LandSpace Zhuque-3’te Kritik Başarıya Ulaştı: İlk Aşama Yeniden Kullanım İçin Geri Döndü
Çinli özel uzay şirketi LandSpace, Zhuque-3 roketinin ilk aşamasını Dünya’ya dikey olarak geri indirerek yeniden kullanılabilir fırlatma teknolojisinde önemli bir başarı elde etti. 19 Ağustos 2026’daki uçuşta roketin ikinci aşaması Hongqing Technology tarafından geliştirilen Honghu 03 uydusunu hedeflenen yörüngeye taşırken ilk aşama Gansu eyaletindeki iniş alanına kontrollü şekilde döndü. LandSpace, daha önceki başarısız kurtarma denemesinin ardından Zhuque-3’ün ikinci uçuşunda hem yörünge görevini hem de ilk aşama geri dönüşünü tamamladı.
Zhuque-3 İlk Aşamasını Karaya Geri Getirdi
Dongfeng Ticari Uzay İnovasyon Pilot Bölgesi’nden gerçekleştirilen fırlatma, Zhuque-3’ün yeniden kullanılabilirlik hedefi açısından kritik bir uçuş olarak kayda geçti. LandSpace’in açıklamasına göre ilk aşama ayrılmanın ardından yeniden giriş manevrasını gerçekleştirdi, iniş için hızını düşürdü, yönünü kontrol etti ve iniş ayaklarını açarak Minqin County’deki iniş alanına yumuşak bir şekilde temas etti. Roketin ikinci aşaması ise uçuşuna devam ederek Honghu 03 uydusunu planlanan yörüngeye yerleştirdi.
Zhuque-3’ün tasarımında dokuz TQ-12A motoru, sıvı oksijen-metan yakıt sistemi, ızgara kanatçıkları ile iniş ayakları bulunuyor. LandSpace’in kullandığı paslanmaz çelik gövde, yüksek sıcaklıklara dayanıklılık sağlarken şirketin uzun vadeli hedefi ilk aşamaların birden fazla görevde yeniden kullanılmasını destekliyor. LandSpace daha önce Zhuque-3 için ilk aşamanın en az 20 uçuşta kullanılmasını hedeflediğini açıklamıştı.
Zhuque-3’ün ilk uçuşu 3 Aralık 2025’te gerçekleştiğinde ikinci aşama yörünge görevini başarıyla tamamlarken ilk aşamanın dönüş denemesi başarısız olmuştu. LandSpace, ilk aşamadaki anormal yanma nedeniyle planlanan yumuşak inişin gerçekleşmediğini açıklamıştı. Şirket, sonraki test sürecinde özellikle iniş prosedürleri ile motor kontrolünü geliştirmeye odaklandı.
İkinci görevde kullanılan kurtarma sistemi, ilk aşamanın atmosferik yeniden girişten sonra kontrollü şekilde hız kaybetmesini gerektiriyor. LandSpace mühendislerinin geliştirdiği değişken itki kontrolü, TQ-12A motorlarının iniş sırasında geniş bir itki aralığında çalışmasını sağlıyor; 2026 Uluslararası Astronotik Kongresi için yayımlanan teknik çalışmada sistemin uçuş verileriyle doğrulandığı belirtiliyor.
Çin’in özel uzay sektöründe yeniden kullanılabilir roket teknolojisi giderek daha fazla şirketin yatırım yaptığı bir alan hâline geliyor. Temmuz 2026’da Long March-10B’nin ilk aşamasının denizdeki bir platforma başarıyla geri alınması, ülkenin devlet destekli fırlatma sistemlerinde önemli bir aşama oluştururken LandSpace’in karaya dikey inişi özel şirketler açısından ayrı bir kilometre taşı oluşturdu.
Yeniden kullanılabilir roketler, ilk aşamanın her fırlatmadan sonra tamamen yenilenmesi yerine belirli kontroller ile bakımların ardından tekrar görevlendirilmesine dayanıyor. SpaceX’in Falcon 9 ile yaygınlaştırdığı yaklaşım, özellikle çok sayıda uydunun kısa aralıklarla fırlatılması gereken görevlerde fırlatma başına donanım maliyetlerini azaltmayı hedefliyor. LandSpace’in Zhuque-3 programı da Çin’in Guowang, Qianfan ve Honghu-3 gibi büyük alçak Dünya yörüngesi uydu projeleri için ihtiyaç duyduğu yüksek fırlatma kapasitesine yanıt vermeyi amaçlıyor.
Hongqing Technology tarafından geliştirilen Honghu 03 uydusunun Zhuque-3 göreviyle taşınması, LandSpace ile uydu üreticisi arasındaki bağlantıyı da öne çıkarıyor. LandSpace’in Hongqing Technology’de yaklaşık yüzde 48 paya sahip olması, roket geliştirme ile uydu üretiminin aynı ticari yapı içerisinde daha yakın koordinasyonla yürütülmesine zemin hazırlıyor. Honghu-3 projesinin uzun vadeli planlarında yaklaşık 10 bin uydudan oluşan geniş bir alçak Dünya yörüngesi ağı bulunuyor.
Çin’in uydu interneti yatırımları büyüdükçe hızlı fırlatma kapasitesinin değeri de artacak. Honghu-3, Guowang ile Qianfan gibi projelerin yanında ülkenin alçak yörünge iletişim altyapısındaki rekabeti genişletirken LandSpace’in yeniden kullanılabilir roket teknolojisi bu ağların ihtiyaç duyduğu fırlatma sıklığını karşılamada stratejik bir rol üstlenebilir.
LandSpace’in Zhuque-3 ile gerçekleştirdiği başarılı geri dönüş, tek bir uçuş başarısından daha fazlasını ifade ediyor. Şirketin bundan sonraki aşamada ilk aşamayı yenileme işlemlerinden geçirerek yeniden uçuşa hazırlaması, dikey iniş teknolojisinin gerçek operasyonel kullanım açısından ne kadar olgunlaştığını gösterecek; Çin’in ticari uzay sektörü de bu süreçte SpaceX ile Blue Origin’in uzun süredir uyguladığı yeniden kullanım modeline yaklaşmaya çalışacak.
