Çin otomobil ihracatı, 2026 yılının ilk yarısında 5,096 milyon adede ulaşarak tarihi bir büyüme kaydetti. Geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 65,3 artış gösteren ihracat performansı, mevcut ivmenin korunması halinde ülkenin yıl sonunda 10 milyon araç sınırını aşabileceğine işaret ediyor. Çin otomobil ihracatı, birkaç yıl öncesine kadar 2030 için öngörülen hedefe beklenenden çok daha erken ulaşmaya hazırlanıyor.
İhracat Rakamları Beklentileri Aştı
Çin Otomobil Üreticileri Birliği’nin (CAAM) açıkladığı verilere göre ocak-haziran döneminde yurt dışına gönderilen araç sayısı 5,096 milyona yükseldi. İlk altı ayda 5 milyon barajının aşılması, sektörün küresel pazardaki büyümesini sürdürdüğünü ortaya koydu.
2023 yılında yapılan tahminlerde Çin’in yıllık otomobil ihracatının 10 milyon adede ancak 2030 yılında ulaşabileceği öngörülüyordu. Ancak 2026’nın ilk yarısında elde edilen sonuçlar, bu hedefin yaklaşık dört yıl önce gerçekleşebileceğini gösteriyor.
Yılın başında jeopolitik gelişmeler, küresel ticaret gerilimleri ve bazı ülkelerin korumacı politikaları nedeniyle ihracat artış hızının yavaşlayacağı tahmin ediliyordu. Buna rağmen Çinli üreticiler özellikle Avrupa, Güney Amerika, Güneydoğu Asya ve Orta Doğu pazarlarında güçlü talep görmeye devam etti.
Çinli otomobil üreticilerinde ihracatın toplam satışlar içerisindeki payı da belirgin şekilde yükseldi. CAAM verilerine göre Geely satışlarının yüzde 33,3’ünü, SAIC yüzde 34,6’sını ve BYD ise yüzde 43,7’sini yurt dışı pazarlarda gerçekleştirdi. Bu oranlar geçen yılın aynı dönemine göre çift haneli artış gösterdi. En dikkat çekici performanslardan biri Chery’den geldi. Şirket, yılın ilk altı ayında 1,357 milyon araç satarken bunun 939 binini ihracat pazarlarına gönderdi. Böylece Chery’nin toplam satışlarının yaklaşık yüzde 70’i yurt dışından elde edildi.
Çin otomobil ihracatı güçlü büyümesini sürdürse de birçok ülkenin uygulamaya aldığı ticaret önlemleri sektör açısından önemli bir risk oluşturmaya devam ediyor. Özellikle ek gümrük vergileri, yerli üretim şartları ve yatırım zorunlulukları, Çinli üreticilerin küresel genişleme planlarını doğrudan etkiliyor.
Türkiye de bu ülkeler arasında yer alıyor. Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) verilerine göre 2026’nın ilk çeyreğinde Çin menşeli otomobil satışları yaklaşık 15 bin adet olarak gerçekleşti. Bu rakam, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 12,8’lik düşüşe işaret ederken, Çinli markaların pazar payında da gerileme yaşandı.
Türkiye’nin son dönemde uyguladığı ek gümrük vergileri birkaç kez revize edildi. İlk olarak elektrikli otomobilleri kapsayan yüzde 40 ek vergi, daha sonra içten yanmalı motorlu ve hibrit binek otomobilleri de içine alacak şekilde genişletildi. Sonraki düzenlemelerde ise Türkiye’de yatırım yapacak üreticilere vergi avantajı sağlandı.
Bu kapsamda BYD, yaklaşık 1 milyar dolarlık yatırımla yıllık 150 bin araç üretim kapasitesine sahip fabrika ve Ar-Ge merkezi kuracağını açıklamıştı. Tesisin 2026 sonunda üretime başlaması planlanıyordu. Ancak şirketin yatırım planını askıya almasının ardından söz konusu teşvikler yılın başında kaldırıldı.
Avrupa Birliği de Çinli otomobil üreticilerine yönelik korumacı adımlar atan bölgeler arasında bulunuyor. Standart yüzde 10 gümrük vergisine ek olarak markalara göre değişen yüzde 17 ila yüzde 35,3 arasında ilave vergiler uygulanıyor. Uzmanlar, bu tür ticaret engellerinin kısa vadede büyüme hızını sınırlayabileceğini ancak Çinli üreticilerin yeni pazarlara yönelmesi ve yurt dışında üretim yatırımlarını artırmasıyla ihracat ivmesinin tamamen kesilmeyebileceğini değerlendiriyor.
