Windows 11’de Uzun Süreli Eco Mode Kullanımı Ekran Kartı Sürücüsünü Silebiliyor
Windows 11’in uzun süre Eco Mode’da çalışan bazı sistemlerde ekran kartını devre dışı kalmış bir aygıt olarak değerlendirerek sürücüsünü kaldırabildiği ortaya çıktı. Sorunu inceleyen bir kullanıcı, Asus ROG Zephyrus G14 modelinde RTX 5070 Ti Laptop GPU’nun haftalarca Eco Mode’da tutulmasının ardından Nvidia sürücüsünün Windows tarafından temizlendiğini tespit etti. Sistem Standart Mode’a döndürüldüğünde ekran kartı geri gelirken Windows aygıtı Microsoft Basic Display Adapter olarak tanıyor ve sürücünün yeniden kurulması gerekiyor.
Windows 11 Ekran Kartını Neden Sürücüsüz Bırakıyor?
Bir Asus ROG Zephyrus G14 kullanıcısının haftalar süren Eco Mode deneyimi, Windows 11’in donanım temizleme mekanizmasıyla ilgili beklenmedik bir davranışı ortaya çıkardı. RTX 5070 Ti Laptop GPU’yu uzun süre güç tüketimini azaltan modda tutan kullanıcı, sistemin ayrık ekran kartını adeta bilgisayardan çıkarılmış bir donanım gibi değerlendirdiğini fark etti.
Windows’un Plug and Play altyapısında yer alan pnpclean.dll bileşeni, uzun süre sistemde bulunmayan aygıtlarla ilişkili sürücü paketlerini temizleyen bakım işlemleriyle bağlantılı çalışıyor. Kullanıcının setupapi.dev.log kayıtları üzerindeki incelemesi, Nvidia GPU için 15 günlük bir bekleme süresinin bulunduğunu gösterirken genel varsayılan sürenin 30 gün olduğu aktarılıyor.
Kullanıcının sisteminde ayrık GPU yaklaşık 15 gün boyunca devre dışı kaldıktan sonra Windows aygıtı temizleme sürecine dahil etti. Windows 11, donanımı artık bağlı olmayan bir aygıt olarak değerlendirdikten sonra Nvidia sürücü paketini de sistemden kaldırdı.
GPU yeniden etkinleştirildiğinde işletim sistemi donanımı tekrar algıladı ancak Nvidia sürücüsünü bulamadı. Windows, ekran kartını Microsoft Basic Display Adapter olarak tanımlarken kullanıcının sisteminde Aygıt Yöneticisi tarafında Code 10 hatası görüldü. Nvidia yazılımı da mevcut sürücünün uyumsuz olduğunu belirterek sürücü kurulumunu yeniden gerektirdi.
G-Helper kullanıcılarının raporları, benzer davranışın farklı Asus ROG G14 modellerinde de görülebileceğine işaret ediyor. G-Helper geliştiricileri, ayrık GPU’nun uzun süre Eco Mode’da kapalı kalması halinde Windows’un donanımı sistemden kaldırılmış kabul edebileceği konusunda kullanıcıları uyarıyor.
AMD ekran kartları için de benzer bir ihtimal gündeme geliyor ancak mevcut bulgular sorunun AMD donanımında aynı şekilde gerçekleştiğini doğrulamıyor. Sorunun Asus’un güç yönetimi uygulamasıyla Windows’un aygıt temizleme mekanizmasının etkileşiminden kaynaklanıp kaynaklanmadığı da henüz netleşmiş değil.
Windows 11’deki donanım bakım sistemi normal şartlarda artık kullanılmayan aygıt sürücülerini temizleyerek depolama alanının gereksiz paketlerle dolmasını önlemeyi amaçlıyor. Eco Mode ise bazı Asus dizüstülerinde ayrık GPU’ya giden gücü keserek ekran kartını uzun süre boyunca sistemden görünmez hale getirebildiği için iki mekanizma beklenmedik şekilde karşı karşıya geliyor.
Microsoft’un grafik sürücülerini yönetme politikaları da son dönemde değişiyor. Şirket, Windows Update üzerinden sürücülerin daha eski sürümlere döndürülmesi gibi sorunları Driver Quality Initiative kapsamında azaltmaya çalışırken yeni keşfedilen davranış doğrudan sürücünün sistemden kaldırılmasıyla sonuçlanıyor.
Kullanıcılar Sürücü Temizliğini Nasıl Engelleyebilir?
G-Helper geliştiricileri, ayrık GPU’yu uzun süre Eco Mode’da bırakmayan kullanıcıların sorunun ortaya çıkmasını önleyebileceğini belirtiyor. Kullanıcıların belirli aralıklarla Standard Mode’a geçmesi, Windows’un GPU’yu uzun süre yok kabul etmesine dayanan zamanlayıcının yeniden başlamasını sağlayabilir.
G-Helper ayrıca Windows’un ilgili otomatik temizleme davranışını kapatmak isteyen ileri düzey kullanıcılar için kayıt defteri üzerinden değiştirilebilen bir ayar paylaşıyor. Ancak bu değişiklik Windows’un otomatik sürücü temizleme mekanizmasını etkilediği için yalnızca neyi değiştirdiğini bilen kullanıcıların sistem yapılandırmasını yedekledikten sonra işlem yapması daha güvenli bir yaklaşım oluşturuyor.
Sorunun kapsamı Microsoft veya Asus tarafından daha ayrıntılı şekilde açıklanana kadar Eco Mode’u haftalar boyunca kesintisiz kullanan dizüstü sahiplerinin GPU durumunu kontrol etmesi önem taşıyor. Özellikle oyun bilgisayarlarında güç tasarrufu amacıyla ayrık ekran kartını uzun süre kapalı tutan kullanıcılar, GPU’nun yeniden etkinleştirilmesinden sonra sürücü durumunu Aygıt Yöneticisi üzerinden kontrol ederek benzer bir durumun yaşanıp yaşanmadığını anlayabilir.
