Amazon, 2005’ten Beri Faaliyette Olan Mechanical Turk Hizmetini Sonlandırıyor
Amazon Mechanical Turk, 2005’ten bu yana insan emeğini çevrim içi görevlerle şirketlere sunan yapısını 30 Eylül 2026’da tamamen kapatacak. Amazon, karar için belirli bir gerekçe açıklamazken platform son yıllarda yapay zekâ eğitimi odaklı yeni veri işleme hizmetlerinin yükselişi karşısında eski konumunu koruyamadı. Şirket geçen ay yeni müşteri kabulünü durdururken son duyuru çalışanlar ile işletmelerin platforma erişiminin de sona ereceğini ortaya koydu.
Amazon Mechanical Turk Döneminin Sonunu Getiriyor
Amazon’un 2005 yılında kullanıma sunduğu hizmet, bilgisayarların tek başına yapmakta zorlandığı küçük görevleri insanlara dağıtan bir çalışma modeli üzerine kurulmuştu. Platform üzerinden şirketler veri etiketleme, içerik denetleme, anket yanıtlama veya veri doğrulama gibi görevleri uzaktan çalışan kişilere aktarabiliyordu. Turker adı verilen çalışanlar ise kısa süreli görevleri tamamlayarak genellikle küçük ödemeler karşılığında gelir elde ediyordu.
Amazon Web Services çatısı altında faaliyet gösteren Mechanical Turk, adını 18. yüzyılda insan tarafından çalıştırıldığı sonradan ortaya çıkan mekanik satranç makinesinden aldı. Jeff Bezos’un platformu “yapay yapay zekâ” olarak tanımlaması, hizmetin insan zekâsını bilgisayar sistemlerinin eksik kaldığı noktalarda kullanma fikrini yansıtıyordu. Platform zaman içinde 190’dan fazla ülkeden 500 binden fazla uzaktan çalışanın katıldığı geniş bir küresel iş gücü ağına dönüştü.
Scale AI, Mercor ve Prolific gibi şirketlerin yükselişi, veri çalışanlarının görev tanımlarını da değiştirdi. Yeni nesil platformlar özellikle büyük yapay zekâ modellerinin eğitilmesi için veri etiketleme, model çıktılarının değerlendirilmesi ve insan geri bildirimi toplama gibi daha uzmanlaşmış işlere yöneldi. AI veri etiketleme pazarı büyürken Mechanical Turk’ün daha genel amaçlı görev yapısı yeni rekabet ortamında dezavantajlı konuma geldi.
2023 yılında yayımlanan bir araştırma da platformdan elde edilen verilerin güvenilirliği konusunda soru işaretleri oluşturdu. Araştırmaya göre Turker katılımcıların yüzde 46’sı görevlerini tamamlamak için üretken yapay zekâ veya sohbet robotlarından yararlanıyordu. İnsanların yapması beklenen veri üretimi görevlerinde yapay zekâ kullanılması, model eğitimi için toplanan verilerin niteliği açısından doğrudan bir kalite sorunu oluşturabiliyor.
Amazon’un hizmeti kapatma kararı, crowdsourcing modelinin ortadan kalkmasından çok sektörün farklı bir yapıya yöneldiğini gösteriyor. Geleneksel mikro görev pazarında çalışan platformlar insanları basit ve tekrarlanan görevlerle eşleştirirken yeni sistemler insan uzmanlığını yapay zekâ modellerinin performansını ölçmek veya geliştirmek için kullanıyor. Model eğitimi süreçlerinin karmaşıklaşması, yalnızca görev sayısını artırmak yerine uzmanlık düzeyi daha yüksek insan geri bildirimine olan ihtiyacı da büyütüyor.
Turkopticon gibi veri çalışanlarını savunan kuruluşlar, Mechanical Turk’ün son yıllarda gerilediğini savunuyordu. Platform ayrıca çalışanların düşük ücretler, ödeme anlaşmazlıkları ve sınırlı pazarlık gücü gibi sorunlarla karşılaşması nedeniyle uzun süredir eleştiriliyordu. Bilgisayar bilimci Jaron Lanier ise hizmetin insanları daha büyük yazılım projelerinin parçaları gibi konumlandıran bir çalışma modeli yarattığını savunan isimler arasında yer aldı.
Amazon’un son adımı çalışanlar açısından yalnızca yeni görevlerin azalması anlamına gelmiyor. Şirket, 30 Eylül 2026 tarihinden itibaren Turkerların platforma erişemeyeceğini bildirirken işletmelerin de Mechanical Turk üzerinden yeni iş süreçleri yürütmesini sonlandıracak. Amazon ayrıca devam eden faturalandırma sorunlarının çözümü için kullanıcıların başvurabileceği bir soru-cevap dokümanı hazırladı.
Kapanış kararı, yapay zekâ sektörünün insan emeğine duyduğu ihtiyacın sona erdiği anlamına gelmiyor. Veri çalışanları bugün hâlâ yapay zekâ modellerinin eğitilmesi, değerlendirilmesi ve güvenlik testlerinde önemli bir rol üstleniyor ancak iş gücü giderek daha özel görevler için konumlandırılıyor. Amazon’un iki on yılı aşan Mechanical Turk deneyimini sonlandırması, insan destekli veri hizmetlerinin basit mikro görevlerden model geliştirme süreçlerine doğru kaydığı dönemin önemli işaretlerinden biri olarak öne çıkıyor.
