Avustralya Müzik Listelerinde Yapay Zekâ Dönemi İçin Yeni Kural Getirildi
Avustralya’da müzik listelerine girmek isteyen yapay zekâ destekli eserlerin artık ağırlıklı olarak insanlar tarafından hazırlanması gerekecek. Australian Recording Industry Association (ARIA), 31 Ağustos haftasında uygulanmaya başlayacak yeni kurallarla tamamen üretken yapay zekâ tarafından oluşturulan parçaları liste uygunluğunun dışında bırakacak. Düzenleme, insan emeğiyle yapay zekâ araçlarının birlikte kullanıldığı müzikleri tamamen yasaklamazken vokal, temel enstrümanlar ve şarkı yazarlığında insan katkısını şart koşuyor.
Avustralya Müzik Listelerinde İnsan Emeği Şartı Getiriliyor
ARIA’nın güncellediği Charts Code of Practice, yapay zekâ ile üretilen müzik ile yapay zekâ yardımıyla hazırlanan eserler arasında açık bir ayrım yapıyor. Üretken yapay zekâ araçlarından yararlanan bir kayıt listeye kabul edilebilecek ancak kullanılan hizmetin yasal olması, sanatçı tarafından yetkilendirilmesi ve ortaya çıkan eserin büyük ölçüde insan emeğiyle hazırlanması gerekecek. Şarkının sözlerini insan yazarların oluşturması, ana vokalin insan tarafından seslendirilmesi ve temel enstrümanların da insan sanatçılar tarafından icra edilmesi şartları yeni sistemin merkezinde yer alıyor.
ARIA, kurallara uymayan bir kaydı listeye almama veya sonradan listeden çıkarma yetkisine sahip olacak. Kurum ayrıca liste sıralamasını yeniden hesaplayabilecek, daha önce verilen akreditasyonları geri çekebilecek, hatta bir numara ödülünün iadesini talep edebilecek. Uygun bulunmayan kayıtlar ARIA Awards kapsamından da çıkarılacak ancak sanatçılar ile temsilcileri kararlara itiraz ederek kanıt sunabilecek.
ARIA’nın yeni yaklaşımı, müzik üretiminde yapay zekâ kullanımını bütünüyle reddetmiyor. Kurum, sanatçıların beste, prodüksiyon veya yaratıcı süreçlerinde yapay zekâ araçlarından yararlanabileceğini kabul ederken insan katkısının eserin temelini oluşturmasını istiyor. ARIA CEO’su Annabelle Herd, sanatçıların zaten yapay zekâ araçlarını kullandığını ve listelerin bu üretim biçimine uyum sağlaması gerektiğini belirtirken sanatçı kayıtları üzerine kurulan tamamen otomatik üretimin farklı değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Yeni düzenleme, özellikle üretken yapay zekânın gerçek sanatçıların seslerini veya müzikal özelliklerini taklit ederek kısa sürede çok sayıda kayıt oluşturabilmesi nedeniyle önem taşıyor. Müzik platformlarında yapay zekâ ile üretilen içeriklerin hızla çoğalması, liste başarısının yalnızca dinleyici ilgisini değil içerik üretim yöntemini de dikkate almasını gerektiren yeni bir tartışma alanı oluşturuyor.
Queensland’de DJ Josh Fawaz tarafından hazırlanan Madonna’nın Like a Prayer yorumunun dört hafta boyunca Avustralya’nın ulusal radyo dinlenme listesinde zirvede kalması, tartışmanın somut örneklerinden biri oldu. Parça Spotify’da 38 milyondan fazla dinlenmeye ulaşırken kayıt bilgilerinin daha sonra yapay zekâ tarafından oluşturulan vokal ile davul bölümlerini belirtecek şekilde güncellenmesi, insan katkısının sınırlarının nasıl değerlendirileceği sorusunu gündeme taşıdı.
ARIA söz konusu kayıt hakkında henüz resmî bir karar vermedi ancak kurum sözcüsü yapay zekâ tarafından oluşturulan ana vokal veya temel enstrümanların bir eseri liste dışında bırakabileceğini belirtti. Kararın ardından müzik sektöründe yalnızca yapay zekâ kullanılıp kullanılmadığı değil, yapay zekânın eserin hangi bölümünü oluşturduğu da daha önemli bir kriter haline gelecek.
ABD’de yapay zekâ tarafından oluşturulan country müzik projesi Breaking Rust’ın Billboard Country Digital Song Sales listesinde zirveye çıkması, benzer tartışmaların Avustralya dışında da büyüdüğünü gösterdi. Sanal sanatçı Walk My Walk parçasıyla liste başarısı elde ederken Spotify’da aylık iki milyondan fazla dinleyiciye ulaşması, tamamen dijital üretimlerin ticari müzik pazarında gerçek sanatçılarla aynı görünürlüğe erişebileceğini ortaya koydu.
Spotify’ın 2025 yılında düşük kaliteli yapay zekâ içeriklerinden 75 milyon kaydı kaldırması, üretim hacminin ulaştığı boyutu ayrıca gösteriyor. Platforma günde yaklaşık 100 bin yeni şarkının botlar tarafından yüklendiği bildirilirken Deezer da her gün yaklaşık 20 bin yapay zekâ üretimi parçanın servisine ulaştığını açıklamıştı. Deezer’ın değerlendirmesinde yapay zekâ üretimi içeriklerin dinlenmelerinin yüzde 70’inin sahte kabul edilmesi, liste manipülasyonu riskinin neden yeni müzik politikalarının merkezine yerleştiğini açıklıyor.
ARIA’nın yaklaşımı, önümüzdeki dönemde müzik listelerinde yalnızca dinlenme sayısı, satış veya radyo performansının yeterli olmayabileceğini gösteriyor. İnsan sanatçıların seslerinin izinsiz biçimde taklit edilmesi, yapay dinlenmeler, eser sahipliği ve yapay zekâ ile üretilen performansların nasıl sınıflandırılacağı konusunda farklı ülkelerde yeni kuralların ortaya çıkması beklenebilir. Avustralya’nın attığı adım, yapay zekâ kullanımını tamamen engellemek yerine insan yaratıcı katkısını liste uygunluğunun temel ölçütlerinden biri haline getiren modellerin müzik sektöründe yaygınlaşabileceğine işaret ediyor.
