DOA Depozito Sistemi İlk Günde 1,5 Milyon Şişe Topladı: Vatandaşlara 1,5 Milyon TL İade Yapıldı
DOA depozito sistemi 1 Temmuz’da tüm Türkiye’de devreye alınmasının ardından ilk gününde 1 milyon 547 bin 850 adet depozitolu ambalajı geri dönüşüme kazandırdı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın açıkladığı verilere göre vatandaşlara her ambalaj için 1 TL olmak üzere toplam yaklaşık 1,5 milyon TL depozito bedeli ödendi. Sistemin ilk gününde yaşanan teknik aksaklıklara rağmen uygulama yoğun katılımla başladı.
İlk Gün Verileri Depozito Sistemine Yoğun İlgiyi Ortaya Koydu
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, sosyal medya üzerinden paylaştığı verilerde ilk gün performansını kamuoyuyla paylaştı. Açıklamaya göre DOA mobil uygulaması kısa sürede 649 bin 244 kullanıcıya ulaştı. Depozito bedelinin alınabilmesi için vatandaşların uygulamaya üye olması, ardından iade işlemlerini mobil hesapları üzerinden tamamlaması gerekiyor. Türkiye genelinde aynı anda devreye alınan sistem, geri dönüşüm altyapısının dijital olarak takip edilmesini de sağlıyor. Ambalajların kayıt altına alınması sayesinde iade edilen ürün miktarı, ödeme süreci ile geri kazanım verileri tek platform üzerinden yönetiliyor.
Sistemin ülke genelinde aynı anda kullanıma açılması yoğunluğu da beraberinde getirdi. Çok sayıda kullanıcı hesap oluşturma aşamasında “Kimlik Bilgileriniz Yanlış” uyarısıyla karşılaştı. Bazı kullanıcılar ise uygulama üzerindeki haritada gösterilen depozito iade makinelerinin belirtilen konumlarda bulunmadığını bildirdi.
Yaşanan aksaklıklar mobil mağaza puanlamalarına da yansıdı. Google Play’de uygulama binlerce değerlendirme sonrasında düşük puan alırken App Store tarafında kullanıcı yorumlarının daha olumlu olduğu görüldü. İlk gün yaşanan teknik problemlerin giderilmesiyle birlikte sistemin daha stabil çalışması bekleniyor.
DOA, “Depozitosu Olan Ambalajlar” sisteminin kısa adı olarak kullanılıyor. İlk aşamada yalnızca içecek ambalajlarını kapsayan uygulama, DOA logosu taşıyan PET, cam, alüminyum ile metal içecek kutularını kabul ediyor. İade sırasında ambalaj üzerindeki logonun ve barkodun okunabilir durumda olması gerekiyor. Ezilmiş ya da barkodu zarar görmüş ambalajlar makine tarafından doğrulanamadığında iade işlemi gerçekleştirilemiyor. Yetkililer, ilerleyen süreçte kapsama alınacak ürün gruplarının genişletilmesini planlıyor. Böylece depozitolu ürün sayısının artmasıyla birlikte geri kazanılan ambalaj miktarının da yükselmesi hedefleniyor.
Şişe Başına Ne Kadar Depozito İadesi Alınıyor?
DOA sistemi kapsamında her uygun ambalaj için 1 TL depozito bedeli ödeniyor. Günlük en fazla 200 ambalaj sisteme teslim edilebiliyor. Bu sınır üzerinden hesaplandığında kullanıcılar ay boyunca düzenli iade yapmaları hâlinde 6 bin TL’ye kadar depozito geliri elde edebiliyor. Depozito bedelleri doğrudan DOA uygulamasındaki dijital cüzdana aktarılıyor. Kullanıcılar biriken bakiyeyi banka hesabına transfer edebiliyor veya anlaşmalı işletmelerde QR kod aracılığıyla ödeme yapabiliyor. Bazı kampanyalarda QR ile yapılan alışverişlerde ek nakit iade fırsatları da sunuluyor.
DOA İade Makineleri Nasıl Kullanılır?
İade işlemi başlamadan önce kullanıcıların DOA mobil uygulamasını indirerek hesap oluşturması gerekiyor. Daha sonra depozito iade makinesindeki QR kod uygulama üzerinden okutuluyor. Ambalajlar barkodları okunacak şekilde makineye tek tek yerleştirildikten sonra işlem tamamlanıyor ve hak edilen depozito tutarı dijital cüzdana otomatik olarak aktarılıyor. DOA depozito iade makineleri 81 ilin tamamında hizmet vermeye başladı. Vatandaşlar kendilerine en yakın iade noktasını DOA mobil uygulamasındaki harita üzerinden veya resmî internet sitesinde yer alan konum hizmeti aracılığıyla görüntüleyebiliyor.
DOA sisteminde açıklanan güncel verilere göre bugüne kadar 19 milyon 792 bin ambalaj geri dönüşüme kazandırıldı. Bu süreçte 1 milyon 278 bin 640 litre su tasarrufu sağlanırken 1 milyar 659 milyon wattın üzerinde enerji tasarrufu elde edildi. Aynı dönemde yaklaşık 1 milyon 56 bin kilogram karbondioksit emisyonunun önüne geçildiği açıklandı.
Depozito sistemi yalnızca ekonomik teşvik sağlamıyor, aynı zamanda döngüsel ekonomiyi destekleyen önemli araçlardan biri olarak öne çıkıyor. Ambalajların evsel atıklardan ayrı toplanması geri dönüşüm kalitesini artırırken plastik, cam ile alüminyumun yeniden üretime kazandırılması sayesinde hammadde tüketimi, enerji kullanımı ve çevresel atık miktarı da önemli ölçüde azalıyor.
