasında mahkemenin vereceği karar, Pentagon’un şirket sınıflandırmalarında kullandığı kanıtların yeterliliği ile şirketlerin itiraz hakları açısından da emsal niteliği taşıyabilir.

CXMT’nin mahkeme süreci, Çin’in yerli DRAM üretim kapasitesini artırdığı bir dönemde gerçekleşiyor. Şirketin büyümesi, Çin’in Samsung Electronics, SK Hynix ile Micron Technology gibi küresel bellek üreticileri karşısında kendi tedarik zincirini güçlendirme çabasının önemli parçalarından birini oluşturuyor.

ABD ile Çin arasındaki teknoloji rekabetinde bellek çipleri stratejik önem taşıyor çünkü yüksek performanslı işlemcilerin yanı sıra yapay zekâ sunucuları da büyük miktarda bellek kapasitesine ihtiyaç duyuyor. HBM gibi yüksek bant genişlikli bellek teknolojileri yapay zekâ hızlandırıcılarında öne çıkarken geleneksel DRAM ürünleri de veri merkezlerinin temel bileşenleri arasında yer alıyor.

CXMT’nin davası ilerledikçe mahkemenin şirketin sunduğu kanıtları nasıl değerlendireceği önem kazanacak. Kararın CXMT lehine sonuçlanması, ABD’nin askerî şirket listesine yönelik itirazların hukuki çerçevesini etkileyebilirken şirketin listede kalması Çin’in önde gelen bellek üreticisinin ABD pazarına ilişkin uzun vadeli planlarını daha karmaşık hâle getirebilir.