Google, Uçakların Kuyruk İzlerini Azaltmak İçin Yapay Zekayı Kullanacak

Google, uçakların arkasında oluşan yoğunlaşma izlerinin iklim üzerindeki etkisini azaltmak amacıyla yapay zekâ destekli yeni bir hava sahası projesi başlattı. Şirket, Birleşik Krallık ile havacılık sektöründeki kuruluşlarla yürüttüğü Operation Blue Skies kapsamında Kuzey Atlantik üzerindeki Shanwick hava sahasında uçuş rotalarını küçük ölçekte değiştirecek. Proje, yapay zekâ tahminleriyle yoğunlaşma izi oluşma ihtimali yüksek bölgeleri belirleyerek uçakların bu alanlardan uzaklaştırılmasını hedefliyor.

Google Yoğunlaşma İzlerini Hedefleyen Testlere Başlıyor

Shanwick hava sahasında gerçekleştirilecek çalışma, uçuş güvenliğini veya normal operasyonları değiştirmeden yoğunlaşma izi oluşumunu azaltmaya odaklanacak. Google’ın planına göre hava trafik kontrolörleri, yapay zekâ modellerinin atmosfer koşullarına ilişkin tahminlerini kullanarak belirli uçuşlarda küçük irtifa değişiklikleri uygulayacak.

Yoğunlaşma izleri, jet motorlarından çıkan su buharının yüksek irtifadaki soğuk atmosferle karşılaşması sonucunda yoğunlaşıp buz kristallerine dönüşmesiyle ortaya çıkıyor. Atmosfer koşulları uygun olduğunda bazı izler uzun süre varlığını koruyarak bulut benzeri yapılara dönüşebiliyor ve bu yapıların Dünya’nın ısı dengesini etkileyebildiği biliniyor.

Google’ın geliştireceği tahmin modelleri, atmosferde yoğunlaşma izi oluşumuna elverişli bölgeleri önceden belirlemek için farklı hava verilerini değerlendirecek. Sistem tarafından işaretlenen bölgeler, hava trafik kontrolörlerinin uçuş seviyelerinde küçük değişiklikler yaparken kullanacağı karar desteğinin temelini oluşturacak.

Projenin ölçüm aşamasında uydu görüntüleri ile makine öğrenimi teknikleri birlikte kullanılacak. Google, gerçekleştirilen uçuşların ardından uydu verilerini inceleyerek tahminlerin ne kadar isabetli olduğunu değerlendirecek ve uygulanan rota değişikliklerinin gerçekten daha az yoğunlaşma izi oluşturup oluşturmadığını karşılaştıracak.

Shanwick, Avrupa ile Kuzey Amerika arasındaki yoğun hava trafiğinin geçtiği önemli hava sahalarından biri olduğu için proje açısından geniş bir test alanı sunuyor. Google, küresel uçuş kaynaklı ısınmanın yaklaşık yüzde 5’lik bölümünün Kuzey Atlantik koridorunun doğu yarısıyla ilişkili olduğunu belirtiyor.

Operation Blue Skies yaklaşık 30 ay sürecek ve çalışma kapsamında yalnızca belirli uçuşlarda küçük rota veya irtifa değişiklikleri uygulanacak. Google’ın önceki araştırmaları, yapay zekâ tahminlerinin yoğunlaşma izi oluşabilecek atmosfer koşullarını önceden saptayabildiğini gösterirken yeni çalışma söz konusu yöntemin yoğun hava trafiği bulunan gerçek bir hava sahasında ne kadar etkili olduğunu sınayacak.

Havacılık sektörünün iklim etkisini azaltma çalışmalarında yakıt tüketimi, sürdürülebilir havacılık yakıtları ve uçak teknolojileri kadar yoğunlaşma izleri de araştırılan başlıklardan biri hâline geliyor. Google’ın yaklaşımı, uçakların motorlarını veya yakıt sistemlerini değiştirmek yerine mevcut uçuş planlarına veri temelli küçük müdahaleler yaparak ek bir çözüm geliştirmeyi amaçlıyor.

Projenin sonucunda elde edilecek veriler, yoğunlaşma izi tahminlerinin operasyonel kararlarda ne kadar güvenilir kullanılabileceğini gösterecek. Başarılı sonuçlar alınması hâlinde benzer yapay zekâ destekli sistemlerin farklı hava koridorlarında kullanılması, havayollarının iklim etkisini azaltırken mevcut hava trafik altyapısından yararlanmasına yönelik yeni bir model oluşturabilir.