ABD Başkanı Donald Trump’ın, Elon Musk’ın yönettiği SpaceX’e haziran ayında 15.001 ile 50.000 dolar arasında yatırım yaptığı kamuya açık mali bildirimle ortaya çıktı. Trump, SpaceX hisselerini 23 Haziran’da satın alırken işlemi 12 Ağustos’ta imzaladığı mali bildirimde beyan etti ve belge 22 Ağustos’ta kamuoyuna açıldı. Yatırım, SpaceX’in ABD hükümetiyle yürüttüğü önemli sözleşmelerin bulunduğu bir dönemde Trump ile Musk’ın şirketi arasında yeni bir finansal bağ oluşturdu.
Trump’ın SpaceX Hisseleri İçin Yaptığı Alımın Tutarı Açıklanmadı
Washington’daki mali bildirim, Trump’ın SpaceX yatırımının kesin tutarını ortaya koymadı çünkü ABD federal bildirim sistemi varlık değerlerini belirli aralıklarla beyan etmeye izin veriyor. Belgede yatırımın alt sınırı 15.001 dolar, üst sınırı ise 50.000 dolar olarak gösterilirken Trump’ın haziran ayında yaptığı 1.000’den fazla hisse işleminden biri de SpaceX alımı oldu.
Beyaz Saray Sözcüsü Davis Ingle, Trump’ın yatırım portföyünün bağımsız üçüncü taraf finans kuruluşları tarafından yönetildiğini açıkladı. Ingle, portföyün Schwab 1000 gibi tanınmış endeksleri takip ettiğini belirtirken Trump’ın veya ailesinin hangi varlıkların alınacağı ya da satılacağı konusunda yönlendirme yapamadığını söyledi.
SpaceX, ABD savunma kurumlarıyla sözleşmeler yürüten büyük bir uzay şirketi olduğu için Trump’ın şirkette finansal pay sahibi olması yatırımın niteliğini siyasi açıdan daha dikkat çekici hale getiriyor. Şirket, roket fırlatma hizmetlerinden Starlink uydu ağına kadar uzanan faaliyetleri nedeniyle Federal hükümetin çeşitli kurumlarıyla düzenli olarak izin, ihale ve sözleşme süreçlerine giriyor.
Trump’ın yönetimi, ticari uzay fırlatmalarının sayısını ciddi biçimde artırmaya yönelik yeni bir politika izlerken SpaceX bu pazarın en büyük oyuncularından biri olarak öne çıkıyor. Başkanın yatırımının açıklanması, hükümet politikalarının SpaceX’in faaliyet alanlarını etkileyebildiği bir dönemde başkanın kişisel portföyü ile federal kararlar arasındaki ilişkinin kamuoyu tarafından daha yakından incelenmesine yol açabilir.
SpaceX, 12 Haziran’da gerçekleşen halka arzla ABD tarihindeki en büyük IPO’yu gerçekleştirdi ve şirketin değeri 1,77 trilyon dolar seviyesine ulaştı. Şirketin uzay taşımacılığı, uydu iletişimi ve yapay zekâ alanlarındaki faaliyetleri, SpaceX’i yalnızca geleneksel bir roket üreticisi olmaktan çıkararak farklı teknoloji pazarlarını aynı şirket yapısı altında birleştiren bir varlık haline getirdi.
SpaceX hisselerinin haziran ayındaki satın alma tarihi, şirketin halka arzıyla belirlenen yüksek değerleme dönemine denk geliyor. Trump’ın yatırımının kesin finansal getirisi ise bildirimde kullanılan değer aralıkları nedeniyle hesaplanamıyor.
Trump’ın SpaceX yatırımı, yönetim içinde Elon Musk’ın şirketleriyle finansal ilişkisi bulunan tek örnek değil. ABD Küçük İşletmeler İdaresi Başkanı Kelly Loeffler da SpaceX’in halka arzından önemli kazanç sağlarken daha önce Musk’ın yapay zekâ ile sosyal medya şirketi xAI’a yatırım yapmıştı.
xAI, daha sonra SpaceX ile birleşirken Loeffler’ın ilk yatırımının halka arz günündeki değerinin yatırım miktarı ile işlem tarihine bağlı olarak 7 milyon dolar ile 2,6 milyar dolar arasında değişebileceği hesaplandı. Loeffler’ın ikinci xAI yatırımının aynı gün için tahmini değeri ise 2,2 milyon dolar ile 25,4 milyon dolar arasında değerlendirildi.
Beyaz Saray’ın açıklaması, Trump’ın mali bildiriminde yer alan SpaceX yatırımının başkanın doğrudan işlem kararı verdiği anlamına gelmediğini savunuyor. Üçüncü taraf finans kuruluşlarının portföyü endeks temelli stratejilerle yönetmesi, yönetimin Trump’ın bireysel yatırımlar üzerindeki doğrudan kontrolünü sınırlandırdığı yönündeki açıklamasının temelini oluşturuyor.
Federal mali bildirim kurallarının yatırım değerlerini aralık şeklinde göstermesi ise kamuoyunun Trump’ın SpaceX’e yatırdığı kesin miktarı öğrenmesini engelliyor. Yatırımın tutarı kadar SpaceX’in federal sözleşmeleri ile ABD uzay politikası üzerindeki konumu da önümüzdeki dönemde Trump’ın mali çıkarlarının değerlendirilmesinde yakından izlenecek başlıklar arasında yer alacak.
